Kızılay a kan bağışı artıyor

Dün Üsküdar'daki Kızılay Kan Bağış Noktası'nın önünden geçerken gözüme çarpan sakinlik, son dönemin en çok tartışılan konularından birini yeniden aklıma getirdi. "Acaba bağışçı sayısında sahiden bir azalma mı vardı, yoksa o an bana tesadüfen mi öyle denk gelmişti?"

Malum, özellikle 6 Şubat 2023’teki o büyük Kahramanmaraş depremlerinin ardından AHBAP Derneği'nin Kızılay'ın kurumsal itibarına yönelik saldırısının kan bağışını azalttığı yönünde birçok iddia ortaya atıldı. Ancak madalyonun arkasında, anlık tartışmaların ötesine geçen çok daha derin ve çarpıcı bir hikâye yatıyor. Son 10 yıllık Kızılay kan bağışı istatistiklerine baktığımızda, tablo bize büyük bir gerçeklik sunuyor. Son 10 yılda kan bağışı miktarı, yıllık bazda sadece iki kez bir önceki yıla oranla gerileme kaydetti.

Veriler incelendiğinde, Kızılay'ın toplumsal bağış refleksinin ne kadar güçlü olduğu açıkça görülüyor. Ancak bu refleksin sekteye uğradığı iki istisnai dönem, tablonun seyrini net bir şekilde özetliyor.

Hayatın neredeyse tamamen durduğu, sokağa çıkma kısıtlamalarının ve korkunun hâkim olduğu 2020'deki COVID-19 Pandemisi bağış sayılarını kaçınılmaz olarak aşağı çekti. İnsanların evlerine kapandığı bu süreç, lojistik ve psikolojik engeller nedeniyle bağışlarda belli oranda bir düşüşe yol açtı.

2023'te asrın felaketi olarak kayıtlara geçen Kahramanmaraş depremlerinin hemen ardından yaşanan yoğun kurumsal tartışmalar ve Kızılay'a yönelik algı operasyonu bir ölçüde gerilemeyi beraberinde getirdi. Toplumsal hassasiyetlerin dorukta olduğu bu dönem, doğrudan bağış grafiğine yansıdı.

SON 10 YILIN KAN BAĞIŞ TABLOSU

• 2016... 2 milyon 141 bin 762 ünite (%10,5 artış)

• 2017... 2 milyon 391 bin 570 ünite (%11,7 artış)

• 2018... 2 milyon 571 bin 482 ünite (%7,5 artış)

• 2019... 2 milyon 809 bin 237 ünite (%9,2 artış)

• 2020... 2 milyon 370 bin 912 ünite (%15,6 azalış)

• 2021... 2 milyon 751 bin 692 ünite (%16,1 artış)

• 2022... 2 milyon 809 bin 763 ünite (%2,1 artış)

• 2023... 2 milyon 674 bin 375 ünite (%4,8 azalış)

• 2024... 2 milyon 800 bin 002 ünite (%4,7 artış)

• 2025... 3 milyon 041 bin 277 ünite (%8,6 artış)

Tabloda da görüldüğü gibi toplumumuzun hassasiyetleri sonucunda 2025'te 3 milyon barajının aşılmasıyla kan bağışında tarihî rekor kırıldı. Üsküdar’da o gün o bağış noktasının önünden geçerken belki sakin bir ana denk gelmiştim. Rakamlar gösteriyor ki insanımızın hayat kurtarma iradesi ve dayanışma kültürü daim. Zira 2026'nın ilk 5 ayında 1 milyon 246 bin 400 ünite kan bağışlanması bunun en somut göstergesi oldu.

KİMLER KAN VEREBİLİR?

Kronik ve ciddi hastalığınızın olmamanız şartıyla 18-65 yaş aralığında (19 yaşından gün almış, 65 yaşını doldurmamış), 50 kilogramın üzerinde olmanız gerekir. İlk kez bağış yapacakların 61 yaşından gün almamış olması önemlidir. Erkekler 3 ayda bir, fizyolojik özellikleri nedeniyle kadınlar ise 4 ayda bir kan verebilir.