İsviçre de tarihi temas: ABD ve İran heyetleri aynı salonda, mesafe kapanmadı

İsviçre'nin Luzern Gölü kıyısındaki Bürgenstock kasabasında düzenlenen ABD- İran barış görüşmeleri, yaklaşık 10 yıl sonra gerçekleşen en üst düzey doğrudan temaslardan birine sahne oldu. Tarafların aynı salonda bulunmasına rağmen el sıkışmaması ve ortak fotoğraf vermemesi, diplomatik sürecin önündeki derin güven krizini bir kez daha gözler önüne serdi.

10 YIL SONRA İLK KEZ AYNI ODADA 

İsviçre'nin Bürgenstock kasabası, uzun yıllardır karşı karşıya gelen ABD ve İran'ı aynı çatı altında buluşturdu. İki ülke arasında son dönemde imzalanan mutabakat zaptının ardından başlayan yeni diplomatik süreç kapsamında taraflar, savaş sonrası normalleşme, bölgesel güvenlik ve ekonomik yaptırımların geleceğini görüşmek üzere bir araya geldi. Bu görüşme ABD ve İran'lı yetkilierin 10 yıl sonra ilk defa aynı odada olmasını da sağladı. 

KRİTİK BAŞLIKLAR MASAYA GELDİ 

Luzern Gölü kıyısında gerçekleştirilen görüşmelerde, İran'ın nükleer faaliyetleri, petrol yaptırımlarının kaldırılması, dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden güvence altına alınması gibi kritik başlıklar masaya yatırıldı.

ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran tarafını Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil etti. Görüşmelere Katar ve Pakistan da arabulucu olarak katıldı.

 AYNI SALONDA AMA EL SIKIŞMADILAR

Zirveden servis edilen görüntülerde iki ülke heyetlerinin aynı salonda bulunmasına rağmen birbirleriyle doğrudan temas kurmaktan kaçındığı görüldü. İran heyetinin salona girişinin ardından ABD heyetiyle el sıkışmaması ve doğrudan kendi masasına yönelmesi dikkat çekti.

VANCE UZAKTAN "KESTİ" 

Kameralara yansıyan görüntülerde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyeti uzaktan takip ettiği anlar da öne çıktı. Tarafların ortak fotoğraf karesine girmemesi ve resmi selamlaşma gerçekleştirmemesi, yarım asrı aşan gergin ilişkinin halen aşılmadığını gösterdi.

Diplomatik kaynaklar, taraflar arasında doğrudan temasların sınırlı tutulduğunu, görüşmelerin önemli bölümünün arabulucu ülkeler üzerinden yürütüldüğünü belirtti.

60 GÜNLÜK KRİTİK MÜZAKERE SÜRECİ

Taraflar arasında başlatılan 60 günlük müzakere sürecinde özellikle İran'ın nükleer programına ilişkin teknik detayların ele alınacağı bildirildi. Görüşmelerde ayrıca İran'a yönelik enerji ve finans yaptırımlarının geleceği ile Tahran yönetimine ait yurt dışındaki dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konularının da değerlendirilmesi bekleniyor.

Washington yönetimi, İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin daha sıkı denetim mekanizmaları talep ederken, Tahran ise yaptırımların kaldırılması ve ekonomik normalleşme konusunda somut adımlar görmek istediğini vurguluyor.

TRUMP'IN AÇIKLAMALARI GERİLİMİ ARTIRDI

Görüşmeler devam ederken ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ve bölgedeki müttefiklerine yönelik sert açıklamaları müzakere atmosferine gölge düşürdü.

İranlı yetkililer, müzakereler sürerken yapılan tehdit içerikli açıklamaların diplomatik sürece zarar verdiğini savunurken, Washington ise baskı politikasından vazgeçmeyeceği mesajını verdi.

Tüm gerilimlere rağmen tarafların müzakere masasını tamamen terk etmediği ve görüşmelerin önümüzdeki günlerde teknik heyetler düzeyinde devam etmesinin beklendiği ifade ediliyor.

Uzmanlar, İsviçre'de başlayan sürecin yalnızca ABD ile İran ilişkilerinin değil, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, enerji piyasaları ve Orta Doğu'nun geleceği açısından da belirleyici sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.