Karşılıklı tarifeler dostluk bırakmadı: Şi Trump görüşmesi sallantıda Sözcü Gazetesi

ABD ve Çin arasında eylül ayında gerçekleşmesi planlanan liderler zirvesi öncesinde iki ülke arasındaki ekonomik ve teknolojik yaptırım misillemeleri yeniden hareketlendi.

Washington yönetiminin Çin menşeli yeni insansı robot ithalatını yasaklaması, İran yakıtı taşıdığı iddia edilen Çinli taşımacılık şirketlerine yaptırım uygulaması, 40’tan fazla firmayı insan hakları ihlali iddialarıyla kara listeye alması ve iki üst düzey sivil üniversiteyi Pentagon’un kara listesine eklemesinin ardından Pekin yönetimi karşı tarifeleri devreye soktu.

Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin kararlarına yanıt olarak yedi Amerikan firmasına yaptırım uygulandığını, insansız hava araçları ve ilgili teknolojilerin ABD’ye ihracatına yönelik kontrollerin artırıldığını ve yabancı yazılım çalıştıran bazı büro ekipmanlarına yönelik inceleme başlatıldığını bildirdi.

Pekin yönetimi ayrıca ABD fabrikalarının elektrikli ev aletleri gibi ürünleri Çin pazarı için belgelendirmesini sağlayan hızlı onay sürecini de askıya aldı.

Bakanlık sözcüsü, ABD Federal İletişim Komisyonu’nun kararları ile teknoloji yasaklarına misilleme yapıldığını belirterek Çin-ABD ikili ticari ilişkilerindeki istikrara önem verdiklerini, ancak ABD’nin tutumuna göre ilave tedbirler alınabileceğini vurguladı.

Taraflar arasındaki en sert rekabet alanı olarak öne çıkan yapay zeka sektöründe de tansiyon yükseliyor.

Son 18 ayda yapay zeka alanında önemli ilerleme kaydeden Çinli şirketler, Washington tarafından ABD modellerini izinsiz kopyalamakla ve fikri mülkiyet ihlaliyle suçlanıyor.

Pekin ise bu iddiaları reddederek ABD’ye "hegemonik zihniyeti" terk etme çağrısında bulunuyor.

Uzmanlar, Washington’ın Çinli yapay zeka şirketlerine yönelik kısıtlamaları genişletmesi durumunda Pekin’in daha büyük ekonomik darbeler vuracak araçları devreye sokabileceğine dikkat çekiyor.

Çin’in küresel tedarikinde hakim olduğu stratejik nadir toprak elementleri önemli bir pazarlık unsuru olmaya devam ederken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent bu kritik ürünlerin akışının gerektiği kadar serbest olmadığını ifade etti.

İki ülke arasında eylül ayında yapılması beklenen Şi Cinping ve Donald Trump zirvesi öncesinde, yapay zeka konusunda özel bir diyalog yürütülmesi planlanıyor.

Analistler, her iki tarafın da liderler düzeyindeki diplomasiyi ilişkileri ödüllendirmekten ziyade krizleri yönetme ve gerilimin kontrolden çıkmasını önleme mekanizması olarak gördüğünü belirtiyor.