Küresel piyasalar Orta Doğu dan gelecek haberlere odaklandı

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine ilişkin beklentiler ve teknoloji şirketleri üzerindeki satış baskısı, geçen hafta piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oldu.

Orta Doğu'da tansiyonun tekrar yükselmesi ise hafta başında küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Hafta sonu tarafların düzenlediği karşılıklı saldırıların ardından İran ve ABD'nin saldırıları durdurma ve görüşmeleri yeniden başlatma konusunda anlaşması piyasalarda karar alma süreçlerini zorlaştırırken, bu durum yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açıyor.

Diğer taraftan İran ve ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırılarını durdurarak bu hafta teknik görüşmelere başlama kararı aldığı iddia edildi.

ABD merkezli Axios haber sitesinin, ismi açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD ve İran birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşarak Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlıkları çözmek için 30 Haziran'da Katar'da görüşme planladı.

Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın da "şimdilik" saldırılardan el çekeceğini ve ilki geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için "gemilerin serbestçe hareket edebileceğini" söyledi.

Analistler, söz konusu haber akışlarının Orta Doğu'da ibrenin çok hızlı bir şekilde tersine dönebileceğini gösterdiğini ve bu sebepten dolayı piyasalarda temkinli bir tutumun öne çıktığını söyledi.

Öte yandan yapay zeka ve teknoloji şirketlerine ilişkin aşırı değerleme endişeleri de küresel piyasaları baskı altına almaya devam ediyor. Şirketlerin yapay zeka yatırımları için yaptığı sermaye harcamalarının ne zaman kara dönüşeceğine dair belirsizliğin artması söz konusu endişelerin artmasına neden oluyor.

Ticaret tarafında Trump, Amerikan şirketlerine yönelik "dijital hizmet vergisi" getiren herhangi bir ülkeye karşı yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi. Öte yandan ABD'de bu hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin de piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Bu hafta ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'nin ECB Forumu'nda açıklamalar yapması bekleniyor.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de mal ticareti açığı mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 27,4 artarak 105,8 milyar dolara çıktı.

Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi de haziranda yukarı yönlü revizyonla 49,5 oldu. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8'den yüzde 4,6'ya, uzun vadeli enflasyon beklentisi yüzde 3,9'dan yüzde 3,3'e geriledi.

Ekonomik veriler ile jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında yıl sonuna kadar "bir faiz indirimi" öngördüğünü, haziran ayında ise bu beklentisini "bir faiz artışı" yönünde değiştirdiğini belirtti. Kashkari, gelecek verilere göre bu görüşünün değişebileceğine işaret etti.

Diğer taraftan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), ABD'nin uzun vadeli kredi notunu "AA+" ve kısa vadeli kredi notunu "A-1+" olarak teyit ederken, not görünümünü "durağan" olarak korudu.

ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların durdurulduğuna dair haberlerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,98 azalışla 72,8 dolara indi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,39'da dolar endeksi önceki kapanışın hemen üstünde 101,4 seviyesinde seyrediyor.

Orta Doğu’da gerilimin tekrar tırmanabileceğine yönelik endişeler, Fed’in bu yıl faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması ve dolar endeksinin 100 seviyesinin üzerinde seyretmesinden kaynaklı negatif etkilerle altının onsu yüzde 0,4 azalışla 4 bin 58 dolardan işlem görüyor.

New York borsası negatif seyretti

New York borsasında yapay zeka ile ilişkili çip hisselerindeki satış dalgasının etkisiyle cuma günü negatif seyir izlendi. ABD basınında yer alan OpenAI'ın, SpaceX'in halka arz sonrası zayıf performansı ile yapay zeka bağlantılı hisselerdeki genel volatilite nedeniyle halka arz için gelecek yılı beklemeyi düşündüğüne yönelik haberler üzerine çip şirketlerinin hisseleri değer kaybetti.

Nvidia hisseleri yüzde 1,6, Advanced Micro Devices hisseleri yüzde 2, Intel hisseleri yüzde 3,4, Broadcom hisseleri yüzde 3,7 ve Micron Technology hisseleri yüzde 7'ye yakın geriledi.

Sağlık sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin hisselerindeki yükseliş ise dikkati çekerken, Eli Lilly hisseleri yüzde 7 ve Johnson & Johnson ile AbbVie hisseleri yüzde 4 artış gösterdi.

Öte yandan Nasdaq'tan yapılan açıklamada, SpaceX'in 7 Temmuz'da piyasa açılışından hemen önce Nasdaq 100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayacağı kaydedildi.

Diğer taraftan yapay zeka şirketi OpenAI, ABD hükümetinin talebi üzerine, üç yeni yapay zeka modelini gelecek haftalarda genel kullanıma sunmadan önce "küçük bir grup güvenilir ortak" ile sınırlı bir ön izleme süreci başlatacağını duyurdu.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 0,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsaları, cuma günü para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in bu yıl bir faiz artırımına gideceğine kesin gözüyle bakılması ve teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle negatif seyretti.

Frankfurt Borsası'nda yarı iletken üreticisi Infineon yüzde 4,5 değer kaybederken, sektör tedarikçileri PVA Tepla ve Siltronic'in hisseleri yüzde 6'ya yakın geriledi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,21, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,55, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,98 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya borsalarında, söz konusu gelişmelerle haftanın ilk işlem gününde karışık bir seyir izleniyor.

Çin'in 20 Japon savunma sanayisi ve araştırma kuruluşu şirketine yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırdığına dair haberler bölgede ticari gerilimlerin artabileceğine yönelik endişeleri artırdı ve Japonya borsasında haftanın ilk işlem gününde satış baskısı öne çıktı.

Diğer taraftan Güney Koreli teknoloji şirketleri Samsung Electronics ve SK Group'un yatırım planlarını açıklaması bekleniyor. İki şirketin yatırımların toplam tutarının 10 yıl içinde 1,3 trilyon doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Öte yandan makroekonomik veri tarafında Japonya'da mayıs ayında perakende satışlar aylık yüzde 1,9, yıllık bazda yüzde 5,3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede nisan ayına ilişkin perakende satışlar aylık yüzde 1,3 yıllık yüzde 2,1 artmıştı.

Söz konusu veri, Japonya'da iç tüketimin güçlü kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Dolar/yen paritesi yatay seyirle 161,8 seviyesinde seyrediyor. Parite geçen hafta 161,95 ile 40 yılın en yüksek seviyesini görmüştü.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 2,3 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 değer kazandı.

Borsa cuma gününü yükselişle tamamladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,10 değer kazanarak 14.274,02 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 yükseldi.

Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 46,6202'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,6360'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesinde ekonomik güven endeksi ve tüketici güven endeksi, ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.