Maymunlar cehennemi: Bonobolar organize olup bebeği kaçırdı

Barışçıl ve uyumlu doğalarıyla tanınan bonobolar, şiddet ve saldırganlık bağlamında uzun süre primat araştırmalarının dışında tutuldu. Ancak Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde kayıt altına alınan nadir bir olay, bu imajı sarsıyor.

Harvard Üniversitesi'nden araştırmacıların Scientific Reports dergisinde yayımladığı çalışma, bonobolar arasında bugüne kadar belgelenmemiş bir şiddet vakasını gün yüzüne çıkardı.

Şempanzeler arasında iç savaş çıktı: 500 yılda bir görülen olay

BEBEK BONOBO VEFAT ETTİ, BEDENİNİ İKİ GÜN YANINDA GEZDİRDİ

Olay Kokolopori araştırma sahasında yaşandı. Komşu iki bonobo topluluğu, Kokoalongo ve Ekalakala, birlikte beslenmek için dolaşıyordu. İki grup arasında çoğunlukla işbirliği ve hoşgörüye dayanan bu tür buluşmalar, bonobo davranışının bilinen özelliklerinden biri olsa da o gün yaşanan olayın boyutu farklı bir seviyeye ulaştı.

Kokoalongo topluluğundan bir grup birey, Ekalakala'dan yetişkin bir dişiye saldırdı. Ardından dişinin 52 günlük yavrusu ondan koparıldı. Yavruyu önce Kokoalongo topluluğundan iki genç birey taşıdı. Bir süre sonra yavru, bu iki gencin annesi olan yetişkin bir dişinin eline geçti.

Saldırıya uğrayan yavru bir gün sonra öldü. Ancak olay yavrunun ölümüyle de bitmedi. Yavruyu alan Kokoalongo'lu dişi, cansız bedeni iki gün boyunca yanında taşımaya devam etti.

(a) ve (b) fotoğraflarında Rose ve yavrusu Rouille görülüyor. (c) ve (d) fotoğraflarında ise kaçırılma olayından sonra sırasıyla Curtis ve ardından Cobain tarafından tutulan Rouille yer alıyor. Yavru bu noktada hala hayatta. Chapman'ın onunla birlikte ağaçtan aşağı indiği (e) fotoğrafında da durum aynı. Biraz sonra çekilen (f) fotoğrafında ise Chapman, Rouille'un cansız bedeniyle görülüyor. Dişi bonobo, kendi kızı olmayan bu yavruyu iki gün boyunca taşıdı. © Scientific ReportsNEDEN ÖNEMLİ BİR VAKA

Bu olay, bonobo araştırmaları açısından bir ilk niteliği taşıyor. Farklı iki topluluk arasındaki bir karşılaşmanın ardından bir yavrunun öldüğü ilk belgelenmiş vaka olarak kayıtlara geçti. Bonoboların diğer topluluklara karşı gösterdiği yüksek tolerans göz önünde bulundurulduğunda, olay araştırmacılar için şaşırtıcı bir sonuç doğurdu.

Yine de araştırmacılar bu bulgudan yola çıkarak bonobo davranışına dair yerleşik bilgileri hemen değiştirmeye yanaşmıyor. Tek bir gözlemin, türün sosyal dinamiklerine dair genellemeler yapmak için yeterli olduğu düşünülmüyor.

Şempanzelerin iç savaşının görüntüleri ortaya çıktı! En az 28'i öldü

Ayrıca yavrunun ölüm nedeni de kesin olarak belirlenebilmiş değil. Saldırı sırasındaki sert muamelenin yanı sıra yetersiz beslenme gibi başka nedenlerin de rol oynamış olabileceği düşünülüyor. Bu belirsizlik nedeniyle araştırmacılar olayı kasıtlı bir öldürme olarak nitelendirmekten kaçınıyor.

TÜRÜN SOSYAL DİNAMİKLERİNE YENİ BİR BAKIŞ

Bonobolar, farklı topluluklardan bireylerle bir araya geldiğinde çoğu zaman paylaşım ve işbirliği sergiler. Ancak aynı karşılaşmalarda zaman zaman saldırganlık da gözlemlenebiliyor. Özellikle dişi bonoboların, yavrulara ya da diğer dişi bonobolara saldıran erkek bonobolara karşı agresifleştiği bilinmekte.

Araştırmacılara göre bu olay, bonobo topluluklar arası ilişkilerinin ölümcül sonuçlar doğurabildiğini kanıtlıyor. Aynı zamanda türün sosyal davranışlarının öngörülmesinin düşünüldüğü kadar kolay olmadığına da işaret ediyor. Çalışma, bonoboları sadece barışçıl ve uyumlu bir tür olarak tanımlamanın gerçekliği tam yansıtmadığını ortaya koyuyor.