SPK kriptoda türev işlemleri yasakladı, “opsiyon” ürününü Türkiye’ye açtı

Türkiye’deki şirketi tasfiye sürecinde bulunan Crypto.com, Dual Invest adlı ürününü Türkiye’de kullanılabilir gösteriyor. Platformun Türkçe yardım merkezindeki sayfada, ürünün uygun olduğu ülkeler arasında Türkiye açıkça sayılıyor.

Dual Invest’te kullanıcı bir kripto varlık yatırıyor; hedef fiyat ve vade seçiyor. Vade sonunda belirlenen koşul gerçekleşirse yatırılan varlık, yeni bir talimat aranmadan alternatif kripto varlığa dönüştürülüyor.

CRYPTO.COM KENDİ RAPORUNDA “OPSİYON” DEDİ

Crypto.com, Türkçe yardım sayfasında Dual Invest’i “ödül kazandıran bir özellik” olarak tanıtıyor. Şirketin 5 Haziran 2025 tarihli “Crypto Options” başlıklı araştırma raporunda ise ürün farklı bir başlık altında sınıflandırılıyor.

Raporda Dual Invest; UpDown Options ve Strike Options ile birlikte Crypto.com’un “kripto opsiyon ürünleri” arasında gösteriliyor. Aynı raporda opsiyonların bir türev türü olduğu, spot işlemlerden daha karmaşık yapılar taşıdığı ve daha yüksek yatırım riskleri doğurabileceği anlatılıyor.

Böylece şirket, Türkçe yardım merkezinde “ödül özelliği” olarak sunduğu ürünü başka bir kurumsal yayınında doğrudan kripto opsiyonları arasında sınıflandırmış oluyor.

TÜRKİYE UYGUN ÜLKELER ARASINDA

Dual Invest sayfasında ürünün kullanılabileceği ülkeler tek tek sıralanıyor. Türkiye de bu listenin içinde bulunuyor.

Bu kayıt, ürünün Türkiye’ye yönelik olmadığının savunulmasını güçleştiriyor. Platform yalnızca Türkçe içerik yayımlamıyor; Türkiye’yi doğrudan uygun ülkeler arasında gösteriyor.

Bununla birlikte Türkiye’de yerleşik, doğrulanmış bir hesap üzerinden emrin fiilen tamamlanabildiği bağımsız olarak test edilmedi. Kesin olarak doğrulanan bulgu, Crypto.com’un Türkiye’yi ürünün uygunluk listesinde tutması.

VARLIK KİLİTLENİYOR, EMİR İPTAL EDİLEMİYOR

Dual Invest sıradan bir spot alım satım işlemi gibi çalışmıyor. Kullanıcı emri onayladıktan sonra yatırdığı varlık vade sonuna kadar kilitleniyor.

Crypto.com, verilen emrin daha sonra değiştirilemeyeceğini veya iptal edilemeyeceğini açıkça belirtiyor.

Sonuç, hedef varlığın ödeme tarihinden önceki son 60 dakikadaki ortalama endeks fiyatına göre belirleniyor. Koşul gerçekleşirse yatırılan tutar ve ödül, seçilen hedef fiyat üzerinden alternatif kripto varlığa çevriliyor.

TÜRKÇE SAYFADA YILLIK YÜZDE 132,42 ÖRNEĞİ

Crypto.com’un Türkçe sayfasında 0,5 Bitcoin, 97 bin USDC hedef fiyatı, bir günlük vade ve yıllık yüzde 132,42 oran kullanılan bir örnek bulunuyor.

Ancak yüzde 132,42, kullanıcının bir günde elde edeceği kazanç değil. Bu, yıllıklandırılmış örnek oran. Şirketin açıkladığı formüle göre örnekteki bir günlük ödül kısmı, yatırılan varlığın yaklaşık yüzde 0,363’üne karşılık geliyor.

Oranın sabit, garanti edilmiş veya bütün kullanıcılara sunulan güncel bir getiri olduğu söylenemez.

SPK’NIN 14’ÜNCÜ MADDESİ AÇIK

13 Mart 2025’te yürürlüğe giren III-35/B.2 sayılı Tebliğ’in 14’üncü maddesine göre platformlarda listelenen kripto varlıklar kaldıraçlı olarak alınıp satılamıyor.

Aynı madde, bu varlıkların türev araç sözleşmelerine, kredili alıma, açığa satışa ve ödünç işlemlerine konu edilmesini de yasaklıyor.

Dual Invest’in hedef fiyat, vade, varlık kilitleme ve koşula bağlı otomatik dönüşüm içeren yapısı dikkat çekiyor. Crypto.com’un ürünü kendi raporunda “kripto opsiyon ürünleri” arasında göstermesi, ürünün 14’üncü madde kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sorusunu daha da güçlendiriyor.

Dual Invest’in Türk hukuku bakımından türev araç sözleşmesi sayılıp sayılmayacağına ilişkin kesin değerlendirmeyi SPK ve yetkili makamlar yapabilir. Ancak şirketin kendi sınıflandırması, yapılacak incelemede önem taşıyabilecek açık bir kurumsal kayıt niteliğinde.

ÜRÜNÜN ADI HUKUKİ NİTELİĞİ DEĞİŞTİRMİYOR

Uzmanlar, bir finansal ürünün “ödül”, “kazanç” veya “özellik” adıyla sunulmasının ürünün hukuki niteliğini tek başına belirlemeyeceğine dikkat çekiyor.

Değerlendirmede kullanılan isimden çok işlemin ekonomik sonucu önem taşıyor. Hedef fiyat, vade, tarafların üstlendiği yükümlülükler, varlığın kilitlenmesi ve belirli bir koşul gerçekleştiğinde otomatik dönüşüm yapılması birlikte inceleniyor.

Uzmanlara göre Crypto.com’un kendi raporundaki “kripto opsiyon ürünü” ifadesi tek başına kesin hüküm oluşturmuyor. Ancak bu ifade, SPK’nın ürünün gerçek niteliğine ilişkin yapacağı incelemede dikkate alınabilecek önemli unsurlardan biri.

TÜRK KULLANICININ KARŞISINDA HANGİ ŞİRKET VAR?

Crypto.com’un Türkiye kullanıcı sözleşmesinde uygulama hizmetlerinin, aksi belirtilmedikçe Foris DAX TR tarafından sunulduğu yazıyor. Sözleşme ayrıca bazı hizmetlerin Foris DAX TR’nin iştirakleri tarafından sağlanabileceğini ve ayrı koşullara tabi olabileceğini belirtiyor.

Ancak sözleşmede Dual Invest’in adı veya bu ürünü sunan tüzel kişilik açıkça gösterilmiyor.

Foris DAX TR, SPK’nın güncel listesinde “Tasfiye Hâlinde Foris DAX TR Kripto Varlık Alım Satım Platformu AŞ” unvanıyla bulunuyor. Crypto.com veya Foris DAX TR, SPK’nın faaliyette bulunan kuruluşlar listesinde yer almıyor.

SPK ayrıca “Faaliyette Bulunanlar Listesi”nde yer almanın bile yetkilendirme anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor.

Buna rağmen Türkiye’ye açık gösterilen Dual Invest’i hangi Crypto.com şirketinin sunduğu, bu şirketin hangi izne dayandığı ve Türk kullanıcının uyuşmazlık hâlinde hangi tüzel kişiliğe başvuracağı açıklığa kavuşturulmuş değil.

HEDEF FİYATLI YAYIN DA İNCELEME KONUSU

III-35/B.1 sayılı Tebliğ’in 30’uncu maddesi, kripto varlık hizmet sağlayıcıların reklam, ilan, yayın ve duyurularında belirli bir fiyat hedefine yer vermesini yasaklıyor.

Düzenleme ayrıca belirli getiri vaadi taşıyan veya kullanıcıyı bir ya da birden fazla kripto varlığa yatırım yapmaya yönlendiren promosyon kampanyalarını sınırlandırıyor.

Crypto.com’un yardım sayfasındaki 97 bin USDC hedef fiyat ve yıllık yüzde 132,42 oran örneğinin yalnızca teknik ürün açıklaması mı yoksa tanıtım niteliğindeki bir yayın mı olduğu, yetkili makamların değerlendirmesini gerektiriyor.

Ortadaki çelişki açık: SPK, platformlarda listelenen kripto varlıkların türev sözleşmelere konu edilmesini yasaklıyor. Crypto.com ise kendi raporunda “kripto opsiyon ürünü” olarak gösterdiği Dual Invest için Türkiye’yi uygun ülkeler arasında tutuyor.

Yetkili makamların ürünü yasaklanan bir faaliyet veya izinsiz kripto varlık hizmeti olarak değerlendirmesi hâlinde faaliyetin durdurulması ve ilgili internet adresleri hakkında erişimin engellenmesi gündeme gelebilir. İzinsiz faaliyetten sorumlu olduğu belirlenen kişiler hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası uygulanması da söz konusu olabilir.