İZSU: Yağışlar çifte etki yaptı, hem barajlar hem yer altı doldu

İzmir’de son yıllarda etkisini artıran kuraklık, kentin su kaynaklarını zorlamıştı. Ancak 2026’nın ilk aylarında gelen yağışlar, tabloyu kısmen değiştirdi. Barajlarda sınırlı artış yaşanırken, yer altı sularındaki yükseliş dikkat çekti.

Geçtiğimiz yıl yağışların ciddi şekilde azalmasıyla İzmir’de su kaynakları baskı altına girmişti. Uzun yıllar ortalaması 712 kilogram olan yağış miktarı, 2025’te 430 kilogramda kalmıştı.

Bu yılın ilk aylarında etkili olan yağışlar ise sadece barajlara değil, yer altı su kaynaklarına da can suyu oldu. Uzmanlara göre bu durum, su yönetimi açısından önemli bir avantaj sağladı.

Kentin en önemli içme suyu kaynağı olan Tahtalı Barajı’nda, yağışlarla birlikte yükseliş görüldü. Doluluk oranı mart sonu itibarıyla yüzde 40,61 seviyesine ulaştı. Her ne kadar bu oran kritik eşik olarak görülen yüzde 50’nin altında kalsa da, geçen yılki dip seviyelerle kıyaslandığında önemli bir toparlanmaya işaret ediyor.

Yılın başında tamamen kuruyan Gördes Barajı da yağışlarla birlikte yeniden su tutmaya başladı. Ocak ayında sıfır seviyesine kadar gerileyen doluluk oranı, mart sonunda yüzde 28 seviyesine çıktı.

Barajın tekrar sisteme dahil olması, İzmir’in su arzı açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

İZSU verilerine göre kentteki bazı barajlarda doluluk oranları oldukça iyi seviyelerde. Balçova ve Ürkmez barajlarında oranlar yüzde 90’ın üzerine çıkarken, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı da yüzde 60’ın üzerinde seyrediyor.

İZSU verilerine göre 25 Mart 2026 itibarıyla İzmir’deki barajların doluluk oranları şöyle:

Bu tablo, su kaynaklarının tamamen kritik seviyede olmadığını ortaya koydu.

Yağışların en dikkat çeken etkilerinden biri de yer altı sularında görüldü. Küçük Menderes ve Gediz havzalarında yapılan ölçümlerde, su seviyelerinde belirgin artış kaydedildi. Gözlem kuyularında su seviyesinin ortalama 5 ila 20 metre arasında yükseldiği belirtildi. Bu gelişme, özellikle yaz ayları öncesinde önemli bir kazanım olarak görülüyor.

Uzmanlar, hem barajlardaki artış hem de yer altı sularındaki yükselişin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Doğru planlama ve dengeli kullanım sağlanması halinde, İzmir’in bu yaz su konusunda geçtiğimiz yıla kıyasla daha rahat bir dönem geçirebileceği ifade ediliyor.

Kuraklık yılı geride kaldı: İzmir barajları yükseliyor

Baraj, suyun önünü keserek biriktirilmesini sağlayan büyük mühendislik yapılarıdır. Genellikle nehirler üzerine inşa edilen barajlar, su depolama, taşkın kontrolü, elektrik üretimi ve sulama gibi amaçlarla kullanılır. Barajlar sayesinde su kaynakları kontrol altına alınır ve yıl boyunca düzenli şekilde kullanılması sağlanır. Aynı zamanda kurak dönemlerde su ihtiyacını karşılamak için stratejik bir rezerv görevi görür.

Baraj doluluk oranı, bir barajın toplam su kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik bir değerdir. Bu oran, içme suyu temini, tarımsal sulama ve enerji üretimi açısından kritik bir göstergedir. Yüzde 100 doluluk, barajın maksimum kapasitesine ulaştığını ifade ederken; düşük oranlar su kıtlığı riskinin arttığını gösterir. Özellikle büyük şehirlerde baraj doluluk oranları, su kesintisi ihtimali ve su yönetimi politikalarının belirlenmesinde temel kriterlerden biridir.

Yağışlar, barajların su seviyesini doğrudan etkileyen en önemli faktördür. Yağmur ve kar suları, akarsular ve yer altı kaynakları aracılığıyla barajlara taşınır ve doluluk oranını artırır. Yoğun ve düzenli yağışlar barajları hızla doldururken, kurak dönemlerde su seviyesi düşer. Ayrıca kar yağışı da önemli bir kaynaktır; bahar aylarında eriyen karlar barajlara ek su sağlar. Ancak yağışın süresi, şiddeti ve toprağın su tutma kapasitesi de bu etkiyi belirleyen önemli unsurlar arasındadır.

Baraj doluluk oranı, mevcut su miktarının barajın maksimum kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır ve yüzde olarak ifade edilir. Yani formül basitçe: (Mevcut su hacmi / Toplam kapasite) x 100 şeklindedir. Bu hesaplama, barajda bulunan suyun metreküp cinsinden ölçülmesiyle yapılır. Ölçümler genellikle sensörler ve su seviye göstergeleri ile düzenli olarak takip edilir ve ilgili kurumlar tarafından günlük ya da haftalık olarak açıklanır.