Kadınlara karanlık gelecek: Afganistan’da eğitim yasağı kalıcılaştı!

Afganistan’da 2021’de yönetimi ele geçiren radikal Taliban rejimi, kadınları kamusal yaşamın tamamından dışlamaya yönelik politikalarını sürdürüyor. İktidara geldiklerinde kadın hakları konusunda “ılımlı” bir yaklaşım benimseyeceklerini öne süren Taliban, geçen süre içinde aldığı kararlarla Afganistan’ı kadınlar açısından yaşanamaz bir ülkeye dönüştürdü.

Dışişlerinden Afganistan'daki deprem için taziye

Eğitimden çalışma hayatına, sosyal yaşama katılımdan temel haklara kadar kadınların varlığını hedef alan bu anlayış, benzer yapıların iktidara geldiği ülkelerde neleri dayatacağının da açık bir göstergesi oldu.

Burka dayatmalarıyla başlayan süreç; kadınların önce medreselere yönlendirilmesi, ardından eğitimden tamamen koparılması ve sosyal yaşamdan izole edilmesiyle adım adım derinleştirildi. Bu uygulamalar, köktendinci örgütlerin kadınlara reva gördüğü hayatın değişmeyen bir şablon hâline geldiğini bir kez daha ortaya koydu.

Bu baskı politikalarının son halkası ise kadınlar ve kız çocukları için eğitimin tamamen ortadan kaldırılması oldu. Taliban Eğitim Bakanlığı’nın aldığı kararla, uzun süredir fiilen uygulanan ortaöğretim ve yükseköğretim yasağı kalıcı bir devlet politikası hâline getirildi. Yönetim, bu kararı “uygun ortam sağlanmadan eğitim verilmemesi gerektiği” sözleriyle savundu.

UNESCO ve UNICEF’in 24 Ocak Uluslararası Eğitim Günü’nde yayımladığı ortak açıklamaya göre, Afganistan’da yaklaşık 2,2 milyon kız çocuğu eğitim hakkından mahrum bırakıldı. Açıklamada ayrıca, ülkede ilkokul çağının sonuna gelen çocukların yüzde 93’ünün hâlâ temel okuma becerilerinden yoksun olduğu belirtildi.

Yasağın resmileşmesinin ardından Afgan kadınlar sosyal medya üzerinden tepkilerini dile getirdi. Kadınlar, “Eğitimiz bizim hayalimiz değil, hakkımız” sözleriyle duruma tepki gösterdi. Yapılan açıklamalarda, “Dünya genelinde kız çocuklarının eğitime erişiminin yasak olduğu tek ülke Afganistan. Bu kültür değil, bu inanç değil. Bu utanç!” ifadeleri yer aldı.