Milli servet değeri taşıyor: Avrupa peşine düştü Sözcü Gazetesi

Amasya’ya özgü endemik bir bitki türü olan ve literatürde nesli doğada tükenmiş olarak kabul edilen "yitik lale", ana vatanında yeniden toprakla buluşturuldu.

Bilimsel adı Tulipa sprengeri baker olan lale, ilk kez 1892 yılında Amasya’nın Merzifon ilçesinde keşfedilerek bilim dünyasına tanıtıldı. Ancak tür, doğal ortamında en son 1896 yılında görüldü ve bu tarihten sonra Anadolu doğasında izine rastlanmadı. Küresel ölçekte nesli tükendiği rapor edilen bitki, yalnızca Avrupa’daki bazı botanik bahçelerinde koruma altında varlığını sürdürebildi.

Hayata geçirilen bir proje kapsamında bitkinin soğanları İngiltere’den Türkiye’ye getirilerek üretim çalışmaları başlatıldı. Çoğaltma çalışmalarından elde edilen yaklaşık 40 bin lale tohumu, Amasya’nın yüksek kesimlerinde toprağa ekildi. 

Endemik türün tohumdan çiçeğe dönüşme süresinin yaklaşık 5 yıl olduğu, projenin başarısının bu süre zarfında yapılacak gözlemlerle netleşeceği belirtildi. Uzmanlar, bu çiçeğin milli servet değeri taşıdığına dikkat çekti. 

Bilimsel adı Tulipa sprengeri olan yitik lale, yaklaşık 30-40 santimetre boylanabilen, parlak yeşil yapraklara ve canlı kırmızı renkte çiçeklere sahip endemik bir türdür. Diğer pek çok lale türünden farklı olarak ilkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenen bitki, dünyadaki en geç çiçek açan lale türleri arasında yer alıyor. Yarı gölge ortamlara uyum sağlayabilen bir yapıya sahip olan bu tür, soğuk hava şartlarına dayanıklı, soğanlı ve çok yıllık bir bitki özelliği taşıyor. 

1892 yılındaki keşfinin ardından doğada izine rastlanmadığı için "yitik" olarak adlandırılan bitki, Avrupa'daki botanik koleksiyonlarında korunan örnekleri sayesinde günümüze kadar ulaştı.