Mamdani, Rayburn, Gazze ve petrol

New York Şehri belediye başkanlığı yarışı, 34 yaşındaki şehrin ilk Güney Asyalı ve Müslüman adayı sosyal demokrat Zohran Mamdani sayesinde Amerika genelinde dikkat çekiyor.

Mamdani, şehrin bazı Yahudi topluluğu üyeleri ve sanat dünyasından figürlerden destek alarak birçok kişiyi şaşırttı; eleştirmenler bu hamleyi özellikle Katar’dan gelen dış fonlarla ilişkilendirdi.

Rakibi bağımsız aday eski vali Andrew Cuomo, Mamdani’yi “ikinci bir 11 Eylül’e sevinebilir” şeklinde alaya almıştı.

Bunun gerekçesi Mamdani’nin 11 Eylül sonrası halasının başörtü kullanmaktan korktuğunu anlatması…

Başkan Trump, Mamdani’ye yönelik kamuoyu önünde hırçın da olsa onun potansiyelinin farkında.

Kamuya kapalı yerlerde “yenilenemez” olduğunu söylediği de haberlere yansıdı. "Adam kazanır" diyor yani.

Mamadani Hindistan kökenli bir aileden gelme ve Uganda doğumlu.

Yedi yaşında bir çocukken new York’a gelmiş ailesi.

ABD Temsilciler Meclisi’nin iki Cumhuriyetçi üyesi, Mamdani’nin vatandaşlık sürecinin araştırılması için Adalet Bakanlığı’na çağrıda bulundu.

2018’deki vatandaşlık başvurusu sırasında Demokratik Sosyalistler Amerika (DSA) ile olan bağlantılarını gizlemiş olabileceğini iddia ediyorlar.

Bu bağlantı yasak bir bağlantı değilsede, aidiyeti yanlış beyan problem.

Bu yarışın sonucu dünyanın en önemli şehirlerinden birinin düşmesi anlamına gelebilir!

Mamdani seçilir ve baskılar ile veya yönetim askalıklarından şehir krize sürüklenirse bu Cumhuriyetçilerin elini güçlendirebilir.

Mamdani büyük bir Amerikan şehrinde, kapitalizmin kalesinde ilerici politikaların nasıl sonuçlanabileceğine dair bir test ve Trump süreci yakından izliyor.

Mamdani Trump’a "şehir için birlikte çalışabiliriz" mesajı da verdi. Zira birlik olmadan başarılı olması zor.

Mamdaniyi yenemeyerek Demokrat parti adayı olma şansını kaybeden Cuomo cinsel tacizle suçlanmış, soruşturmadaki raporda yer alan aleyhte bilgilere rağmen hüküm giymemişti.

Covid-19 salgın dönemi yaşlı bakım evlerindeki ölü sayısı da eklenince istifa etmişti.

Cumhuriyetçilerin adayı Trump’ın desteğini alamadı. Trump açıktan olmasada Cuomo'yu destekliyor.

Cuomo Mamdani ile farkı kapatmaya çalışıyor. Seçimde oy verme 4 Kasım’da sona erecek.

New York’taki bu siyasi hava Washington’daki dış politika liderliği tartışmalarını da yansıtıyor.

Trump’ın Yakın Doğu İşleri Yardımcı Sekreteri adayı Joel Rayburn, kısa süre önce Senato’da güçlü itirazlarla karşılaştı.

Senatör Rand Paul, Rayburn’ın geçmişte Eski Suriye Özel Elçisi James Jeffrey ile olan ilişkisi ve görevi nedeniyle endişelerini dile getirdi.

Yönetim Rayburn’ün adaylığını geri çekti.

Jeffrey, Suriye’deki ABD askerlerinin gerçek sayısını gizlediğini itiraf etmişti. Rayburn de Jefrrey’i savunan ifadeler vermişti. Paul bu geçmişin Rayburn’ün de sivil liderliğe itaat konusunda soru işaretleri yarattığını savundu.

Bu arada, Trump’ın dış politika ekibi de Orta Doğu’yu, özellikle Gazze ve Körfez ilişkilerini yakından takip ediyor. Yönetim, Gazze’yi bölünmüş bırakan bir ateşkes anlaşmasını teşvik etti: İsrail doğu yarısını kontrol ederken, Hamas batıyı yönetiyor ve İsrail bölgenin yaklaşık %58’ine hâkim. Aynı zamanda Washington, Körfez ülkelerini Abraham Anlaşmalarını genişletmeye teşvik ediyor; Arap ülkelerini İsrail ile resmi bağlar kurmaya yönlendiriyor.

Riyad’daki Gelecek Yatırım Girişimi zirvesi, JPMorgan’dan Jamie Dimon ve BlackRock’tan Larry Fink gibi finans liderlerini bir araya getirdi. Oturumlarda Abraham Anlaşmaları da bolca yer buldu. Diplomasi, ekonomi ve bölgesel güvenlik birbiriyle yakın ilişkili. Suudi Arabistan özellikle Yapay Zeka yatırımlarıyla dikkat çekiyor.

Dünyanın öbür ucunda, Venezuela tekrar ABD gündeminde. ABD ordusu Karayipler ve Doğu Pasifik’te Venezuelalı suç gruplarıyla bağlantılı uyuşturucu kaçakçılığı yapan gemilere operasyon düzenledi. 14 kişi öldü.

Kongre savaş izni alınmadı çünkü bu saldırıları “narkoteröristlere” yönelik olarak çerçevelendirdiler.

Asıl amacın Maduro’nun gelirini sınırlamak mı yoksa gerçekten fentanil’in ABD’ye ulaşmasını engellemek mi olduğu tartışmalı.

2024 yılında ABD, günde yaklaşık 222.000 varil Venezuela ham petrolü ithal etti; bu da Venezuela’yı ABD’nin dördüncü büyük petrol tedarikçisi yapıyor.

Bu petrol çoğunlukla ağır ham petrol işleyebilen Guney eyaletlerdeki Körfez Kıyısı rafinerilerine gidiyor.

Trump yönetimi, Nisan 2025 itibarıyla Venezuelalı petrol ithal eden tüm ülkelere %25 gümrük vergisi uyguladı ve Chevron’un ülkede faaliyet lisansını iptal etti.

Gerekçe olarak Maduro’nun seçim reformu taahhütlerini yerine getirmemesi ve göçmenleri geri göndermemesi gösterildi.

Bu adımlar, Biden yönetimi tarafından verilen ayrıcalıkları tersine çevirerek Venezuela ile tansiyonu artırdı.

ABD’nin, petrol endüstrisini özelleştirmeyi öneren muhalefet liderleriyle teması Amerikan yatırımları için potansiyel fırsatlar açabilir.

Sıradan Venezuelalılar ciddi yoksulluk ve temel hizmetlere sınırlı erişimle mücadele etmeye devam ediyor.

ABD’nin yaptırımlar ve gümrük vergileriyle, Maduro rejimini sınırlama ve ülkenin geniş petrol rezervlerine erişimi kontrol etme stratejisi halkın zorluklarını daha da artırabilir.

***

Yüksek riskli bir belediye başkanlığı yarışından, Senato’daki dışişleri atama mücadelelerine; Orta Doğu’daki ateşkesten, Venezuela’nın petrol ve fentanil meselelerine kadar, Washington iç siyaseti uluslararası güç savaşlarıyla bağlı.

Bu alanlarda ne olacağı, sadece ABD politikasını şekillendirmekle kalmayacak, New York’tan Caracas’a, Gazze’den Körfez’e kadar insan hayatlarını da etkileyecek.

Bu arada Trump’ın Asya turu, 3. dönem tartışması şimdilik Washington’a dönene kadar bu yazıda konu dışı. Türk medyası da yeterince yer verdi.

Asıl tartışılması gereken ise F-35 mücadelesinden umudu kesip Eurofighter’a yönelmek.

F-35 her zaman sorunlu gördüğümü pazarlama hilesi olduğunu yazdım. Ancak paramızın peşinde olmalıyız, o doğru.

Trump-Erdoğan görüşmesi öncesi Trump'ın “O bir şeyler almak istiyor, ben bir şeyler istiyorum, bakalım” dediği ve ne olduğu resmi doğrulanmamış "o şeyleri" vermediysek ne ala.