İZSU’dan İzmir’de kuraklığa karşı üç aşamalı su yönetimi planı

İzmir Büyükşehir Belediyesi (İZSU) Genel Müdürlüğü, artan kuraklık riskine karşı mevcut su kaynaklarını daha verimli kullanmanın yanı sıra yeni kaynaklar oluşturmayı hedefleyen üç aşamalı bir planı hayata geçiriyor. Plan kapsamında Tahtalı Barajı’nın ölü hacmindeki suyun değerlendirilmesi, bulut tohumlama uygulaması ve deniz suyu arıtma tesisi gibi kritik adımlar yer alıyor.

İZSU, Nisan 2025’ten bu yana uyguladığı önleyici ve planlı çalışmalar sayesinde İzmir’in günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28’ini, yeni bir kaynak yaratmadan, mevcut sistemin daha verimli kullanılmasıyla karşılamayı başardı. Kuraklığın etkisini artırmasıyla birlikte kısa, orta ve uzun vadeli su yönetimi stratejileri eş zamanlı olarak yürütülüyor.

Yağış potansiyeli bulunan bulutlardan düşen yağmur miktarını artırmayı amaçlayan bulut tohumlama yöntemi, İZSU’nun değerlendirdiği alternatifler arasında bulunuyor. Konuya ilişkin hazırlanan teknik raporlar, üniversitelerin bilimsel görüşleriyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletildi. Bakanlıkla yürütülen değerlendirme süreci devam ediyor.

İzmir’in en önemli içme suyu kaynaklarından biri olan Tahtalı Barajı’nda, pompaların ulaşamadığı ve “ölü hacim” olarak adlandırılan bölümdeki suyun, acil durumlarda sınırlı ve kontrollü şekilde kullanılması planlanıyor. Yağışlı dönemde barajda birikecek su miktarına göre sistem hazır tutulacak. Benzer bir uygulama Gördes Barajı’nda hayata geçirilmiş, son yedi ayda ölü hacimden saniyede ortalama 968 litre su temin edilerek kente ulaştırılmıştı.

İZSU’nun orta ve uzun vadeli projeleri arasında deniz suyu arıtma tesisi kurulması da yer alıyor. Bu kapsamda Seferihisar Ahmetbeyli’de planlanan tesis için hazırlık çalışmaları sürerken, ilgili kamu kurumlarından görüş ve izinlerin alınmasına yönelik resmi yazışmalar devam ediyor.

Kuraklık verileri alarm veriyor

Kuraklığın etkisiyle Tahtalı Barajı’na gelen yıllık su miktarında ciddi düşüş yaşandı. Baraja 2021 yılında 150 milyon metreküp su gelirken, bu miktar 2022’de 83 milyon, 2023’te 47 milyon, 2024’te 42 milyon metreküpe düştü. 2025’te ise yalnızca 28 milyon metreküp su girişi gerçekleşti. Bu tablo, kısa vadeli önlemlerin önemini bir kez daha ortaya koydu.

İZSU açıkladı: İzmir'deki barajların son durumu

Altyapı yenileme, aktif kaçak tespiti ve basınç yönetimi çalışmaları sayesinde İzmir kent merkezinde kayıp-kaçak oranı yüzde 27,17’den yüzde 24,80’e düşürüldü. Sadece bir yıl içinde sağlanan yüzde 2,37’lik iyileşme ile yaklaşık 5,6 milyon metreküp su sistemde tutuldu. Bu miktar, on binlerce hanenin yıllık su ihtiyacına karşılık geliyor.

Yeraltı su kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla Göksu, Sarıkız ve Menemen bölgelerinde yenilenen kuyulardan saniyede toplam 1.016 litre su elde edildi. Halkapınar’daki çalışmalarla birlikte saniyede 375 litre ek kapasite sağlandı. Bu yatırımlarla sisteme kazandırılan ilave su miktarı yaklaşık 7,8 milyon metreküpe ulaştı.

Aliağa’daki Güzelhisar Barajı’nda 20 yıldır kullanılmayan isale hattı yenilenerek devreye alındı. Barajdan kente saniyede 640 litre su iletilmeye başlandı; bu miktar İzmir’in günlük su ihtiyacının yaklaşık yüzde 8,5’ine karşılık geliyor. Temmuz 2025 itibarıyla barajdan alınan toplam su miktarı 8,4 milyon metreküp oldu. Gece planlı su kesintileri, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ile kademeli tarife uygulamaları sayesinde son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı.