Kontrolsüzlük ve kâr hırsı: Öksürük şurubundan çocuk ölümlerine Sözcü Gazetesi

Hindistan'da son aylarda en az 24 çocuğun ölümüne neden olan zehirli öksürük şurubu skandalında, ilaç tedarik zincirindeki ciddi güvenlik ihlalleri ve denetim boşlukları odağa yerleşti. Reuters'ın ulaştığı soruşturma bilgilerine göre yetkililer, ölümlere yol açan Coldrif adlı şurubun üretiminde kullanılan farmasötik bir çözücü olan Propilen glikol'ün (PG), tedarik aşamasında sanayi toksini Dietilen glikol (DEG) ile kontamine edilmiş olabileceğini araştırıyor.

RUHSATI İPTAL EDİLDİ, KURUCU TUTUKLANDI

Tedarikçi firmaların, ilaç kalitesindeki bileşenleri mühürsüz kaplarda yeniden paketlemesi ve ilaç lisansı olmayan aracıların kullanılması gibi küresel güvenlik standartlarını ihlal eden uygulamaların, 50 milyar dolarlık Hint ilaç sektöründeki kalite krizini bir kez daha su yüzüne çıkardığı belirtiliyor. Şurubu üreten Sresan Pharmaceutical Manufacturer'ın ruhsatı iptal edilmiş, kurucusu tutuklanmıştır.

SİSTEMDEKİ ÇATLAKLAR

Bu trajedi, 2022-2023 yıllarında Afrika ve Orta Asya'da Hint yapımı şuruplardan 140'tan fazla çocuğun ölmesi sonrasında Yeni Delhi'nin verdiği "kalite kontrolünü iyileştirme" sözlerinin ne kadar yetersiz kaldığını acı bir şekilde gösteriyor. Yaşanan yeni ölümler, Hindistan'ın hayati öneme sahip ilaç sektörünün temel direklerinde çürümeyi işaret eden üç kritik sorunu gözler önüne seriyor:

1. Tedarik Zincirindeki Kontrolsüzlük ve Kaçak Yollar

BAZI MADDELERİN DAĞITICILARI LİSANSSIZ ÇIKTI!

Soruşturma, toksinle kontaminasyonun (etken maddeye sanayi tipi bir toksinin karışması) kaynağına işaret ederken, temel bir güvenlik ihlalini açığa çıkarıyor: Şurubun aktif bileşenlerini çözmek için kullanılan PG solventi, aracı kimyasal dağıtıcılar aracılığıyla alınmış. Bu aracıların (Jinkushal Aroma ve Sunrise Biotech) farmasötik sınıf bileşenleri işleme lisansı bulunmamakta.

Daha da vahimi, kimyasalı Güney Koreli üreticiden alan Jinkushal'ın, mühürlü varili açarak kimyasalı yeniden paketlemesi ve Sunrise'ın da ürünü Sresan'a güvenlik mührü olmayan kaplarla teslim etmesi, kontaminasyon için zemin hazırlamıştır. Sektörde bu tür bileşenlerin mühürlü kaplarda teslim edilmesi temel bir güvenlik uygulaması iken, bu uygulamanın hiçe sayılması, Coldrif şurubunun kaderini belirleyen kritik bir ihmal zincirini oluşturmuştur.

2. Kronik Denetim Zafiyeti

KONTROL ZAFİYETİ VE KÂR HIRSI: ÖKSÜRÜK ŞURUBUNDAN ÇOCUK ÖLÜMLERİNE...

Ölen çocukların ve ailelerin güvenliğini tehdit eden en büyük ikinci sorun, denetim sistemindeki derin zafiyettir. Daha önce ürünlerindeki sorunlar nedeniyle 2020 ve 2022'de kurucusu hapse atılan Sresan firmasının, yıllık denetim gerekliliğine rağmen, 2023'ten beri teftiş edilmediği ortaya çıktı. Ölümlerden sonra yapılan teftişte ise fabrikada "hijyenik olmayan koşullarda depolama" ve "verilerin tahrif edilmesi" dahil yüzlerce "kritik" ihlal tespit edilmiştir.

Bu durum, geçmiş ihlalleri bulunan bir firmanın dahi düzenli kontrol mekanizmalarından kaçabildiğini gösteriyor. Kalite güvencesinin sadece kâğıt üzerinde kaldığı bu ortamda, daha pahalı olan PG yerine daha ucuz olan sanayi toksini DEG'nin (bazı vakalarda kasıtlı, bazılarında ise ihmal sonucu) ilaçlara karışması şaşırtıcı değildir.

3. Halk Sağlığı Krizi ve Küresel İtibar

Yaşanan bu yeni ölümler, Hindistan'ın küresel "dünyanın eczanesi" itibarını daha da zedelemektedir. Hükümetin, 2023 krizinden sonra verdiği sözlere rağmen, mevcut skandalın temelinde yatan denetim eksiklikleri ve tedarik zinciri kaçak yolları çözülmedikçe, bu trajedilerin tekrarlanması kaçınılmaz görünmektedir.

İlaç sektörünün devasa boyutu ve karmaşıklığı göz önüne alındığında, merkezi denetim organlarının (CDSCO) bu tür yaşam kaybına neden olan temel güvenlik ihlallerini önlemedeki yetersizliği, Hint sağlık ve ilaç yönetimi için acil ve kapsamlı bir revizyon gerekliliğini ortaya koymaktadır.

The New Indian Express Illustration | Sourav Roy