Kadın erkek tüm köy ip üzerinde yürüyor: Dünyada eşi benzeri yok Sözcü Gazetesi

Dağıstan'ın dağlık bölgesinde yer alan Tsovkra-1 köyünde yaşayan nüfusun neredeyse tamamı, küçük yaşlardan itibaren ip üzerinde yürüme eğitimi alıyor. Köyde nesillerdir sürdürülen bu sıra dışı gelenek, yerleşimin küresel çapta tanınmasını sağlarken köy sakinlerini Sovyet sirklerinin önde gelen akrobatları haline getirdi.

SIR DIŞI İP CAMBAZLIĞI GELENEĞİ NASIL BAŞLADI?

Köy halkının ip üzerinde yürümeye tam olarak ne zaman ve hangi gerekçeyle başladığına dair kesin bir resmi kayıt bulunmuyor. Bölgede anlatılan en popüler efsaneye göre, köyün genç erkekleri vadinin karşı tarafında yaşayan kadınlara ulaşmak için uzun dağ yollarını yürümek yerine iki yamaç arasına ip gererek bu yöntemi geliştirdi.

Coğrafi şartlara dayandırılan bir diğer görüş ise bölgede sık sık yaşanan sellerin köprüleri yıkmasıyla açıklanıyor. Köylülerin ulaşımı kesintisiz sürdürebilmek amacıyla vadileri halatlarla geçmeye başladığı ve bu zorunluluğun zamanla bir beceriye dönüştüğü ifade ediliyor. Ulaşım amacıyla kazanılan bu yetenek, 19. yüzyıldan itibaren çevre yerleşimlerde para karşılığı sergilenen gösterilere dönüştü.

KÖYDEKİ ÇOCUKLAR NASIL EĞİTİLİYOR?

Tsovkra-1 köyünde ip üzerinde yürümek profesyonel bir şovdan ziyade günlük yaşamın doğal bir parçası olarak kabul ediliyor. Ailelerinden gelen geleneği sürdüren çocuklar, normal okul derslerinin ardından kurulan özel tel düzenekleri üzerinde denge antrenmanları yapıyor.

Eğitim süreci ilk olarak yere yakın seviyede gerilen iplerde başlatılıyor. Dengesini geliştiren çocuklar kademeli olarak yaklaşık bir kat yüksekliğe ulaşan tellere çıkarılıyor. Bölgedeki zorlu kış şartlarına ve dondurucu soğuklara rağmen antrenmanlar aksatılmadan sürdürülüyor.

SOVYET SİRKLERİNE UZANAN BAŞARI NASIL YAKALANDI?

Geleneğin en parlak dönemi İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yaşandı. Aile içinde kuşaktan kuşağa aktarılan bu beceri sayesinde köyden çıkan çok sayıda akrobat, Sovyetler Birliği'nin en önemli sirklerinde ana gösterici olarak sahne almaya başladı.

Sirk sahnelerinde sergilenen karmaşık gösterilerde köylüler tel üzerinde omuz omuza çıkarak insan kuleleri oluşturdu. Dönemin en dikkat çeken gösterilerinden birinde, bir babanın yedi kızıyla birlikte iki ayrı sıra halinde birbirlerinin omuzlarına tırmanarak tek bir ipin üzerinde ilerlediği kaydedildi.

ASIRLIK GELENEK YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA

Son yıllarda yaşanan ekonomik sıkıntılar ve genç nüfusun büyük şehirlere göç etmesi, asırlık geleneğin geleceğini tehlikeye soktu. 1980'li yıllarda yaklaşık 3 bin kişinin yaşadığı Tsovkra-1 köyünün nüfusu, göçler nedeniyle 400 civarına kadar geriledi.

Köyde kalan eğitmenler, maddi desteğin sağlanmaması ve yeni öğrencilerin yetişmemesi durumunda Tsovkra-1'i dünyaya tanıtan ip cambazlığı kültürünün tamamen unutulacağı konusunda uyarılarda bulunuyor.