Kan donduran iddia: İran da iki gün içinde 36 bin 500 den fazla kişi öldürüldü

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 459'a yükseldiğini duyurdu.

GÖZALTI SAYISI 40 BİNİ AŞTI

HRANA'nın haberine göre, ülkenin birçok noktasındaki olaylar sonucunda 40 bin 887 kişi gözaltına alındı. Gösterilerde çıkan olaylarda 208 güvenlik görevlisi dahil 5 bin 459'a kişi yaşamını yitirdi. HRANA, dünkü haberinde ölü sayısının 5 bin 137'ye çıktığını belirtmişti.

TARİHİN EN KANLI SİVİL KATLİAMI

Protestolar 28. gününde devam ederken, İran'ın devlet güvenlik güçlerinin 8–9 Ocak'ta ülke genelinde protestolara karşı gerçekleştirdiği baskının tarihin en kanlı iki günlük sivil katliamı olduğu iddia edildi. İran International'ın elde ettiği gizli belgeler, saha raporları ve tanık ifadelerine göre en az 36 500 kişinin öldüğü belirtiliyor. Bu rakam resmi açıklamalardan ve bağımsız sivil grupların tahminlerinden çok daha yüksek seviyede.

HASTANE VE TUTUKLULUK SIRASINDA ÖLDÜRÜLDÜLER

Belgelerde yer alan detaylara göre, güvenlik güçleri ülke genelindeki 400'den fazla şehir ve kasabada protestocularla çatıştı ve çok sayıda kişi sokaklarda, hastanelerde ve tutukluluk sırasında öldü. Bazı ölümlere ilişkin fotoğraflar ve videolar, yaralıların hastanede tedavi görürken hedef alındığını gösterdi. Ayrıca bazı ailelerin, yakınlarının cesetlerini alabilmek için "kurşun ücreti" gibi büyük meblağlar ödemeye zorlandığı iddiaları da yer alıyor.

Bu belgeler, İran'daki en üst güvenlik kurumlarının parlamento ve devlet yetkililerine sunduğu raporlarda da ölüm sayısının sürekli arttığını gösteriyor. 20 Ocak tarihli raporda 30 000'i aşkın ölüm tespit edilirken, 24 Ocak'a kadar bu rakamın 36 500'ü geçtiği ifade edildi. Bağımsız doğrulama şu an için mümkün olmasa da hastanelerden gelen bilgiler ve görgü tanıklarının anlattıkları "şok edici" boyutta kayıplara işaret ediyor.

İRAN'DAKİ GÖSTERİLER

İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı. Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonucu ülke yönetimi internet erişimini engellemişti.

İran Şehit ve Gaziler Vakfının Adli Tıp Kurumu tarafından dün yapılan açıklamada, gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği belirtilmişti. Bu kişilerden 2 bin 427'sinin "silahlı terör grupları" tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile sivil vatandaşlar olduğu ifade edilirken 690 kişi hakkında ise bilgi verilmemişti. İran'da gösteriler azalmış olsa da ABD'nin Virginia eyaleti merkezli HRANA, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam ediyor.