Jeopolitik tansiyon düştü, küresel piyasalarda risk iştahı yeniden yükseldi Sözcü Gazetesi

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tansiyonun yatışması ve yarı iletken sektöründeki satış baskısının azalmasıyla toparlanma eğilimine girdi.

İsrail ve İran'ın bölgedeki barış görüşmelerini tehdit eden saldırılarıyla piyasalarda oluşan satış baskısı, çatışmaların kontrolden çıkmayacağına yönelik beklentilerin güçlenmesiyle zayıfladı.

Tarafların devam eden uzlaşma arayışlarını tehlikeye atacak aksiyonlara ara vermesi riskli varlıklara talebi destekledi.

Bölgedeki gelişmelere ilişkin açıklamalar yakından takip edilirken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşma sürecinde çok iyi gittiklerini kaydederek, "Önümüzdeki iki hafta içinde tam zafer ilan ettiğimizde gerçekten kazanmış olacağız." dedi.

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde ise karşılıklı saldırıların bölgesel bir savaşa dönüşmesi halinde İsrail'in, İran karşısında yalnız kalabileceği uyarısında bulunduğunu açıkladı.

Bölgede gerilimlerin nispeten azalmasıyla birlikte "savaş fiyatlaması" kapsamında değerlendirilen varlıklarda oynaklık artışı gözlendi. Dün Brent petrolün varil fiyatı 93,4 dolara kadar gerilemesinin ardından yeni günde de yüzde 1,1 azalışla 92,4 dolarda bulunuyor.

Artan gerilimlerin enflasyon korkularını körüklemesiyle dün yüzde 4,59 seviyelerini gören ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni işlem gününde petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin etkisiyle yüzde 4,56'da dengelendi.

Saldırıların şiddetlendiği dönemlerde enflasyon riskleri ve güvenli liman özelliğiyle diğer para birimleri karşısında güçlenen dolar, gerilimin azalmasıyla birlikte bir miktar gevşedi. Cuma günü 7 Nisan'dan bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıkan dolar endeksi, dünü bu eşik seviyeye yakın sınırlı düşüşle tamamlarken, yeni işlem gününde yüzde 0,1 gerileyerek 99,9 seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan ABD'de sermaye piyasalarında halka arz işlemleri yatırımcıların odağında bulunuyor.

ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın Üst Yöneticisi (CEO) olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp'un (SpaceX) cuma günü gerçekleştirmeyi planladığı halka arzın ardından, ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI'ın da halka arz için gerekli evrakları sunduğu bildirildi. Evrakların kabul edilmesi halinde gerçekleştirilecek halka arzla şirket değerinin 1 trilyon doların üzerine çıkmasının beklendiği ifade edildi.

OpenAI'ın halka arz başvurusuna ilişkin haber akışı, yatırımcıların yapay zeka şirketlerine yönelik ilgisinin sürmesine katkı sağladı.

Analistler, büyüme potansiyeli yüksek büyük ölçekli teknoloji şirketlerinin halka açılmasının sermaye piyasalarının derinliğini artırabileceğini belirtirken, söz konusu gelişmelerin yatırımcıların teknoloji sektörüne yönelik olumlu algısını desteklediğini ifade etti.

Bu arada ABD Merkez Bankası (Fed) New York Şubesinin yayımladığı mayıs ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi'nin sonuçlarına göre, ülkede tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi mayısta yüzde 3,5'e geriledi.

Kurumsal tarafta çip şirketlerinin hisselerinde toparlanma gözlendi. Micron Technology'nin hisseleri yüzde 10'a yakın artarken, Broadcom'un hisseleri yaklaşık yüzde 3 ve Nvidia'nın hisseleri yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,3, Nasdaq endeksi yüzde 0,86 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,16 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

AVRUPA'DA ENDEKSLER KARIŞIK SEYRETTİ

Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin inişli çıkışlı seyri Avrupa'da yatırımcıları temkinli kalmaya yöneltiyor. Petrol fiyatlarının bir miktar geri çekilmesi ve teknoloji hisselerindeki yükseliş Avrupa borsalarında genel olarak risk iştahını destekledi.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankaya ilişkin faiz indirimi beklentileri 2027 Mart ayından 2027 yılının ortalarına ötelendi.

Analistler, bankanın para politikası kararlarının yanı sıra açıklayacağı yeni ekonomik projeksiyonların da yakından takip edileceğini belirterek, bu doğrultuda büyümede aşağı yönlü revizyonların yapılabileceğini kaydetti.

Bu gelişmelere ek olarak dün açıklanan verilere göre, Almanya'da fabrika siparişleri, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların oluşturduğu küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi.

Söz konusu veri Almanya ekonomisinin 2. çeyrekte daralmaya gidebileceğine dair tahminleri öne çıkarıyor. Ülkede özellikle otomotiv endüstrisinde görülen sıkıntılar ön planda yer alıyor.

Euro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, haziranla birlikte art arda ikinci ayda da yükselişini sürdürdü.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,63 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,58 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,23 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

HONG KONG HARİÇ ASYA BORSALARI POZİTİF

ABD ve Avrupa tarafındaki toparlanma yeni günde Asya borsalarında da görülürken, Güney Kore'de Kospi endeksindeki yükseliş dikkati çekti.

Analistler, teknoloji ve yapay zeka duyarlılığı yüksek olan Güney Kore borsasında yatırımcıların bu alandaki olumlu gelişmeleri fiyatlamalara yansıttığını belirtti.

Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede dış ticaret dengesi mayıs ayında 105,4 milyar dolar fazla verdi. Ülkede ihracat aynı dönemde yüzde 19,4, ithalat ise yüzde 27,4 arttı.

Dış ticaret verilerinin iyi gelmesinde Çin'in ABD/İsrail-İran Savaşının başlaması sonrasında alternatif pazarlar bulması etkili olduğu değerlendiriliyor.

Buna karşın ülkede iç talep zayıf kalmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 düştü.

BIST 100 SON SAATLERDE YÜKSELDİ

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,22 değer kazanarak 13.860,59 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,12 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,1060'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 46,1150'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesi, sanayi üretimi, ABD'de dış ticaret dengesi, toptan eşya stokları ve ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.700 ve 13.600 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, nisan ayı dış ticaret dengesi

09.00 Almanya, nisan ayı sanayi üretimi

15.30 ABD, nisan ayı dış ticaret dengesi

17.00 ABD, nisan ayı toptan eşya stokları

17.00 ABD, nisan ayı ikinci el konut satışları