LGS öğrencileri trollere kurban edildi Köşe Yazısı

LGS’de matematik testi, sınava giren yüz binlerce öğrencinin en büyük kabusu oldu. Eğitimciler, bazı soruların öğrencilerin yaş seviyesinin çok üzerinde olduğunu belirtirken, ortaya çıkan tablo Milli Eğitim Bakanlığı’nın geçen yılki tam puan tartışmalarından etkilenerek sınavın dengesini bozduğu yönündeki eleştirileri de beraberinde getirdi.

Liselere Geçiş Sistemi (LGS-2026) sınavının ardından öğrencilerden, velilerden ve eğitimcilerden gelen en yoğun eleştiri matematik testine yönelik oldu. Sınav sonrasında yapılan değerlendirmelerde öğrencilerin büyük bölümünün matematik testindeki 6-7 soruyu çözmekte ciddi güçlük yaşadığı, hatta bazı sorulara hiç yaklaşamadığı ortaya çıktı. Eğitim camiasında oluşan ortak kanaat ise matematik testinin seçici olmanın ötesine geçerek ölçme ve değerlendirme amacından uzaklaştığı yönünde.

Geçtiğimiz yıl LGS’de yaklaşık 700 öğrencinin tam puan alması uzun süre kamuoyunda tartışılmıştı. Sosyal medyada yürütülen tartışmalarda bazı çevreler sınavın kolay olduğu yönünde eleştirilerde bulunmuş, başarı gösteren öğrencilerin emeğini gölgeleyen yorumlar yapılmıştı. Bu yıl ortaya çıkan tablo ise Milli Eğitim Bakanlığı’nın o eleştirilerden etkilenerek sınavın özellikle matematik bölümünde zorluk seviyesini olağanüstü ölçüde artırdığı iddialarını gündeme taşıdı.

YAŞ SEVİYESİNİN ÜZERİNDE SORULAR İDDİASI

Birçok uzman eğitimci, matematik testindeki bazı soruların 8’inci sınıf öğrencilerinin bilişsel ve akademik seviyesinin belirgin şekilde üzerinde olduğunu dile getiriyor. Eğitim uzmanlarının değerlendirmelerine göre testte yer alan en az 4-5 soru, yalnızca müfredat bilgisiyle değil ileri düzey yorumlama, çok aşamalı analiz ve üst düzey matematiksel muhakeme becerileri gerektiriyordu.

Sınavların amacı öğrencileri çıkmaza sürüklemek değil, kazanımları ne ölçüde edindiklerini ölçmektir. Ancak bu yılki matematik testine ilişkin yapılan değerlendirmelerde bazı soruların öğrenciler arasındaki başarı farkını ölçmenin ötesine geçtiği ve olağan dışı bir eleme aracı haline geldiği yönündeki görüşler dikkat çekiyor.

ÖRNEK SORULARLA GERÇEK SINAV ARASINDAKİ UÇURUM

Tartışmaların merkezindeki bir diğer konu ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yıl boyunca yayımlanan örnek sorular ile sınavda karşılaşılan bazı matematik soruları arasındaki farklılık oldu.

Öğrenciler ve öğretmenler, hazırlık sürecinde Bakanlığın yayımladığı örnek soruların temel referans olarak kullanıldığını hatırlatırken, sınavdaki bazı soruların gerek yapı gerekse çözüm mantığı açısından bu örneklerden belirgin şekilde ayrıldığını ifade ediyor. Eğitimcilere göre öğrencilerin yıl boyunca yönlendirildiği soru yaklaşımı ile sınav günü karşılaştıkları bazı soru tipleri arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunuyor.

Bu durum, “Öğrenciler hangi ölçütlere göre hazırlanacaktı?” sorusunu da beraberinde getiriyor. Çünkü örnek soruların temel amacı öğrencileri sınavın niteliğine hazırlamak ve beklentileri netleştirmektir. Eğer sınavda farklı bir yaklaşım uygulanacaksa bunun yıl içerisinde açık biçimde gösterilmesi gerektiği savunuluyor.

BAŞARILI ÖĞRENCİYİ AZALTMA ÇABASI MI?

Eğitim çevrelerinde en çok konuşulan iddialardan biri de geçen yıl yaşanan tam puan tartışmalarının bu yılki matematik testinin şekillenmesinde etkili olduğu yönünde.

Geçen yıl yüzlerce öğrencinin tam puan alması bazı sosyal medya hesapları tarafından “sınavın kolay olduğu” şeklinde yorumlanmış, konu uzun süre gündemde tutulmuştu. Oysa tam puan alan öğrenci sayısının fazla olması tek başına sınavın kalitesiz olduğu anlamına gelmiyor. Buna rağmen bu yılki matematik testinin olağanüstü zorlaştırılması, Bakanlığın sosyal medya baskısından etkilendiği yönündeki eleştirileri güçlendirdi.

Eğitim uzmanlarına göre iyi bir sınav, çok sayıda öğrenciyi başarısızlığa mahkum eden sınav değil; bilgiyi, yorumu ve muhakemeyi dengeli şekilde ölçen sınavdır. Birkaç yüz öğrencinin tam puan almasını engellemek amacıyla yüz binlerce öğrencinin karşısına yaş seviyesinin üzerinde sorular çıkarmak ise eğitimde fırsat eşitliği ve ölçme-değerlendirme ilkeleri açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor.

ASIL KAYBEDEN ÖĞRENCİLER OLDU

LGS sonuçları açıklanmadan önce bile matematik testinin sınavın kaderini belirlediği konusunda geniş bir görüş birliği oluşmuş durumda. Ancak tartışmanın merkezinde yalnızca zor sorular değil, öğrencilerin aylarca süren hazırlık süreçlerinin sonunda kendilerini beklemedikleri bir sınavla karşı karşıya kalmaları bulunuyor.

Sosyal medya tartışmalarına cevap verme çabasıyla hazırlanan bir sınav anlayışı varsa bunun bedelini öğrenciler ödüyor. Eğitim sistemi, birkaç sosyal medya hesabını memnun etmek için değil, öğrencilerin emeğini adil biçimde değerlendirmek için vardır. 2026 LGS matematik testi etrafında oluşan tartışmalar da tam olarak bu nedenle eğitim kamuoyunun gündeminden uzun süre düşmeyecek gibi görünüyor.

NOT: Bu yazının dil bilgisi kurallarına uyumu düzenlemesinde AI'den faydalanılmıştır.