Kızılırmak ı korumak için plan devrede

Sivas’ın İmranlı ilçesindeki Kızıldağ eteklerinden doğan Kızılırmak; Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Çankırı, Çorum, Sinop ve Samsun illerinden geçerek Karadeniz’e dökülüyor. 1.335 kilometre uzunluğa, 21.700 hektarlık deltaya sahip olan Kızılırmak, İç Anadolu ve Orta Karadeniz bölgelerinin tarım açısından da en önemli su kaynağı.

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından Kızılırmak’ın korunması için çalışma yürütülüyor. Sulak Alanlar Daire Başkanlığı tarafından yürütülen ‘Kızılırmak Deltası Sulak Alan Yönetim Planı 2025-2034’ devrede. Plan ile 18 karar, 32 faaliyet hayata geçiriliyor. Ancak en önemli kısım, 5 uygulama hedefi içeriyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yerel yönetimler, sivil toplum örgütleri ve üniversitelerle yürüteceği çalışmalarda, 2034’e kadar ulaşılması beklenen 5 hedef şöyle sıralanıyor:

-Deltada bulunan göllerdeki kirliliğin azaltılması.

-Göllerden deltaya ihtiyaç duyulan seviyede su verilmesi.

-Canlı yaşam ortamlarının biyolojik çeşitliliğinin korunması, canlıların popülasyonlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması.

-Alanla ilgili eğitim, tanıtım ve bilinçlendirme çalışmalarının yapılması.

-Alan için katılımcı bir yönetim planı mekanizması geliştirilmesi.

İç Anadolu’da tarım üretiminde kilit rol oynayan Kızılırmak, içme suyu sağlanması ve ekosistem çeşitliği için de en değerli bölgeler arasında. Türkiye’nin 14 Ramsar Alanı’ndan da biri. Deniz, ırmak, göl, sazlık, bataklık, çayır, mera, orman, kumul ve tarım alanları gibi farklı habitatların tümü, Kızılırmak Havzası’nda bir arada bulunuyor.

Kızılırmak Deltası Sulak Alan Yönetim Planı verilerine göre nehir havzasında 577 bitki taksonu (tür ailesi) yaşıyor. Linaria corifolia (Tarlanevruzotu) dünyada sadece Kızılırmak Havzası’nda bulunuyor. Alanda ayrıca 365 kuş türü, 31 memeli türü, 15 sürüngen türü yaşıyor. Kızılırmak Havzası’nda yaşayan balık türü sayısı ise 65. Havzada yaşayan 27 kuş türü, ‘nesli tehlike altında’ sınıfında olduğu için, yaşam alanlarının korunması da hayati önem taşıyor.

Havza içine bulunan Cernek Gölü, 1979 yılında 4.570 hektar alan büyüklüğünde Yaban Hayatı Koruma Sahası (YHKS) olarak ilan edilmişti. 2005 yılında, büyüklüğü 5.174 hektara çıkarılarak Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak statüsü değiştirildi. ‘Yönetim Planı 2025-2034’ün ana hedeflerinden biri ‘göllerdeki kirliliğin azaltılması’. Plan, Çernek yanında Balık, Liman ve Karaboğaz gibi göllerin de korunmasını kolaylaştıracak.