Konutun 5 yıllık yolculuğu... Fiyatta 10 kat artış görüldü

Son 1.5 yılda konut fiyatında reel gerileme görülse de, gelinen noktada ulaşılan rakamlar bütçeleri zorluyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıkladığı ortalama metrekare fiyatları gösteriyor ki; çok değil bundan 5 yıl önceki fiyatlarla bugün peşinat dahi ödemek mümkün değil. İşte yaşanan dikkat çekici değişim:

2022’DE SIÇRAMA OLDU

* Konut fiyat artışında sıçrama 2022’de oldu. Düşük faiz kampanyası, merkez bankasının faiz düşürmesi sonrası birikimlerin konuta geçişi talebi tetikledi. Artan maliyetlerin de etkisi ile bu dönemde fiyatlar hızla yükseldi. 2021’in ilk 9 ayında yüzde 30 seviyesinde olan yıllık fiyat artışı yıl sonunda hızlandı, 2022’de ise yüzde 186 ile zirve yaptı. 2023’ün ilk yarısında yüzde 100’ün üzerinde olan artış, ikinci yarısında yüzde 80-90 ile çift hanelere düştü. 2024’e yüzde 70 artışla başlanırken, sonrasında adım adım düşüşle yüzde 30 seviyesine kadar gelindi. Bu yıl ise ilk 9 ayda nominal artış 31-32 bandında.

* 2021 yılının 3. çeyreğinde Türkiye genelinde ortalama metrekare fiyatı 4 bin 895 TL olurken, 2025 3. çeyrekte 42 bin 557 TL’ye çıktı. Yani çok değil, 5 yıl önce 100 metrekare evin ortalama değeri 489 bin 500 TL idi, bugün ise 4 milyon 255 bin 700 TL oldu.

* Ev sahibi olmanın en zor olduğu illerden İstanbul’da da benzer bir sıçrama görüldü. 2021 3. çeyrekte 7 bin 861 TL olan metrekare fiyatı bugün 68 bin 674 TL. Yani 100 metrekare evi 5 yıl önce 786 bin 100 TL’ye almak mümkünken, bugün ortalama değer 6 milyon 867 bin 400 TL.

YÜZDE 1000’İ AŞTI

* En çok konut satışı olan 10 ilde 2021 ile 2025 3. çeyrek verilerini kıyasladığımızda; İstanbul’da artış yüzde 775, Ankara’da yüzde 982, İzmir’de yüzde 737, Antalya’da yüzde 802, Mersin’de yüzde 883, Bursa’da yüzde 815, Gaziantep’te yüzde 575, Tekirdağ’da yüzde 995, Konya’da yüzde 849, Kocaeli’nde yüzde 1003 oldu.

REEL GERİLEME SONA MI ERİYOR?

Konut fiyatlarındaki reel düşüş 20 aydır sürüyor. Ancak düşüşte yaşanan azalma ‘Reel gerileme dönemi bitiyor mu?’ sorusunu beraberinde getiriyor. Şöyle ki; Reel gerileme 2024 eylül ve ekimde yüzde 14.7 ile zirveyi gördü. 2025 yılına ise yüzde 7.2 ile başladı, sonrasında her ay azalma yaşandı. Temmuzda yüzde 0.5, ağustosta yüzde 1.2 olan düşüş, eylülde yüzde 0.8 olarak açıklandı. Sektör temsilcileri, konutta yeniden reel getiri döneminin başlayacağı görüşünde.

ÜRETİCİ FİYAT ARTAR DİYOR

Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği’nin (KONUTDER) Konut Sektörü Beklenti Anketi’ne göre; KONUTDER üyeleri arasında fiyatların artmaya devam edeceğine yönelik beklenti sürüyor. Konut fiyatlarının artacağını düşünenlerin oranı yüzde 72 seviyesindeyken, fiyatların aynı kalacağını düşünenlerin oranı yüzde 28. Üyelerin yüzde 80’i önümüzdeki 6 ayda kiraların artacağını öngörüyor. Anket çalışmasının en dikkat çekici verisi, üyelerin tamamının konut kredi faizlerinin düşeceğini düşünmesi. Buna paralel kredili satışların artacağını düşünenlerin oranı yüzde 47.6’dan yüzde 76’ya çıktı. Böylece 2025’in kalan bölümünde kredili satışların piyasayı hareketlendirmesi bekleniyor.