Meğer bıçağın her zaman tabağın sağına koyulmasının bir nedeni varmış Sözcü Gazetesi

Sofra sanatının temel taşlarından biri olan çatal ve bıçak yerleşimi, tesadüfi bir kural olmanın ötesinde tarihsel, dini ve pratik gerekçelere dayanıyor. Uzmanlar, bıçağın sağda, çatalın solda yer almasının kökenlerini Orta Çağ savunma geleneklerinden modern görgü kurallarına kadar uzanan bir süreçle açıklıyor.

Fransız televizyon sunucusu Jamy Gourmaud’nun aktardığı bilgilere göre, 18. yüzyıla kadar sofralarda çatal kullanımı yaygın değildi. Bu dönemde yiyecekler bıçak yardımıyla kesiliyor veya batırılıyor, ardından parmaklarla ağza götürülüyordu. Nüfusun yaklaşık %90’ının sağ elini kullanması sebebiyle, temel araç olan bıçağın tabağın sağ tarafına konumlandırılması genel bir alışkanlık haline geldi. 19. yüzyıla gelindiğinde ise bu uygulama, saray protokollerinde ve nezaket kuralları kitaplarında resmi bir kural olarak yer almaya başladı.

Bıçağın sağda yer alması, Orta Çağ’daki şövalyelik gelenekleriyle de ilişkilendiriliyor. O dönemde bir savunma aracı olarak görülen bıçak, şövalyelerin sağ taraflarında taşıdıkları kılıçlarına benzer şekilde tabağın sağına yerleştiriliyordu.

Dini metinlerdeki sembolizm de bu düzende pay sahibidir. Geleneksel yaklaşımlarda sağ taraf "doğru yol" ve "iyi taraf" ile özdeşleştirildiği için yemek araçlarının bu doğrultuda yerleştirilmesi bir standart halini aldı.

Sofra adabına göre bıçağın yerleşiminde güvenlik ve nezaket unsurları ön planda tutuluyor:

Keskin Yüzey: Yan tarafta oturan kişiye yönelik bir tehdit oluşturmaması adına bıçağın keskin yüzü her zaman tabağa dönük tutuluyor.

Çatalın Konumu: Benzer bir yaklaşımla çatalın dişleri masaya bakacak şekilde yerleştiriliyor. Bu durum aynı zamanda geçmişte soylu ailelerin çatalın sırt kısmına işlettikleri aile armalarının görünmesini sağlıyordu.

Standart yerleşimin dışındaki tek istisna tatlı servisinde görülüyor. Tatlı bıçağı, tabak ile bardaklar arasına yatay olarak yerleştiriliyor.