ABD ara seçimleri: Nedir, kim seçiliyor, 2028 i nasıl etkileyecek?

3 Kasım'da Amerikalılar, Temsilciler Meclisi ve Senato olmak üzere iki bölümden oluşan Kongre üyelerini seçecek.

Seçimler her iki yılda bir yapılıyor ve başkanın dört yıllık görev süresinin ortasına denk geldiğinde ara seçimler olarak adlandırılıyor.

Kongrenin temel görevi, ülke çapında geçerli olan federal yasaları oluşturmak ve geçirmek.

Ara seçimlerin sonucu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Cumhuriyetçileri mi yoksa muhalif Demokratların mı Kongreyi kontrol edeceğini belirleyecek.

Bu sonuç, başkanın planlarını ne kadar kolay uygulayabileceğini de gösterecek.

Sonuçlar aynı zamanda ABD halkının başkanın şu ana kadarki performansından ne kadar memnun olduğunun bir ölçüsü olarak görülüyor.

Kimler seçiliyor?

Kongrenin alt kanadı olan Temsilciler Meclisinin 435 üyesinin tamamı seçilecek. Üyeler iki yıllık sabit görev süreleriyle hizmet veriyor. Meclis, önerilen yasaların sunulduğu ve tartışıldığı yer.

Üst kanat olan Senatodaki 100 sandalyeden 35'i de seçime girecek. Senatörler altı yıllık görev süreleriyle hizmet veriyor. Görevleri arasında Meclisten gelen yasa tasarılarını onaylamak veya engellemek bulunuyor.

Aynı gün ABD'nin büyük bölümündeki seçmenler eyalet düzeyindeki politikacıları da seçecek. California, Florida, Georgia ve Michigan'daki vali yarışları en yakından takip edilenler arasında yer alacak.

Temel sorunlar neler?

ABD ekonomisi, yakıt, gıda, barınma ve sağlık hizmetleri fiyatlarıyla mücadele eden birçok seçmenin aklındaki ana konu.

Enflasyon, kısmen ABD ve İsrail'in şubat ayında İran ile başlattığı savaş nedeniyle ABD Merkez Bankasının hedeflediği seviyenin üzerinde kalmaya devam ediyor.

Demokratlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın ticaret tarifeleri programının da Amerikalılar için fiyatları artırdığını savunuyor.

Göçmenlik bir diğer önemli konu. Cumhuriyetçiler, ABD Başkanı Donald Trump'ın sınırları sıkılaştırarak ve yasa dışı göçe karşı geniş çaplı, genellikle tartışmalı bir baskı başlatarak 2024'teki önemli bir kampanya vaadini yerine getirdiğini söylüyor.

Yapay zeka ile ilgili endişeler son haftalarda aciliyet kazandı. Her iki partiden üst düzey politikacılar yapay zekayı düzenleme gereği konusunda anlaştı. Bu durum, teknolojinin gelişimini kontrol edecek yasa fikrini reddeden ABD Başkanı Donald Trump'a muhalefet oluşturuyor.

Neler tehlikede?

Kongre, başkanlık ve yargı ile birlikte hükümetin üç kolundan birini oluşturuyor. Kongrenin kontrolü, yasaların şekillenmesi için önem taşıyor.

Hem Meclis hem de Senato şu anda Cumhuriyetçi Parti'nin elinde bulunuyor. Ancak çoğunlukları çok zayıf. Mecliste, kontrol için gereken asgari sayı olan 218 sandalyeye ve onlarla birlikte oy kullanan bir bağımsız üyeye sahipler.

Senatoda ise 53 sandalyeleri var ve kontrol için gereken asgari sayı 51.

Muhalif Demokratlar en az bir kanadın kontrolünü geri kazanırsa, kendi yasalarını meclise getirme gücü elde edecek.

Kim kazanabilir?

Seçmenler geçmişte başkanın partisini cezalandırma ve onlara karşı oy kullanma eğilimi gösterdi.

Son anketler başkan için düşük bir onay oranını gösteriyor. Anket kaynak sitesi Silver Bulletin'e göre, ikinci başkanlık dönemine yüzde 50'nin biraz üzerinde bir onay oranıyla başladı ancak ekim başı itibarıyla bu oran yaklaşık yüzde 37 seviyesinde kalıyor. Öte yandan yüzde 61'lik bir kesim onu onaylamıyor.

Ancak her iki kanattaki tüm sandalyeler rekabete açık değil. Bazıları Cumhuriyetçiler veya Demokratlar için kesin gözüyle bakılan yerler.

BBC'nin ABD'li ortağı CBS News, Iowa ve New Hampshire gibi eyaletlerde izlenmesi gereken dokuz Senato yarışı ile Arizona ve Ohio gibi eyaletlerde 42 Meclis yarışı belirledi.

İki parti arasında Temsilciler Meclisindeki oy kullanma bölgelerinin çizilme şekli konusundaki çekişme nedeniyle bu yılki oylama daha öngörülemez.

Cumhuriyetçiler belirli eyaletlerde daha elverişli seçim haritaları oluşturarak avantaj sağlamaya çalıştı ve Demokratlar da bunu takip etti.

Josh Turek (Demokrat) ve Ashley Hinson (Cumhuriyetçi) Iowa'nın Senato koltuğu için kıyasıya bir yarış içinde.

ABD Başkanı Donald Trump için bu ne ifade ediyor?

Demokratlar Meclisi veya Senatoyu kazanırsa, ABD Başkanı Donald Trump herhangi bir yasayı Kongreden geçirmekte zorlanacak.

Kendi geniş partisinin desteği olmadan güç kullanmanın yollarını bulmuş olsa da iç politika planları suya düşebilir.

Herhangi bir kanadın Demokratların kontrolünde olması, komiteleri ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresinin çeşitli yönlerini soruşturmak için kullanabilecekleri anlamına da geliyor. Yolsuzluk iddiaları, yeni Beyaz Saray balo salonu ve ICE taktikleri incelemeye tabi tutulabilir.

Demokrat Parti içinde, cezai değil siyasi bir yargılamanın temelini oluşturacak şekilde Kongrede suçlamalar yöneltmek anlamına gelen, ABD Başkanı Donald Trump'ı görevden alma tartışması da yaşanıyor.

Cumhuriyetçi Parti Kongrenin kontrolünü elinde tutarsa, ABD Başkanı Donald Trump görev süresinin geri kalanı için planlarına devam edebilecek.

2028 seçimleri için ne anlama geliyor?

Başkanın adı ara seçimlerde oy pusulasında yer almıyor. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçileri, şu ana kadarki eylemlerinin bir onayı olarak kendisine oy veriyormuş gibi davranmaya teşvik etti.

Sonuçlar ne yönde olursa olsun, yorumcuların bunları seçmenlerin ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğindeki ülkenin gidişatı hakkında ne hissettiğine dair argümanlar üretmek için kullanması muhtemel.

ABD Başkanı Donald Trump üçüncü kez başkanlığa aday olamayacak.

Ara seçimlerden sonra, 2028 için Cumhuriyetçilerin başkan adayı olarak onun halefinin kim olabileceği ve Demokratlar adına bu kişiye karşı kimin yarışabileceği konusunda spekülasyonların artması beklenebilir.