Meteor yağmurlarından dolunaya: Temmuz ayında kaçırılmaması gereken 8 gökyüzü olayı

Ağustos ayında gerçekleşecek Perseid meteor yağmuru ve Avrupa'dan izlenebilecek tam Güneş tutulması şimdiden büyük heyecan yaratıyor. Ancak gökyüzü meraklılarının Temmuz ayını da göz ardı etmemesi gerekiyor. Çünkü bu ay boyunca Ay ile gezegenlerin yakınlaşmaları ve aynı anda zirveye ulaşacak iki meteor yağmuru gökyüzünü hareketlendirecek. Üstelik Temmuz; galaksimizin yaklaşık 100 milyar yıldızdan oluşan merkez bölgesini izlemek için de yılın en elverişli dönemi. Ay boyunca güney ufkunda dikkat çekici bir görüntü sunacak bu manzaraya, giderek daha belirgin hale gelen 10P kuyruklu yıldızı da eşlik edecek.

7-8 TEMMUZ: SATÜRN VE AY GÖKYÜZÜNDE YAN YANA

Temmuz ayının ilk dikkat çekici gök olayı, 7 ve 8 Temmuz gecelerinde yaşanacak. Gece yarısından sonra doğu ufkunda son dördün evresindeki Ay ile Satürn birbirine oldukça yakın görünecek.

Aralarında sadece bir yumruk genişliği kadar mesafe bulunacak olan bu ikili, gün doğumuna kadar birlikte ilerleyecek. Gün doğumundan hemen önce ise Mars ve Ülker (Pleiades) yıldız kümesi de bu manzaraya katılarak gökyüzünde etkileyici bir görüntü oluşturacak.

11 TEMMUZ: AY, MARS VE ÜLKER ÜÇGEN OLUŞTURACAK

11 Temmuz sabahı ince hilal evresindeki Ay, turuncu tonlarıyla dikkat çeken Mars ve Ülker yıldız kümesiyle gökyüzünde üçgen oluşturacak. Bu üçlü, gün doğumundan yaklaşık iki saat önce doğu ufkunda görülebilecek.

Bu gözlem için dürbün kullanılması tavsiye ediliyor. Çıplak gözle Ülker kümesindeki yaklaşık yedi yıldız seçilebilirken, dürbünle onlarca, teleskopla ise çok daha fazla yıldız görülebiliyor.

İnce hilal evresi, aynı zamanda Ay'ın kraterleri ve vadilerini incelemek için de en uygun zamanlardan biri. Ancak optik ekipman kullananların, Güneş doğmadan önce gözlemi sonlandırmaları öneriliyor.

14 TEMMUZ: SAMANYOLU'NU İZLEMEK İÇİN EN İYİ GECE

Temmuz ayında gökyüzünü izlemek için yalnızca bir gece seçme şansınız varsa, 14 Temmuz'daki yeni Ay gecesi en iyi seçeneklerden biri. Yeni Ay evresinde Ay neredeyse hiç ışık yaymadığı için gökyüzü daha karanlık oluyor. Bu da Samanyolu'nun merkezini, Büyük Herkül Kümesi (Great Hercules Cluster) ve Halka Bulutsusu (Ring Nebula) gibi derin uzay cisimlerini gözlemlemek için ideal koşullar sunuyor.

Şehir ışıklarından uzak, karanlık gökyüzüne sahip bir bölgede ya da yıldız gözlemi için uygun tesislerde yapılan gözlemlerde bu manzara çok daha net görülebiliyor.

Gözlerin karanlığa tamamen uyum sağlaması yaklaşık 30 dakika sürüyor. Bu sürenin ardından Samanyolu'nun merkez bölgesi herhangi bir optik ekipmana ihtiyaç duyulmadan çıplak gözle de görülebiliyor. Galaksimizin merkezini bulmakta zorlananlar ise Yay Takımyıldızı içerisindeki "demlik" (Teapot) şeklindeki yıldız dizilimini referans alabilir. Bu karakteristik şekil, Samanyolu'nun merkez bölgesiyle kesiştiği için gökyüzünde yön bulmayı kolaylaştırıyor.

17 TEMMUZ: İNCE HİLAL VE VENÜS AYNI AKŞAM BULUŞACAK

Gökyüzünün en parlak gezegeni Venüs, Temmuz ayı boyunca akşam saatlerinde kısa süreliğine de olsa kendini gösterecek.

Venüs, 17 Temmuz'da ince hilal ile batı ufkunda yan yana gelerek ayın en dikkat çekici görüntülerinden birini oluşturacak.

Güneş battıktan hemen sonra görülebilecek bu ikili, yaklaşık iki saat boyunca izlenebilecek.

28-29 TEMMUZ: GEYİK DOLUNAYI GÖKYÜZÜNÜ AYDINLATACAK

Temmuz ayının dolunayı, Kuzey Amerika'daki yerli toplulukların geleneklerinde erkek geyiklerin boynuzlarının hızla büyüdüğü mevsime denk geldiği için "Buck Moon" (Geyik Dolunayı) olarak adlandırılıyor. Bu görkemli dolunay, 29 Temmuz'da en parlak evresine ulaşacak. Ancak en etkileyici görüntü, 28 ve 29 Temmuz akşamlarında Ay'ın ufuktan yükseldiği anlarda ya da 29 Temmuz sabahı batarken izlenebilecek.

Ufka yakın olduğu sırada Ay, "Ay yanılsaması" (Moon Illusion) adı verilen optik bir etki nedeniyle normalden çok daha büyükmüş gibi görünecek. Gerçekte boyutu değişmese de ufka yakın konumu nedeniyle insan gözü onu olduğundan daha iri algılıyor.

30-31 TEMMUZ: İKİ METEOR YAĞMURU AYNI ANDA ZİRVEYE ULAŞACAK

Temmuz ayının son gecelerinde gökyüzü meraklılarını iki farklı meteor yağmuru bekliyor: Güney Delta Aquariid ve Alpha Capricornid meteor yağmurları.

Güney Delta Aquariid meteor yağmuru, 12 Temmuz-23 Ağustos tarihleri arasında etkili olacak ve 30-31 Temmuz gecelerinde en yoğun dönemine ulaşacak. Güney Yarımküre'de daha iyi gözlemlenebilen bu meteor yağmurunda, ideal gözlem koşullarında zirve sırasında saatte 20'ye kadar meteor görülebiliyor. Ancak bu yıl parlak Ay ışığı, sönük meteorların büyük bölümünü görünmez hale getirecek.

3 Temmuz-15 Ağustos tarihleri arasında etkili olacak Alpha Capricornid meteor yağmuru da 30-31 Temmuz gecelerinde zirveye ulaşacak. Hem Kuzey hem de Güney Yarımküre'den izlenebilen bu meteor yağmurunda, zirve sırasında saatte yaklaşık 5 meteor görülebiliyor. Ancak bu meteor yağmurunu özel kılan, zaman zaman gökyüzünde beliren son derece parlak ateş topları. Bu parlak ateş topları, Ay ışığının yoğun olduğu gecelerde bile rahatlıkla görülebiliyor.

TEMMUZ BOYUNCA: 10P KUYRUKLU YILDIZI GÖZLEMLENEBİLECEK

Temmuz ayındaki gök olayları yalnızca bunlarla sınırlı değil. Güneş etrafındaki turunu yaklaşık beş yılda tamamlayan 10P kuyruklu yıldızı da Temmuz boyunca yeniden gözlemlenebilecek.

Ayın ilk yarısında küçük bir teleskop gerektiren kuyruklu yıldız, ay ilerledikçe parlaklaşacak ve Temmuz sonuna doğru dürbünle de seçilebilecek seviyeye ulaşacak.

Kuzey ve Güney Yarımküre'den gözlemlenebilen 10P, Oğlak (Capricornus) Takımyıldızı yakınlarında yer alacak. En yüksek parlaklığına ise Ağustos ayının başında ulaşması bekleniyor.

Haber kaynak: National Geographic