MGK’ya kritik görev: Savaş hali ve savunma planlaması eşgüdümü Sözcü Gazetesi

Suriye’de yaşananlar, ABD ve İsrail’in İran’a saldırması, topraklarımıza füze düşmesi ülkemizin milli güvenliği yönünden yeni önlemler alınması gerektiğini ortaya koydu. Barışta fazla önemsenmeyen, ama asıl hazırlıklarını bu dönemde yapması gereken kuruluşların eksiklikleri olduğu görüldü. Etrafımızda yaşananlar, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreterliği’nin “Devlet aklı ve devletin sigortası” olduğunu hatırlattı. Nihayet, MGK’nın yapısında önemli değişiklikler yapıldı.

MGK’nın yaptığı her açıklama, hükümete önerileri çok önemsenirdi. MGK Genel Sekreterliği görevinde orgeneral bulunurdu. AKP döneminde, MGK’da sivil yapıya geçildi. Yetkileri daraltıldı, MGK mevcut yapısıyla adeta “Danışma Kurulu” şeklinde faaliyetlerini sürdürdü. MGK’nın geri planda kaldığı dönemde bile “devletin sigortası” gibiydi. Önemli  konuları biriktiriyor, “devlet aklı” orada oluşturuluyordu. Bu açıdan MGK her zaman Türkiye Cumhuriyeti açısından olmazsa olmaz kurumların başında yer alıyor.

MGK’NIN YETKİLERİNDE BÜYÜK ARTIŞ

MGK’nın bir özelliği de hem sivil bürokrasiyi, hem askeri bürokrasiyi bir arada tutan ve her iki tarafın da ne anlattığını anlamaya, yorumlamaya çalışan, analiz eden, sonunda ortaya “devlet aklı”nı çıkartmaya çalışan bir mekanizma oluşu. Şöyle bir algı var, “MGK ne iş yapıyor ki?” ya da “MGK olsa da olur, olmasa da olur.”

Bu konuyu MGK’da daha önce görev yapanlara hatırlattığımda, “MGK, aslında olması gerektiği gibi devletin ön plana çıkmayan ama arka tarafında o bürokrasiyi işleten önemli bir mekanizmadır. Daha önce bunun başında orgeneral bulunurdu. Şimdi, sivil MGK Genel Sekreterliği döneminde de MGK’nın güçlendirilmesinin önemi, çevremizdeki gelişmelerle daha iyi anlaşılır oldu” dedi.

MGK Genel Sekreterliğinin kuruluş; görev, yetki, çalışma yöntem ve ilkeleri 15 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmişti. Kararname o tarihten sonra 4 kez değiştirildi. Son düzenleme şeker bayramında oldu. Kararnameyle çok yönlü/köklü ek ve değişiklikler yapıldı. Valilik ve AFAD Başkanlığı deneyimine sahip olan Okay Memiş MGK Genel Sekreterliği’ni yeniden yapılandırdı, MGK’nın görev ve yetkileri büyük ölçüde artırıldı.

KAPSAM DERİNLEŞTİRİLDİ

Yapılan ek değişiklikleri emekli Mülkiye Başmüfettişi Mahmut Esen’le inceledik.  Kararname ile yapılan ek ve değişiklikler özetle şöyle:

-Kararname içeriğinde bulunan “devletin mili güvenlik siyaseti” ile “milli güvenlik” tanımlarına bazı tümceler eklendi. Bu bağlamda milli güvenlik siyasetine “konuları” sözcüğü yerine “hareket tarzlarına ait esaslar”, milli güvenlik tanımına da “vatandaşlara güven, huzur ve refah içinde hayatlarını sürdürebilmesi” ibareleri eklendi. Böylelikle yaşamsal önem taşıyan bu tanımların kapsamları derinleştirildi.

“DEVLETİN ANAYASASI”NI HAZIRLAYACAK

- MGK Genel Sekreterinin görevlerinde ek/değişikliler yapıldı. Bu bağlamda, Genel Sekretere şu kritik görevler verildi:

- “Kırmızı Kitap” ya da “Devletin Anayasası olarak bilinen Milli Güvenlik Siyaset Belgesi”nin hazırlanmasının yanı sıra güncellenmesi.

- Görev alanına giren konularda araştırma yapmak, analiz ve değerlendirmeler hazırlamak ve ilgili kurumlarla paylaşmak.

- Kamu idarelerinin dayanıklılığını artırmaya yönelik çalışmalar yapmak, TSK dışında seferberlik, savaş hali ve savunma planlaması hazırlıklarında eşgüdümü sağlamak.

- Görev alanına giren konularda kamu idarelerine yönelik eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri yürütmek.

- Genel Sekreterliğe bağlı birimlerde değişiklik yapıldı. -Bilgi İşlem Daire Başkanlığı kaldırıldı. (Görevleri, bundan böyle Destek Hizmetleri Daire Başkanlığınca yürütülecek.) 

- Dış İlişkiler ve Stratejik Daire Başkanlığı; İç/Dış Güvenlik Araştırma ve Değerlendirme Başkanlıkları şeklinde iki ayrı başkanlık olarak yeniden yapılandırıldı.

- Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Planlama Daire Başkanlığı, Savunma Planlaması Koordinasyon Daire Başkanlığı olarak yeniden oluşturuldu.

YENİ BAŞKANLIKLAR VE SAVUNMA PLANLAMASI

Genel Sekreterliğe bağlı bazı birim başkanlıklarındaki yeniden yapılandırmaların sonucu olarak başkanlıkların görev alanlarında da yeni düzenlemeler yapıldı. Yeni başkanlık ve görev alanları şöyle:

- İç Güvenlik Araştırma ve Değerlendirme Başkanlığı: Terörizm/organize suçlar; afetler/ göç/sağlık vb.; savunma sanayi/siber güvenlikle ilgili sorunlar konusunda araştırma yapmak, analiz ve değerlendirmeler hazırlama konularında uzmanlaşmak.

- Dış Güvenlik Araştırma ve Değerlendirilmesi Başkanlığı: Uluslararası ilişkilerdeki gelişmeleri izlemek, milli güvenlikle ilgili araştırma yapmak, analiz ve değerlendirmeleri hazırlamak, görev alanına giren konularda diğer kamu idareleri ile iş birliğinden sorumlu olmak.

- Savunma Planlaması Koordinasyon Başkanlığı: TSK dışında seferberlik, savaş hali ve savunma planlamasına yönelik hazırlıkların bakanlık, kamu idareleri ve valilikler tarafından yapılması, uygulanmasında koordinasyon sağlanması ve bu faaliyetlerin yerine getirilmesi ve izlenmesiyle görevli olacak.

- Asker görevlendirilecek: Yeni düzenlemede, TSK personeli subay/astsubaylar; Genel Sekreter tarafından Genel Sekreterlikte görevlendirilebilecek. Bu personelin belirlenmesi hazırlıkları MGK Personel Daire Başkanlığı ile MSB tarafından birlikte yapılacak.

Günümüzde bazı konular hiç ihmale gelmez. Bir saldırı halinde kimin ne yapacağı çok önceden planlanmalı, eğitimler, tatbikatlar buna göre yapılmalı.