Kanada yasakladı, Hindistan kaldırttı: Türkiye’de SPK izni olmadan faaliyette

Yurt dışı merkezli kripto para borsası XT.com, SPK’nın yetkili kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin kamuya açık listelerinde yer almıyor. Buna rağmen platform, Türkçe internet sitesi üzerinden kullanıcı kaydı alıyor, mobil uygulamasıyla spot ve kaldıraçlı işlem hizmetleri sunuyor. Ayrıca Türkçe ortaklık programında yeni kullanıcı kazandıranlara yüzde 50’ye varan komisyon vaat ediyor.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 99/A maddesine göre, yurt dışı merkezli platformların Türkçe internet sitesi oluşturması veya Türkiye’deki kişilere yönelik pazarlama faaliyetleri yürütmesi, faaliyetin Türkiye’ye yönelik kabul edilmesi için tek başına yeterli. Kanun’un 109/A maddesi ise izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı için 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörüyor.

KANADA’DA KALICI YASAK, HİNDİSTAN VE TAYLAND’DA ERİŞİM ENGELİ

XT.com, son yıllarda birçok ülkede düzenleyici kurumların yaptırım ve uyarılarıyla karşı karşıya kaldı. Kanada’nın Quebec bölgesinde 2023 yılında XT.COM Exchange ve BZ Limited hakkında toplam 2 milyon dolarlık idari para cezası kararı verildi. Platformun bölgedeki faaliyetleri kalıcı olarak yasaklanırken kullanıcılardan varlıklarını çekmeleri ve hesaplarını kapatmaları istendi. Ontario Sermaye Piyasaları Mahkemesi de Mart 2025’te XT.com’u sermaye piyasalarından kalıcı olarak men etti.

Hindistan Mali İstihbarat Birimi, Eylül 2026’da kara para aklamayı önleme mevzuatına uyumsuzluk gerekçesiyle XT.com’un da aralarında bulunduğu 15 platforma yönelik erişim engeli işlemleri başlattı. Tayland’da ise düzenleyici kurumun lisanssız faaliyet gerekçesiyle yaptığı suç duyurusunun ardından platformun internet sitesi ve uygulamalarına erişim engeli getirildi.

İngiltere Finansal Davranış Otoritesi (FCA), XT.com’un izinsiz finansal hizmet sunuyor olabileceği konusunda yatırımcıları uyardı. Dubai, Seyşeller, Malezya ve İspanya’daki düzenleyici kurumlar da platform hakkında çeşitli uyarılar yayımladı.

TÜRKİYE’DE YÜZDE 50 KOMİSYONLA KULLANICI KAZANIYOR

Farklı ülkelerde yaptırımlarla karşılaşan XT.com, Türkiye’de ise Türkçe internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden faaliyetlerini sürdürüyor. Platformun Google Play üzerinden sunduğu Türkçe uygulamada vadeli ve kaldıraçlı işlemler tanıtılırken, internet sitesinde kullanıcılar yeni hesap açmaya yönlendiriliyor.

XT.com’un Türkçe ortaklık programında, platforma yeni kullanıcı kazandıranlara spot ve vadeli işlemler üzerinden yüzde 50’ye varan komisyon vaat ediliyor. Türkiye’de yetkili kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşteri kazanımına yönelik promosyon ve menfaat uygulamaları SPK düzenlemeleriyle sınırlandırılırken, faaliyet izni bulunmayan XT.com’un bu tür kampanyaları sürdürmesi dikkat çekiyor.

XT.com’un kullanıcı sözleşmesi hizmet vermediği ülkeleri tek tek sayıyor: ABD, Kanada, Çin, Küba, Kuzey Kore, Singapur, Sudan, Venezuela ve Kırım. Türkiye bu listede yer almıyor. Platform, 2023’te yayımlanan bir tanıtım haberinde de hizmet verdiği pazarlar arasında Türkiye’yi açıkça saymıştı.

1,7 MİLYON DOLARLIK GÜVENLİK OLAYI VE BELİRSİZ ŞİRKET YAPISI

XT.com, Kasım 2024’te cüzdan bakım çalışmalarını gerekçe göstererek para çekme işlemlerini geçici olarak durdurdu. Aynı dönemde blokzincir güvenlik şirketi PeckShield, platformla bağlantılı cüzdanlarda yaklaşık 1,7 milyon dolarlık şüpheli transfer tespit etti. XT.com, olağan dışı transferleri doğrularken kullanıcı varlıklarının etkilenmeyeceğini açıkladı.

Platformun kurumsal yapısı da soru işaretleri barındırıyor. Kanada ve Hindistan’daki resmi kararlarda XT.com ile bağlantılı farklı şirket isimleri yer alırken, incelenen kullanıcı sözleşmesinde platformu işleten tüzel kişiye ilişkin bilgilerin sınırlı olduğu görülüyor. Bu durum, olası bir fon kaybı veya para çekme sorunu yaşanması halinde kullanıcıların hangi şirketi hukuken muhatap alacağı sorusunu gündeme getiriyor.

TÜRK KULLANICILAR İÇİN RİSK BÜYÜYOR

Türkiye’de yetkilendirilmiş kripto varlık hizmet sağlayıcıları, müşteri varlıklarının korunması ve saklanmasına ilişkin düzenlemelere tabi bulunuyor. Buna karşılık, SPK izni bulunmayan yurt dışı merkezli platformlarda işlem yapan kullanıcılar, olası mağduriyetlerde haklarını aramak için daha karmaşık hukuki süreçlerle karşılaşabiliyor.

Dünyanın farklı ülkelerinde para cezaları, faaliyet yasakları ve erişim engelleriyle karşılaşan XT.com’un Türkiye’de Türkçe hizmet ve referans kampanyalarıyla kullanıcı kazanmaya devam etmesi, izinsiz kripto para platformlarına yönelik denetimlerin etkinliğini ve Türk yatırımcıların nasıl korunacağını yeniden gündeme taşıyor.