Japonya’dan Mars’ın uydusuna tarihi görev

Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından yürütülen Mars Uyduları Keşif (MMX) görevi kapsamında uzay aracı, ülkenin güneybatısındaki Tanegashima Uzay Merkezi’nden H3 roketiyle fırlatıldı. 

JAXA, uzay aracının roketin üst kademesinden başarıyla ayrıldığını ve fırlatmanın başarılı olduğunu açıkladı.

Uzay aracının gelecek yıl ağustos ayında Mars’a ulaşması ve gezegenin iki küçük uydusundan biri olan Phobos’un yüzeyinden en az 10 gram toprak ve kaya örneği toplaması bekleniyor.

Örneklerin 2031’de Dünya’ya getirilmesi planlanıyor.

Yaklaşık 22,5 kilometre çapındaki Phobos, Mars’ın yüzeyinden yaklaşık 6 bin kilometre yükseklikte dolanıyor ve gezegenin çevresindeki turunu günde üç kez tamamlıyor.

NASA’nın projede görev alan astrofizikçisi Tom Statler, fırlatmanın ardından büyük heyecan duyduklarını belirterek, “Çok fazla adrenalin, büyük bir heyecan ve hayranlık duygusu var.” dedi.

Beş yıllık görevde beş uzay ajansı iş birliği yapıyor.

Yaklaşık 578 milyon dolara mal olan proje, beş tonluk bir uzay aracını ve Fransa ile Almanya’nın ortak geliştirdiği Idefix adlı keşif aracını içeriyor.

Idefix’in Phobos’un yüzeyini yaklaşık 100 gün boyunca inceleyerek ana uzay aracının güvenli iniş ve örnek toplama noktalarını belirlemesi planlanıyor.

Ana uzay aracı daha sonra Phobos’a iniş yaparak yaklaşık iki saat sürecek bir operasyonla yüzeyden örnek toplayacak.

Görev kapsamında Mars’ın diğer uydusu Deimos da bir dizi yakın geçiş sırasında gözlemlenecek.

Bilim insanları, Phobos ve Deimos’un nasıl oluştuğunu uzun süredir tartışıyor.

Bir teoriye göre iki uydu, büyük bir gök cisminin Mars’a çarpması sonucu uzaya saçılan maddelerden meydana geldi.

Diğer teori ise bu cisimlerin Mars’ın kütle çekimi tarafından yakalanan asteroitler olduğunu öne sürüyor.

JAXA yetkilileri, Phobos’tan getirilecek örneklerin bu iki teoriden hangisinin doğru olduğunu belirlemeye yardımcı olabileceğini düşünüyor.

Örneklerin, Mars’ın geçmişine ve yaşam için elverişli koşulların nasıl oluştuğuna ilişkin ipuçları sunması da bekleniyor.

Görev, gelecekte Mars’a insan göndermeyi hedefleyen çalışmalar açısından da önem taşıyor.

Phobos ve Deimos’un yapısının anlaşılması, bu uyduların ileride Mars keşiflerinde üs olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin değerlendirmelere katkı sağlayabilir.

ABD ve Çin de Mars’tan kaya örneklerini Dünya’ya getirmek için çalışmalar yürütüyor.

NASA’nın Perseverance keşif aracı 2021’den bu yana Mars yüzeyinde örnek topluyor ancak bunların Dünya’ya getirilmesine yönelik planlar belirsizliğini koruyor.

Çin’in Tianwen-3 görevinin ise yaklaşık 2028’de fırlatılması ve Mars örneklerini 2031’den itibaren Dünya’ya ulaştırması hedefleniyor.