Nasuh Mahruki neden tutuklandı? 15 Temmuz paylaşımındaki “kontrollü darbe” iddiası soruşturma konusu oldu Son Haberler

Eski Arama Kurtarma Derneği Başkanı Nasuh Mahruki, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimine ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımın ardından başlatılan soruşturma kapsamında tutuklandı. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından resen başlatılan soruşturmada Mahruki’ye “halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçlaması yöneltildi.

Güney Afrika’dan Türkiye’ye dönmesinin ardından İstanbul’daki evinde gözaltına alınan Mahruki, emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasıyla Bakırköy Adliyesi’ne sevk edildi. Savcılıkta ifadesi alınan Mahruki, tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine gönderildi. Hakimlik, dosyadaki paylaşım ve soruşturma kapsamındaki değerlendirmelerin ardından Mahruki’nin tutuklanmasına karar verdi.

NASUH MAHRUKİ NEDEN TUTUKLANDI?

Nasuh Mahruki’nin tutuklanmasına gerekçe gösterilen soruşturma, 15 Temmuz darbe girişiminin yıl dönümünde sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşım üzerine başlatıldı. Başsavcılık, paylaşımın “halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçu kapsamında incelenmesine karar verdi.

Mahruki, paylaşımında 15 Temmuz darbe girişiminin önceden fark edildiğini ancak siyasi sistemde değişiklik yapılması amacıyla engellenmediğini öne sürdü. Darbe girişiminin “kontrollü şekilde kalkışılmasına müsaade edildiğini” savunan Mahruki, planlamanın arkasında ABD’nin bulunduğu iddiasını da dile getirdi.

Paylaşımın ardından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca resen soruşturma açıldı. Mahruki’nin önce gözaltına alınması, ardından aynı suçlama kapsamında tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edilmesi kararlaştırıldı.

MAHRUKİ’NİN 15 TEMMUZ PAYLAŞIMINDA NE YAZIYORDU?

Mahruki, paylaşımında 15 Temmuz’un önceden fark edildiğini ancak “rejim değişikliği için bir fırsat” olarak görüldüğünü öne sürdü. Darbe girişiminin bilerek engellenmediğini savunan Mahruki, ABD’yi baş planlayıcı olarak gösterdi ve satranç terimleri üzerinden siyasi sonuçlara ilişkin ifadeler kullandı.

Sosyal medya paylaşımında, “15 Temmuz önceden fark edilmiş ancak rejim değişikliği için bir fırsat olarak görülerek bilerek engellenmemiş, kontrollü bir şekilde kalkışılmasına müsaade edilmiş bir darbe girişimidir.” ifadelerine yer verildi. Mahruki ayrıca “Baş planlayıcısı ABD’dir.” iddiasını dile getirdi.

Söz konusu ifadeler Mahruki’nin kişisel iddialarını içerirken, 15 Temmuz davalarında verilen yargı kararlarında darbe girişiminin FETÖ/PDY tarafından oluşturulan “Yurtta Sulh Konseyi” adlı cunta yapılanması tarafından gerçekleştirildiği kabul edildi. Yargıtay kararlarında darbe teşebbüsünün örgütsel bağlantısına ilişkin hukuki tespitlere yer verildi.

“KONTROLLÜ DARBE” İDDİALARI DAHA ÖNCE DE GÜNDEME GELDİ

“Kontrollü darbe” söylemi, 15 Temmuz’dan sonraki yıllarda FETÖ bağlantılı çevreler ile hükümet karşıtı bazı siyasi ve toplumsal kesimler tarafından farklı dönemlerde gündeme getirildi. İddialar, darbe girişiminin hükümet tarafından önceden bilindiği veya siyasi sonuç elde etmek amacıyla engellenmediği savına dayanırken bu yönde kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor.

İktidar temsilcileri, kamu kurumları ve 15 Temmuz gazileri, söz konusu söylemlerin darbe girişiminin faili olarak belirlenen FETÖ’nün sorumluluğunu gölgelediğini ve kamuoyunda tartışma ile infial oluşturmayı amaçladığını savundu. Dönemin Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, 15 Temmuz’u “tiyatro”, “mizansen” veya “kontrollü darbe” olarak nitelendirenlerin herhangi bir somut delil ortaya koymadığını açıklamıştı.

Darbe girişiminde yaralanan gaziler de “kontrollü darbe” ifadelerine tepki göstermiş, söylemin hayatını kaybedenler ve yaralananlar açısından kabul edilemez olduğunu belirtmişti. Dönemin hükümet yetkilileri ise iddiayı şehitlere ve gazilere yönelik bir saygısızlık olarak değerlendirmişti.

15 TEMMUZ DAVALARINDA FETÖ BAĞLANTISI TESPİT EDİLDİ

15 Temmuz darbe girişiminin ardından Türkiye genelinde açılan davalarda, darbe faaliyetlerini yürüten askeri personelin FETÖ ile bağlantıları, örgüt içi haberleşmeleri ve aldıkları talimatlar incelendi. Yargılamalarda birçok sanık hakkında ağırlaştırılmış müebbet ve farklı sürelerde hapis cezaları verildi.

Yargıtay tarafından onanan kararlarda, ülke genelindeki darbe girişiminin FETÖ/PDY tarafından oluşturulan cunta yapılanması niteliğindeki “Yurtta Sulh Konseyi” adı kullanılarak gerçekleştirildiği belirtildi. Darbe girişiminin planlanması ve uygulanmasında örgüt mensuplarının rol aldığına ilişkin tespitler kesinleşen dosyalara yansıdı.

Mahruki’nin paylaşımında dile getirdiği “kontrollü darbe” ve ABD’nin baş planlayıcı olduğu yönündeki ifadeler ise soruşturma dosyasında değerlendirmeye alınan iddialar arasında yer aldı.

SAVCILIK TUTUKLAMA TALEP ETTİ

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye getirilen Mahruki, soruşturmayı yürüten savcıya ifade verdi. Savcılık, paylaşımın içeriği ve ulaştığı kitleyi dikkate alarak Mahruki’yi “halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçlamasıyla tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk etti.

Sulh ceza hakimliği, savcılığın talebini kabul ederek Mahruki’nin tutuklanmasına hükmetti. Tutuklama kararı, soruşturma aşamasında uygulanan bir koruma tedbiri niteliği taşırken Mahruki hakkındaki suçlamaya ilişkin nihai hüküm yargılama sürecinin sonunda verilecek.

MAHRUKİ DAHA ÖNCE DE TUTUKLANMIŞTI

Nasuh Mahruki, Kasım 2024’te sosyal medya hesabından yaptığı farklı paylaşımlar nedeniyle yürütülen başka bir soruşturma kapsamında da tutuklanmıştı. Söz konusu dosyada Mahruki’ye “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlaması yöneltilmişti.

Son tutuklama kararı ise önceki dosyadan ayrı olarak, 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin 2026 tarihli paylaşım nedeniyle Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında verildi.