Felaketi uydular görüntüledi: 1,58 milyon kilometrekarelik alan petrole bulanmış Sözcü Gazetesi

2023-2026 yılları arasındaki uydu verilerinin incelendiği çalışmada, kirliliğin yüzde 90'dan fazlasının ülkelerin kendi yetki alanındaki denizlerde ve özellikle kıyılara yakın bölgelerde yoğunlaştığı tespit edildi. Açık denizlerin önemli bir bölümünün ise yeterince sık görüntülenememesi nedeniyle, gerçek tablonun tahmin edilenden çok daha büyük olabileceğine dikkat çekildi.

Araştırmada, Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-1 radar uydularından alınan görüntüler kullanıldı. Bulutların arasından ve gece saatlerinde bile görüntü alabilen bu radar sistemi sayesinde, deniz yüzeyindeki petrol tabakaları adım adım takip edildi. Uydu görüntüleri, gemilerin konumlarını bildiren AIS verileriyle birlikte değerlendirilerek kirliliğin muhtemel kaynakları tek tek belirlendi.

Sonuçlara göre, kaynağı tespit edilebilen yıllık petrol tabakası alanının yaklaşık yüzde 81'i gemilerden kaynaklanıyor. Bu doğrultuda özellikle yük gemileri ve tankerler öne çıkıyor. Kızıldeniz, Basra Körfezi, Akdeniz ve Karadeniz'in yanı sıra Batı Afrika kıyıları ile Endonezya çevresindeki sularda yoğun petrol tabakaları saptandı.

Uydu görüntüleri, denizlerdeki petrol kirliliğinin yalnızca büyük kazalardan kaynaklanmadığını gösterdi. Araştırmada, 16 geminin farklı tarihlerde birden fazla kez petrol sızıntısıyla bağlantılı olduğu belirlendi. Bu gemilerin uydu görüntülerinin yüzde 10'dan fazlasında, yakınlarında veya arkalarında petrol tabakalarına rastlandı.

Benzer şekilde, Endonezya ve Nijerya açıklarındaki bazı petrol tesislerinin çevresinde de farklı tarihlerde tekrarlayan kirlilik noktaları tespit edildi.

Petrol izlerine koruma altındaki denizlerde de rastlandı. Karadeniz'deki yunus ve balinaların yaşam alanları ile Meksika Körfezi'nde nesli kritik tehlike altında olan Rice balinasının bulunduğu bölgeler bunlar arasında yer aldı.

Araştırmacılar, özellikle açık denizlerin uydular tarafından daha seyrek görüntülendiğini belirtti. Bu nedenle, 1,58 milyon kilometrekarelik alanın gerçek kirliliğin tamamını yansıtmayabileceği ve yeterince izlenmeyen bölgelerde birçok petrol tabakasının gözden kaçmış olabileceği ifade edildi.