Koca göl bir gecede ortadan kayboldu Sözcü Gazetesi

Rouge Gölü artık yok. Olay, Kuzey Quebec'teki Waswanipi yakınlarındaki bir av kampında bulunan Manoel Dixon'ın, babası Paul'den aldığı kısa bir mesajla ortaya çıktı. 

Yaklaşık 3 kilometrekarelik bir alana sahip olan gölün "yok olması" fikri başta imkansız görünse de, ertesi gün yapılan inceleme gezisi gerçeği gözler önüne serdi. Göl yatağı tamamen kurumuş, geriye sadece çamur deryası ve ölü balıklarla beslenen kartallar kalmıştı.

Yapılan araştırmalar, gölün kuzeydoğusunda meydana gelen devasa bir toprak kaymasının felaketi tetiklediğini gösterdi. Göl suyu, normal drenaj yollarını kullanmak yerine yeni bir çıkış noktası oluşturarak karadan yaklaşık 10 kilometre yol kat etti ve daha büyük bir göle boşaldı.

Yerli Cree topluluğu Waswanipi'nin Şefi Irene Neeposh, yaşananlar karşısındaki çaresizliğini, "Yıkıldım. Suyu çekilmiş bir gölünüz olduğunda kimi ararsınız? Bu durumda ne yapılacağını kimse bilmiyor" sözleriyle dile getirdi.

Uzmanlar, "ani su baskını" olarak adlandırılan bu tür boşalmaların genellikle buzul göllerinde veya baraj yıkılmalarında görüldüğünü, doğal ve buzul olmayan bir gölde yaşanmasının ise son derece nadir olduğunu belirtiyor.

Felaketin arkasında yatan nedenler ise şöyle sıralanıyor:

Quebec ormanları son 6 yılda iki kez büyük yangınlarla harap oldu. Özellikle 2023'teki yangınlar, gölü besleyen havzadaki bitki örtüsünü yok etti.

Bölgedeki yoğun ağaç kesimi ve ormansızlaşma, toprağın su emme kapasitesini düşürdü.

Britanya Kolombiya Üniversitesi'nden Hidrolog Younes Alila, bitki örtüsünün yok olmasıyla yağmur ve kar sularının doğrudan yeraltı sularına karıştığını, bunun da göl kıyılarını aşırı doygun ve dayanıksız hale getirdiğini vurguladı.

Alberta'da görev yapan orman hidrologu François-Nicolas Robinne, Kanada coğrafyasının jeolojik olarak "genç ve hızlı değişen" bir yapıya sahip olduğunu hatırlattı. Robinne, bölgenin 15.000 yıl öncesine kadar buzullarla kaplı olduğunu belirterek, benzer olayların tekrarlanabileceği konusunda uyardı.

Tarihsel kayıtlara göre benzer bir olay en son 1974 yılında, 200 kilometre uzaklıktaki başka bir gölün 3 saatten kısa sürede kurumasıyla yaşanmıştı. Uzmanlar, erozyon ve iklim değişikliği nedeniyle bölgedeki nehir kıyılarının ve göl setlerinin çökme riskinin arttığına dikkat çekiyor.