Medya Ombudsmanı Bildirici den Show TV ye eleştiri: Ana haber bülteninin büyük bölümü şiddet vakalarıyla dolu, haberciliğin düzeyini düşürüyor

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, Show TV'nin ana haber bülten akışını inceleyerek eleştirilerde bulundu. Bildirici, ana haber bülteninde şiddet vakalarına geniş yer ayrılmasının haberciliğin düzeyini düşürdüğünü vurgulayarak; "Ülkemizde yaşamın her alanında şiddetin artmasından yakınıp, bir yandan da şiddet haberlerini bu şekilde bültenlerin neredeyse tamamını ayırarak ve şiddet anına dair görüntüleri de defalarca tekrarlayarak yayımlamak ciddi bir çelişki" ifadelerini kullandı. 

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, Show TV'nin 10 ve 17 Kasım'daki ana haber bültenini incelediği yazısında "şiddet pornografisi" eleştirisinde bulundu. 

Ana haber bülteninde şiddet vakalarına geniş yer ayrıldığını ve her bir görüntünün defalarca ekrana yansıtıldığını belirten Bildirici, "TV haberlerinde şiddet" başlıklı yazısında şunları kaleme aldı: 

"Otel önünde taşkınlık yapanları uyaran güvenlik görevlisi Tahsin Göker’in bıçaklanarak öldürüldüğü anın güvenlik görüntüleri çıkınca, olayın televizyon kanalları yöneticileri nezdinde haber değeri arttı. Birçok kanalın ana haber bülteninde yayımlandı bu görüntüler.

Show TV’nin ana haber bülteninde izledim; saldırganların Tahsin Göker’i bıçaklama anı, hem de işaretlenerek tam beş kez tekrarlandı. Son zamanlarda haberlerde kısacık görüntünün beş-on kez tekrarlanması alışkanlık oldu. Bu izleyici için bıktırıcı bir uygulama, gazetecilik açısından da gerçeğin deforme edildiği bir yayıncılık.

Fakat bir bıçaklama görüntüsünün defalarca tekrarlanmasının bir sakıncası daha var; şiddetin travmatik etkisini artırıyor. Halbuki bir insanın bıçaklanma anını yansıtan dehşet görüntüsünün bırakın beş kez tekrarlanmasını, hiç yayımlanmaması gerek. Bu şiddet görüntülerinin böyle tekrarlanarak yayımlanması şiddeti olağanlaştırıyor, örnek oluşturuyor; muhtemelen şiddetin artmasına da katkıda bulunuyor.

Üstelik Show TV’nin ana haber bülteninin büyük bölümü güvenlik görevlisinin bıçaklanması gibi kavga, dayak, bıçaklama, cinayet gibi şiddet vakalarıyla dolu. Başka bir deyişle, gazetecilikte “üçüncü sayfa haberleri” dediğimiz polis adliye haberleri, bültenin büyük bölümünü kaplıyor.

Örnek olması bakımından Show TV’nin 10 Kasım’daki haber bülteninin tümünü izledim; 10 dakika kadar Atatürk’ün anılmasıyla ilgili haberler yayımlandı. Tek tek şiddet anı görüntülerinin tekrarlarını da saydığım haberler şu sırayla devam etti:

Kadının başına kolonya döküp yaktı (14 kez tekrar), TV binasında başına silah dayadı (3 kez tekrar), Pompalı tüfekle dehşet saçtı (5 kez tekrar), Otobüs şoförünü öldüresiye dövdüler (7 kez tekrar), Kulağını martı kaptı güvenlik şefi dayak attı (6 kez tekrar), Çantayla vurdu, betona yatırıp dövdü (4 kez tekrar), İşyerini kurşunlatan çete çökertildi (4 kez tekrar), Lastikli park yeri işgali (4 kez tekrar), Engelli gencin boğazına bıçak dayadı (8 kez tekrar).

15 dakika kadar sürüp gitti bu haberler. Sonra arada “Yargıtay”, “10 Kasım’da karanfil vurgunu”, “Futbolda bahis skandalı” gibi haberlere geçildi; ardından yine böyle kriminal olaylar, şiddet haberleri… Haber bülteni o akşam böyle sona erdi.

Bir hafta sonra, yine bir pazartesi günü olan 17 Kasım’da, Show TV’nin ana haber bültenini bir kez daha izledim. Amacım, Show TV ana haber bülteninin sürekli olarak böyle kriminal haberlerle dolu olup olmadığını görmekti.

Haber bülteni Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın bakanlarla toplantısına ilişkin haberle başladı; askeri kargo uçağının Gürcistan’da düşmesi ve PKK’nın Zap bölgesinden de çekilmesiyle devam etti. Sonra da Almanya’dan dört kişilik ailenin kaldığı otelde zehirlenerek ölümüne ilişkin gelişmeler aktarıldı. Beş dakika kadar sürdü bu haberler.

Ardından şiddet içeren kriminal haberler birbiri ardına sökün etti. Haberlerin içeriğiyle ilgili bilgi vermek yerine başlıklarını sıralamam ve şiddet anı görüntülerinin tekrar sayılarını yazmam bültendeki haberlerin niteliğiyle ilgili yeterince fikir verecektir:

“Eski karısının eski kocasını öldürdü (4 kez tekrar), Komşuların gürültü kavgası (7 kez tekrar),

Ayşe Tokyaz cinayetinde iddianame hazır (5 kez tekrar), Maganda saldırdı bebek ağladı (7 kez tekrar), Estetik mağdurları: Tehdit ve hakarete uğruyoruz, Güzelleşmek isterken canından oldu,

Fotoğraf sırası için iki kişiyi bıçakladı, Polis kurye kılığına girerek yakaladı (5 tekrar), Kavgayı ayırmak isterken canından oldu (9 kez tekrar), 2 gaspçıyı öldüren turistin cezası belli oldu (7 kez tekrar), Eczacıya kaskla saldırdı (6 kez tekrar), Tüm birikimini çöpe attı, Aslıhan Sinem Çiçek’in ölümü (9 kez tekrar), Çakmak sorma bahanesiyle yaklaşıp bıçağı sapladı (3 kez tekrar), Önübaşka arkası başka model, İnşaat şantiyesi savaş alanına döndü (5 tekrar), Futbol sahası karıştı, Kaza maddi hasarla atlatıldı (12 tekrar)

Toplam 48 dakika süren ana haber bülteninin 27 dakikasını kaplayan bu haberler içerisinde en travmatik olanı “Aslıhan Sinem Çiçek’in ölümü” ile ilgili olandı. Kanlar içindeki genç kadının “Baba nefes alamıyorum” diyerek can çekişmesi görüntüsü tam dokuz kez tekrarlandı.

Kalan 16 dakikada da “Yurttan dünyadan ilginç görüntülerden derlenen haber turu” yayımlandı. “Aidatlar için düzenleme yolda”, “Kenya’da bakır madeninde göçük”, “Rusya Türk gemisini vurdu” gibi haberler bu bölümdeydi. Ancak bu son bölüm de yine kavga, saldırı, kaza, cinayet, soygun ya da “Boğanın gazabına uğradı” ve “Düğünde acı veren eğlence” gibi kısa haberlerden oluşuyordu.

Görüldüğü gibi, Show TV’nin 17 Kasım’daki haber bülteni, 10 Kasım’dakiyle aynı nitelikte. Her ikisinde de “üçüncü sayfa haberleri” bültenin neredeyse tamamını kaplıyor; şiddet görüntüleri en az üç beş kez tekrarlanıyor. Böylece haber bülteni, şiddet pornografisine dönüşüyor.

31-48 dakikalık bu bültenleri sonuna kadar izleyebilmek insanın tahammülünü zorluyor. Şiddet, kavga, gürültü, cinayetle dolu bu haberleri izledikten sonra insanın dünyası değişiyor; hiçbir siyasi, sosyal, bilimsel, sanatsal gelişmenin olmadığı, kavganın, nefretin, şiddetin, acının, velhasıl çeşitli kriminal olayların, yaşamın her anına sızdığı bir Türkiye canlanıyor gözlerinin önünde.

Elbette Show TV’nin bu şekilde hazırlanan kriminal ağırlıklı haber bülteni izleniyor, reyting alıyor olabilir. Nitekim Show TV’nin ana haber bülteni, çoğu gün, NOW TV, Kanal D ve ATV’nin bültenlerinin ardından en çok izlenen dördüncü bülten oluyor.

Ancak Türkiye ve dünyada olup bitenler hakkında izleyenleri doğru ve yeterli bilgilendirmediği gibi şiddeti olağanlaştırıyor; haber bültenlerini devamlı olumsuz örneklerle kaplayarak kötülüğü öğretmiş oluyor. Zira izleyenler arasında psikolojisi şiddete yatkın olan insanlar da olabilir.

Ülkemizde yaşamın her alanında şiddetin artmasından yakınıp, bir yandan da şiddet haberlerini bu şekilde bültenlerin neredeyse tamamını ayırarak ve şiddet anına dair görüntüleri de defalarca tekrarlayarak yayımlamak ciddi bir çelişki.

Kuşkusuz bu haberler, toplumda olanı yansıtıyor, olmayanı değil. Ancak olanları bu şekilde yansıtmak hem haberciliğin düzeyini düşürüyor hem de insanları haberlerden uzaklaştırıyor. Umarım insanların şiddete yönelmesinde katkısı olmuyordur.

Öbür televizyon kanallarının ana haber bültenlerini de izleyeceğim. Bakalım o televizyonlarda şiddet içeren haberler nasıl yayımlanıyor?"

Yazının tamamını okumak için