Klavyede harfler neden alfabetik değil? Bir gazeteci küçük bir teknik düzeltmeyle değişmez bir sistem yarattı

BU DÜZENİ BİR GAZETE EDİTÖRÜ GELİŞTİRDİ

Bugün bilgisayarlarda kullandığımız QWERTY klavye düzeninin arkasındaki isim, Amerikalı gazete editörü ve mucit Christopher Latham Sholes. 1870’lerde ilk ticari daktilolar üzerinde çalışan Sholes, harflerin yerini bugünkü gibi alfabetik değil, farklı bir düzende yerleştirdi. Bu sistem daha sonra klavyelerin standardı haline geldi.

Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur

HARFLERİN YERİ ÖZELLİKLE DEĞİŞTİRİLDİ

Daktiloların ilk dönemlerinde bazı harf kombinasyonları çok hızlı kullanıldığında makinenin içindeki mekanik parçalar birbirine takılabiliyordu. Bu nedenle klavyedeki harflerin yerleri yeniden düzenlendi ve alfabetik sıra bırakıldı. Sık kullanılan bazı harfler farklı noktalara dağıtılarak yazı akışının daha düzenli hale gelmesi amaçlandı.

Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur

İLK HALİ BUGÜNKÜ KLAVYELERE BENZEMİYORDU

İlk QWERTY daktilolar bugünkü bilgisayar klavyeleri gibi değildi. Christopher Latham Sholes’ın geliştirdiği ilk ticari modeller, hem görünüm hem de tuş tasarımı açısından bugünkünden oldukça farklıydı. Ancak harf diziliminin temel mantığı zamanla korunarak günümüze kadar ulaştı.

Fotoğraf: ShutterStock

REMINGTON BU SİSTEMİ TÜM DÜNYAYA YAYDI

QWERTY’yi geliştiren kişi Sholes olsa da bu düzenin dünyaya yayılmasını sağlayan şirket Remington oldu. Sholes’ın tasarımını üreten Remington daktiloları piyasaya çıkınca, QWERTY hızla yaygınlaştı. Daktilo kursları bu düzene göre eğitim vermeye başladı ve sistem kısa sürede standart haline geldi.

Fotoğraf: ShutterStock

DVORAK KLAVYESİ FİKRİ ORTAYA ATILDI AMA DÜNYA KABUL ETMEDİ

QWERTY düzeni standart haline geldikten sonra farklı klavye sistemleri de geliştirildi. Bunların en bilinenlerinden biri, 1930’larda Amerikalı eğitimci August Dvorak tarafından tasarlanan Dvorak klavyesi oldu.

Bu sistemde en sık kullanılan harfler orta sıraya yerleştirildi ve parmakların daha az hareket etmesi hedeflendi. Ama QWERTY o sırada çoktan dünyanın alıştığı sistem haline gelmişti. Ofisler, daktilolar ve eğitimler bu düzene göre şekillenmişti. Bu yüzden Dvorak gibi alternatifler ortaya çıksa da QWERTY günlük kullanımda yerini korudu.

BUGÜN HÂLÂ 150 YILLIK BİR DÜZENİ SÜRDÜRÜYORUZ

Daktilolar tarih oldu, bilgisayar çağı başladı ama klavyedeki harflerin dizilişi değişmedi. Bugün milyonlarca kişi, farkında olmadan Christopher Latham Sholes’ın 19. yüzyılda geliştirdiği bir düzeni kullanmaya devam ediyor. Kısacası bilgisayar klavyesi sandığımız şey, aslında eski bir daktilo mirası.

Fotoğraf: ShutterStock

Haber kaynak: Library of Congres, Smithsonian Magazine, Britannica