Karar yazarı Kahveci: Dolar en az 60 70 lira arasında olmalı; yoksa bizi iyi günlerin beklemediği kesin...

Karar yazarı İbrahim Kahveci, "2000 yılından bugüne İTO fiyatlarının dolar bazında seyrine baktığımızda da karşımıza 4.350 ortalama endeks değeri çıkıyor. Buna göre ise dolar/TL’nin ocak ayı ortalama değerinin 59,0 lira olması gerekiyordu. Aslında bu değerler ortalamayı ifade ediyor. "Bu dengeyi taşımak her yiğidin harcı değildir. Zaten teknolojik ilerlemesi sınırlı olan bir sanayi yapısında bu maliyet çıkmazını kim ne kadar taşır bilemiyorum." değerlendirmesini yapan Kahveci, "Bizi iyi günlerin beklemediği kesin… Sorun sadece emekli ve asgari ücretlinin maaşları olsaydı keşke… Asıl sorunumuz maaşı hiç olmayanlar olacaktır." uyarısında bulundu.

Karar yazarı Kahveci, bugünkü "Dolar/TL ne olmalı?" başlıklı yazısında, doların olması gereken seviyenin çok altında olduğunu belirtti. 

"Avrupa yeni adımlar atıyor ve bizler ucuz işçiliğe dayalı ülke ürünlerinin istilası ile karşı karşıyayız. Ne yapacağız? Burada kur sorununa değineceğim. Nerede ise tüm iktisatçılar TL’nin değerinin bu şekilde yüksek tutulmasının imkansız olduğunu dile getiriyor." diye yazan Kahveci, yazısını şöyle sürdürdü:

"Bunu şöyle anlatmaya çalışayım: Türk-İş Cuma günü “Açlık-Yoksulluk” seviyelerini açıkladı. Ocak ayında açlık sınırı 31.224 lira. Ocak ayında ortalama dolar kuru olan 43,20’ye bölündüğünde açlık sınırı 722,7 $ etmektedir.

Oysa daha Kasım 2021’de açlık sınırı 298,3 $ seviyesindeydi. 2000-2025 yani son 26 yılın açlık sınırı ortalaması 387 $ etmektedir. Eğer bugün açlık sınırı 387 $ etmesi gerekiyorsa dolar/TL’nin ocak ayı ortalamasının 80,0 lira olması gerekiyordu. (31.224/387=80,67)

Grafikte 2016 sonrası açlık sınırı dengesini yine yüksek tutarak 450 $ olarak belirledik. Basit ortalama 427 $ ama biz yine de 450 $ orta seviye aldık. Buna göre bugün açlık sınırı 450 dolar etmesi için dolar/TL’nin 70,0 lira olması gerekiyor demektir.

Kısaca Türk-İş’in açlık sınırının dolar bazında seyri bugün 722,7 zirvesi ile aşırı değerli bir TL ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Bir de İTO’ya bakalım. İTO fiyatları dolar bazında henüz 2010 zirvesinin aşılmadığını gösteriyor. Ama hızla oraya yaklaşıyoruz.

2000 yılından bugüne İTO fiyatlarının dolar bazında seyrine baktığımızda da karşımıza 4.350 ortalama endeks değeri çıkıyor. Buna göre ise dolar/TL’nin ocak ayı ortalama değerinin 59,0 lira olması gerekiyordu.

Aslında bu değerler ortalamayı ifade ediyor. Yani biraz daha avantajlı değer istiyorsak dolar/TL’nin daha da yukarıda olması gerekiyor. Ama yok 2000 sonrası ortalama değer bile bize yetiyor diyorsak en azından 60-70 lira arası bir kur dengesi karşımıza çıkıyor.

Bugün dolar/TL 43,5 lira. Acaba ihracatçı bu yeni döneme nasıl hazırlanacak? Herkesin kafasında delice sorular. Bir tarafta yüksek faiz diğer tarafta değerli TL.

AK Parti’nin ilk dönemlerinde değerli TL ile düşük faiz dengesi vardı. Sonraki dönemlerde ise değersiz TL ile yüksek faiz dengesi yaşandı. Ama yakın tarihte ilk kez değerli TL ve yüksek faiz ilk kez oluyor.

Benden söylemesi: Bu dengeyi taşımak her yiğidin harcı değildir. Zaten teknolojik ilerlemesi sınırlı olan bir sanayi yapısında bu maliyet çıkmazını kim ne kadar taşır bilemiyorum.

Bizi iyi günlerin beklemediği kesin… Sorun sadece emekli ve asgari ücretlinin maaşları olsaydı keşke… Asıl sorunumuz maaşı hiç olmayanlar olacaktır."

Yazının tamamını okumak için .