Klima yerine toprağı kullandı: Evinin altına kurduğu düzenek en sıcak günlerde bile çalışıyor Sözcü Gazetesi

Evlerin dış cephelerine takılan kompresörlü klimaların aksine bu sistemde ne gaz kullanılıyor ne de yüksek elektrik tüketimi oluşuyor. Sistemin temel mantığı ise toprağın belirli bir derinlikten sonra yıl boyunca sabit sıcaklıkta kalmasına dayanıyor.

İçerik üreticisi, 2022 yılında evinin avlusunda kazı çalışmalarına başladı. Avlunun altına döşenen uzun boru hattı, dışarıdaki sıcak havayı toprağın altından geçirerek içeriye daha serin şekilde taşıyor. 2026 yılına gelindiğinde özellikle çocuk odalarında belirgin bir serinlik sağlandığı ve geleneksel klimaya ihtiyaç duyulmadığı belirtildi.

'Kanada kuyusu' ya da 'Provençal kuyusu' olarak bilinen yöntem, aslında yüzyıllardır kullanılan pasif iklimlendirme tekniklerinden biri olarak öne çıkıyor. Sistemde hava, toprağın yaklaşık 1,5 ila 3 metre altına gömülü boruların içinden geçirilerek doğal şekilde soğutuluyor. Çünkü yer altındaki sıcaklık, yazın yüzey sıcaklığından daha düşük kalıyor.

Kanada hükümetine ait teknik kaynaklarda, iki metreden daha derindeki toprak sıcaklığının yıl boyunca nispeten sabit kaldığı belirtiliyor. Özellikle yaz aylarında dışarıdaki sıcak hava ile yer altındaki serinlik arasındaki fark, sistemin verimli çalışmasını sağlıyor.

Kurulan düzende dışarıdan alınan hava önce filtre bölümünden geçiyor, ardından yer altındaki uzun boru hattına yönlendiriliyor. Burada toprağın serinliğiyle temas eden hava birkaç derece düşerek evin içine aktarılıyor. Sistemde yalnızca düşük enerji tüketen küçük fanlar kullanılıyor. Bazı uygulamalarda ise hava doğal akışla hareket ediyor.

Uzmanlara göre sistemin performansı bölgenin iklimine, toprağın yapısına, nem oranına ve boruların uzunluğuna göre değişiyor. Özellikle sıcaklığın çok yükseldiği ve gece-gündüz farkının belirgin olduğu bölgelerde daha etkili sonuç alınabiliyor. Nemli ve aşırı sıcak bölgelerde ise verim düşebiliyor.

Sistemin en büyük avantajı düşük enerji tüketimi olarak gösteriliyor. Geleneksel klimalardaki kompresör ve gazlı soğutma mekanizması bulunmadığı için elektrik faturasında ciddi tasarruf sağlanabiliyor. Ancak uzmanlar, yanlış eğimle döşenen borularda nem ve küf oluşabileceği konusunda da uyarıyor.