KOBİ’lerin Avrupa sınavına yapay zeka desteği: KarbonBot tanıtıldı

İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) desteğiyle, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türkiye Alüminyum Sanayicileri Derneği (TALSAD) ve Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği (TÜDÖKSAD) iş birliğiyle, Yeditepe Üniversitesi yürütücülüğünde hayata geçirilen 'Kurumsal İkiz Dönüşüm Projesi'nin tanıtım toplantısı gerçekleştirildi. Teknopark İstanbul’da düzenlenen toplantıya Yeditepe Üniversitesi akademisyenleri ve öğrencilerinin yanı sıra sektör temsilcileri katıldı. Proje kapsamında, Avrupa Birliği’nin yeşil dönüşüm politikaları ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) doğrultusunda artan yükümlülükler karşısında ihracatçı sektörlerin rekabet gücünün korunması hedefleniyor. KOBİ’lere yönelik eğitim modülleri ve yapay zeka destekli KarbonBot uygulamasını içeren projenin, özellikle KOBİ’lerin mevzuata uyum süreçlerini kolaylaştırması ve Ar-Ge kapasitelerini artırması bekleniyor.

TURAN: İKİZ DÖNÜŞÜM ÇAĞIMIZIN İHTİYACI

Yeditepe Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi Müdürü, Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı ve proje yürütücüsü Doç. Dr. Ahmet Turan, projenin ortaya çıkış sürecini ve hedeflerini anlattı. Doç. Dr. Turan, “İnsanlığın küresel ısınmayla mücadele ihtiyacından hareketle uzun yıllardır yürüttüğümüz akademik çalışmaların artık Türkiye’deki ilgili ekosistemlere aktarılması gerektiğini gördük. Bu nedenle proje bir ihtiyaç olarak ortaya çıktı. İkiz dönüşüm yaklaşımı, çağımızın, insanlığın ve sanayinin temel gerçeğini ortaya koyuyor. Bunlardan biri dijital dönüşüm; etkilerini hayatımızın her alanında görüyoruz. Diğeri ise yeşil dönüşüm. Hem günlük yaşamda hem sanayide hem de uluslararası ilişkilerde bu dönüşümün yansımalarını net biçimde görmekteyiz. Bu iki unsur birbirini güçlü biçimde destekliyor. Özellikle yeşil dönüşümün dijital dönüşümle birlikte yürütülmesi çarpan etkisi yaratarak süreçleri hızlandırıyor ve kolaylaştırıyor. Aynı zamanda küresel ısınmayla mücadeleyi daha etkin ve verimli hale getiriyor” dedi.

‘FİRMALARIN AR-GE ALTYAPILARINI GÜÇLENDİRMEYİ AMAÇLIYORUZ’

Turan, projenin KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmayı hedeflediğini belirterek şöyle konuştu:

“Gelişmiş ülkelerde sanayinin ana yükü KOBİ’lerin üzerindedir. Bu nedenle KOBİ’lerin hem bilimsel hem teknolojik altyapı bakımından gelişmesi ve Ar-Ge kapasitelerinin artırılması büyük önem taşıyor. Bu projeyle öncelikle İstanbul’daki, ardından ulusal ölçekteki KOBİ’lerin hem iç pazarda hem de ihracatta rekabet güçlerini artırmayı hedefliyoruz. Aynı zamanda firmaların Ar-Ge altyapılarını güçlendirmeyi amaçlıyoruz. İstanbul Kalkınma Ajansı’nın desteği olmasaydı bu proje mümkün olmazdı. Proje ortaklarımızla kurduğumuz güçlü iş birliği sayesinde ulusal ölçekte sanayiye somut çıktılar sunacağız. Bu çalışma karbon çözümleri alanında önemli çıktılar üretirken, Yeditepe Üniversitesi Karbon Çözümleri Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin kurulmasına da zemin hazırlayacak. Proje sonuçları küresel ısınmayla mücadeleye dünya ölçeğinde katkı sağlayacak, ekonomik açıdan da firmaların uluslararası rekabette elini güçlendirecek.”

GÜVENİLİR VE ETKİN DANIŞMAN: KARBONBOT

Yeditepe Üniversitesi Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Hatice Kübra Akben de proje kapsamında geliştirilen KarbonBot uygulamasını anlattı.

Akben, “Projeye başlarken ‘Yeşil dönüşüm yolculuğunda firmalara nasıl katkı sağlayabiliriz?’ sorusuyla yola çıktık. Bu düşünceden hareketle KarbonBot geliştirme fikri doğdu. Günümüzde yapay zekâ araçları özel asistanlara dönüştü. Karbon yakalama ve karbon uyum süreçlerinde ise mevzuatlar oldukça kapsamlı. Sektör henüz bu düzenlemelerin tamamına hâkim değil. Bu nedenle ulusal ve uluslararası mevzuatı kapsayan güvenilir bir veri bankası oluşturduk. KarbonBot yalnızca bu veri bankasından beslenen bir geniş dil modeli olarak tasarlandı. Açık internetle ya da arama motorlarıyla doğrudan bağlantısı bulunmuyor. Bu nedenle firmalar için daha güvenilir bir yapay zekâ asistanı niteliği taşıyor” dedi.

“KarbonBot kendisini geliştirmeye devam edecek” diyen Akben şöyle devam etti:

“Şu anda pilot dönemdeyiz ve sisteme eklenen verilerle kapasitesi artıyor. Özellikle sürdürülebilirlik raporlama standartları kapsamında firmaların raporlama süreçlerine önemli katkı sağlayacak. Sadece büyük firmalar değil, KOBİ’ler ve orta ölçekli işletmeler de bu sürecin parçası. Çünkü sürdürülebilirlik raporlaması tüm tedarik zincirini kapsıyor. Tedarikçi firmaların da bu konuda güçlenmesi gerekiyor. Mevzuat metinlerini okumak ve anlamlandırmak firmalar için kolay değil. KarbonBot bu noktada bir danışman gibi çalışarak mevzuatın anlaşılmasını sağlayacak. Proje kapsamında yalnızca KarbonBot’u sunmuyoruz; aynı zamanda 15 farklı başlıkta eğitim içeriği oluşturduk. Amacımız tüm KOBİ’leri bu dönüşüm sürecinde bilgilendirmek ve güçlendirmek.”

SAYMEN: AVRUPA PAZARINDA KALMAK İÇİN KRİTİK

Türkiye Alüminyum Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Duygu Saymen, projenin özellikle alüminyum sektörü açısından hayati önem taşıdığını belirterek şunları söyledi:

“Türkiye alüminyum sanayisi için bu proje çok önemli. Sektörümüzün toplam ihracatı 2025 itibarıyla 5,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti ve bunun yüzde 60-62’si doğrudan Avrupa’ya yapılıyor. Avrupa en önemli pazarlarımızdan biri. Dolayısıyla Avrupa’nın yeşil dönüşüm süreci ve SKDM gibi karbon uyum hedeflerine uyum sağlamak sektörümüz açısından kritik bir gereklilik. Projemiz yeşil dönüşümü dijitalleştirerek süreci hızlandırıyor.”

Saymen ayrıca platformun yaygın kullanımının önemine dikkat çekerek, üyelerinin projeyi büyük bir heyecanla karşıladığını ifade etti. Saymen, “Çünkü sanayimizin rekabetçiliği açısından son derece önemli bir dönemdeyiz ve karmaşık mevzuatlarla karşı karşıyayız. İş süreçlerini kolaylaştıracak, ticari faaliyetleri aksatmayacak ve rekabetçiliği destekleyecek bu tür projelere sektörümüzün çok ihtiyacı vardı” ifadelerini kullandı.

KAPLAN: KARBON VE SU AYAK İZİ ÖLÇÜMÜ PLATFORMDAN YAPILACAK

Türkiye İhracatçılar Meclisi Proje Koordinasyon Müdürü Melike Emiroğlu Kaplan ise projedeki rollerinin karbon ve su ayak izi ölçümü yapan bir platform geliştirmek olduğunu belirtti. Kaplan, “Firmaların karbon ayak izi ölçümleri geliştirdiğimiz GreenTİM platformu üzerinden gerçekleştirilecek. Bunun yanı sıra çeşitli eğitim modüllerini de yine platform üzerinden firmaların kullanımına sunmayı planlıyoruz. Projede karbon çözümleri alanında somut çıktılar üretilecek” dedi.