Merkez dolar yakıyor, fon borsaya çalışıyor Sözcü Gazetesi

CHP’ye ilişkin ‘mutlak butlan’ kararının ardından siyasi riskler yeniden piyasaların ana gündemi oldu. Siyasi şokun ardından dolar, rezerv satışlarıyla, borsa ise kamu destekli alımlarla dengelenmeye çalışıldı. İktidarın yüksek faiz üzerine kurulu ekonomi politikaları ve hukuk ile demokrasiye ilişkin kaygıları artıran siyasi gelişmeler, ekonomiyi yüksek faiz için gelen kısa vadeli fonların insafına bırakıyor.

Nitekim, Merkez Bankası doları kontrol altında tutmak için birkaç saat içinde rezervlerden 10 milyar dolarlık satış yaptı. Buna rağmen dolar 45.78 liraya yükseldi. Dolar talebi ağırlıklı olarak TL yatırımlardan hızla çıkan yabancılardan kaynaklandı.

LONDRA’DA YAKALANDI

Tahvillerden ve hisselerden hızla çıkış kapısına yönelen yabancı sermaye, Borsa İstanbul’da çöküşe, piyasa faizlerinde ise yükselişe neden oldu. 2 yıllık tahvil faizi %45’e dayandı.  Hisselerde perşembe günü görülen sert satış dün sabah açılışta da etkisini gösterdi. BIST 100 endeksi güne yüzde 1.5 kayıpla başladı. Satışların ardından gelen alımlarla endeks günü %4.89 yükselişle 13.808 puandan tamamladı. Uzmanlar, Türkiye Varlık Fonu’nun kamu bankaları aracılığıyla borsada alım yaparak satış baskısını sınırladığını aktardı.

CHP’ye yönelik mutlak butlan kararının alındığı gün Londra’da yabancı yatırımcılara Türkiye’yi anlatan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek büyük şok yaşadı. Kararın zamanlaması, Şimşek’in itibarını zedelerken borsadaki küçük yatırımcılarla vadeli ve kaldıraçlı işlem yapan yatırımcıların zarar etmesine yol açtı.

Türkiye’ye yeni bir şok yaşatan mutlak butlan kararının açıklanmasıyla Bakan Şimşek ekibiyle birlikte alelacele Londra’dan Ankara’ya döndü, dün sabah da erken saatlerde Finansal İstikrar Komitesi’ni (FİK) topladı. Toplantıda herhangi bir önlem açıklanmadı. Komitenin piyasayla yakın temas kurduğu, ilk gün yaşanan sert tepkinin aynı şekilde devam etmeyeceği yönünde sinyal alınması üzerine ek önlem alma ihtiyacı duyulmadığı ifade ediliyor. 

-  Analistlere göre kamu bankaları dün borsada alım tarafında yer aldı. Piyasalarda gerçek eğilimin ise 1 Haziran sonrasında ortaya çıkması bekleniyor. Siyasi gerilimle Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 260 baz puana çıkarken, 2 yıllık tahvil faizi yüzde 45’e yaklaştı. Ekonomistler, piyasa faizlerindeki yükseliş nedeniyle haziranda yeni bir faiz artışı ihtimalinin güçlendiğini, beklenen faiz indirimlerinin ise büyük ölçüde rafa kalktığını belirtiyor.

AKP’nin yeni bir varlık barışı düzenlemesini Meclis’e getirmesi ‘sürpriz’ olarak yorumlanmış ancak nedeni anlaşılamamıştı. Yasanın Meclis’ten geçmesinin hemen ardından mutlak butlan kararının açıklanması, varlık barışının mutlak butlan için çıkarılmış olabileceği yorumlarına neden oldu. İktidarın, mutlak butlan ve devamında yaşanacak olası ekonomik çalkantılar ile döviz çıkışlarının varlık barışı yoluyla telafi edilmesini planla- 
mış olabileceği belirtiliyor.

Finansal piyasalar uzmanı İris Cibre, kararın siyasi risk algısını artırdığını ancak asıl belirleyici unsurun yurt içi döviz talebi olduğunu söyledi. Cari açığın büyümesiyle birlikte Türkiye’nin finansman ihtiyacı artarken, bireysel yatırımcının dövize yönelmediğine dikkat çeken Cibre, yabancı yatırımcının önce panikle döviz talebi yarattığını ardından içerideki yerli yatırımcı eğilimini takip ettiğine dikkat çekti. TL tahvil faizlerindeki yükselişe işaret eden Cibre, piyasaların enflasyonist baskıların süreceğini fiyatladığını vurgulayarak, “Şimdi asıl soru, Merkez Bankası’nın bu fiyatlamaya boyun eğip faiz artırımına gidip gitmeyeceği” dedi.