Savaş ve cüzdan Sözcü Gazetesi

ABD yeniden İran’ı vurmanın eşiğinde...

Son uydu görüntüleri Fordo çevresinde olağanüstü hareketliliği işaret ediyor. Pentagon sözcüleri “tüm senaryolara hazırız” diyor. Hatırlatalım ABD son olarak 2025 Haziranı’nda, İsrail-İran savaşı kızışırken İran’ın yeraltı nükleer tesislerine bir operasyon düzenlemişti.

Kod adı Operation Midnight Hammer idi. Başrolde ABD Hava Kuvvetleri’nin B-2 hayalet bombardıman uçakları ve Ohio sınıfı denizaltılarından fırlatılan Tomahawk seyir füzeleri vardı. Hedef; Fordo, Natanz, Arak’tı.

Bu saldırıda devasa bunker-delici bombalar yerin yüzlerce metre altına indi, milyon dolarlık Tomahawk’lar hedefleri nokta atışıyla yok etti. Birkaç dakika içinde onlarca yıllık nükleer yatırım yerle bir oldu. Trump “başarılıydık” dedi, dünya o an sustu.

Peki şimdi? Trump yeni bir operasyonun fişeğini ateşlemek üzere. Sinyaller o yönde.

Gelin füzelerin, gemilerin anatomisine birlikte bakalım...

★★★

İsrail geçen Haziran’da İran’ın nükleer ve askeri yapısının kalbine hava saldırısı başlattı.  İran da misilleme olarak İsrail’e ertesi gün 400 küsur balistik füze ile cevap verdi. Her biri en az 5 milyon dolarlık birer “gökyüzü öfkesiydi.”

Kabaca hesaplayalım. 400 füze, 5’er milyon dolardan 2 milyar dolar eder.

Bu füzelerin hepsi hedefi vurmadı ama vurulanların maliyeti de az buz değildi. İsrail Demir Kubbe’den, ABD ise THAAD ve Patriot sistemlerinden cömertçe karşı füze fırlattı. Mesela THAAD füzelerinin tanesi 12.7 milyon dolar. Yani bir füze geldiğinde “vuralım mı?” demeden önce “bütçeye bakılması” gereken bir rakam.

ABD yalnızca bir gecede 92 adet THAAD fırlattı. Hesaplarsak, 12.7 milyon dolardan 1.17 milyar dolar. Sadece bir gecelik savunma için... THAAD füzesi resmen gökte altın eritiyor.

★★★

Patriot PAC-3’ler de sahnedeydi. Katar’daki ABD üssüne gelen 14 İran füzesi için 30 PAC-3 fırlatıldı. Neden mi 14 füzeye 30 önleyici? Çünkü füze vurma işi ok atmaya benzemez; biri ıskalarsa öteki yedek. Tanesinin fiyatı 3.7 milyon dolar. Bu hesaba göre 111 milyon dolar. Üs korundu ama banka hesabı saldırıya uğramış gibiydi.

★★★

19 Haziran gecesi, ABD “Geceyarısı Çekici” adını verdiği bir operasyonla İran’ın nükleer tesislerini vurdu. Ohio sınıfı bir denizaltıdan fırlatılan Tomahawk’lar göğe yükseldi. Her biri 1.5 ila 2 milyon dolardı. Yaklaşık 30 Tomahawk en az 45 milyon dolar fırlatıldı. Füzelerin hedefi vurduğu kesin ama ekonomiyi de azıcık sarsmış olabilir.

Operasyona B-2 Spirit hayalet bombardıman uçakları da katıldı. Bunların uçuş saatinin maliyeti ne kadar derseniz... 150 bin dolar. 7 tane B-2, her biri ortalama 5 saat uçtu diyelim. 5.25 milyon dolar sadece uçmak için. Daha bombayı saymadık. Atılan bombalar da GBU-57 cinsinden... Yani Sığınak deliciler. Tanesi 3.5-5 milyon dolar aralığında. Bunlardan 14 tane atıldı. 60-70 milyon dolara iki bir sığınak delindi.

★★★

Bir F-35’in kalkışı, havada 2 saatlik sortisi derken size 80 bin dolara patlar. İsrail bu uçaklarla İran’a 200 sorti yaptı. Kabaca 200 ile 80 bini çarp, 16 milyon dolar. Tabii, sadece yakıt ve bakım. İçine koydukları bombalar ve füzeler hariç!

F-22 savaş uçağının bir saat havada kalması yaklaşık 85 bin dolara mal oluyor çünkü bu tutar sadece yakıta değil, aynı zamanda uçağın uçuş sonrası bakımına, aşınan parçaların değiştirilmesine, radar emici özel kaplamanın onarımına, görev bilgisayarlarının ve aviyonik sistemlerin çalışmasına, teknisyen maaşlarına ve hatta pilotun eğitim simülatörlerine kadar uzanan yüzlerce kalem giderin birleşiminden oluşuyor. Yani F-22 uçtuğunda aslında sadece gökyüzünü değil, savunma bütçesini de delip geçiyor.

★★★

ABD’nin uçak gemilerinden biri ise günde ortalama 9 milyon dolar yakıyor. Nasıl mı? Düşünün uçak gemileri 5 yıldızlı otel, nükleer santral, havaalanı ve savunma sisteminden oluşan 5 bin kişilik bir personel. USS Abraham Lincoln uçak gemisinin bir ay hiç füze atmadan sadece “orada olması” bile 270 milyon dolar.

Geçen yıl 12 gün süren İsrail-İran çatışmasında yalnızca füze mühimmatı için taraflar toplamda 10 milyar doları gözden çıkardı.

Trump’ın düşünce şeklini az çok öğrendiysek, bölgede olası bir savaşın gene bundan uzun sürmeyeceğini düşünüyorum.

Çünkü savaş ağır fatura çıkarır.