Dünyanın gözü İsviçre de! ABD ile İran arasındaki ilk temas gerçekleşti

Dünyanın gözünü çevirdiği ABD- İran görüşmeleri İsviçre'de resmen başladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ABD heyeti arasındaki ilk temaslar başlarken, günün ilerleyen saatlerinde İran, ABD, Pakistan ve Katar temsilcilerinin aynı masada buluşması bekleniyor. Hürmüz Boğazı krizi, Lübnan'daki ateşkes ve İran'ın dondurulan milyarlarca dolarlık varlığı görüşmelerin en kritik başlıkları arasında yer alıyor.

DÜNYANIN GÖZÜ İSVİÇRE'DE: KRİTİK GÖRÜŞMELER BAŞLADI

ABD ile İran arasında yaklaşık dört ay süren savaşın ardından başlayan diplomatik süreçte kritik gün geldi. İsviçre'nin Burgenstock kasabasında düzenlenen görüşmeler kapsamında Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ABD delegasyonu arasındaki ilk toplantı Türkiye saatiyle 12.00 itibarıyla başladı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreç, geçtiğimiz günlerde ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında imzalanan 60 günlük ateşkes anlaşmasının ardından yeni bir aşamaya geçti.

Uluslararası kamuoyu, tarafların geçici ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürüp dönüştüremeyeceğine odaklanmış durumda.

İRAN: LÜBNAN KONUSUNU MASAYA GETİRECEĞİZ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada ABD'nin Lübnan'da ateşkesi koruyamamasının masadaki en önemli konulardan biri olacağını söyledi.

Bekayi, İsviçre'deki toplantının daha önce imzalanan mutabakatın uygulanmasına yönelik bir takip görüşmesi niteliği taşıdığını belirterek, İran'ın ABD'den verdiği taahhütleri yerine getirmesini beklediğini ifade etti.

Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının devam ettiğini ve bunun ateşkes ruhuna aykırı olduğunu savunuyor.

KATAR VE PAKİSTAN DA AYNI MASADA OLACAK

İranlı yetkililer, günün ilerleyen saatlerinde İran, ABD, Katar ve Pakistan temsilcilerinin katılımıyla ortak bir oturum düzenleneceğini açıkladı.

Diplomatik kaynaklara göre bu toplantı, müzakere sürecinin çerçevesini belirleyecek en kritik oturumlardan biri olacak.

Tarafların güvenlik başlıklarının yanı sıra enerji, yaptırımlar ve ekonomik ilişkileri de kapsamlı şekilde ele alması bekleniyor.

İRAN'IN TALEP LİSTESİ KABARIK

İran görüşmelerde yalnızca ateşkes ve güvenlik başlıklarını değil, ekonomik taleplerini de gündeme taşıyor.

Tahran yönetimi, İran petrolünün uluslararası piyasalara satışına yönelik kısıtlamaların hafifletilmesini, yaptırım muafiyetlerinin genişletilmesini ve yurt dışında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor.

Uzmanlar, ekonomik başlıkların müzakerelerin en zorlu dosyaları arasında yer aldığını değerlendiriyor.

JD VANCE DE İSVİÇRE'DE

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de görüşmelere katılmak üzere İsviçre'ye ulaştığı bildirildi.

ABD heyetinde ayrıca Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile danışman Jared Kushner'in de yer aldığı belirtiliyor.

Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada ateşkesin korunacağına inandığını belirterek özellikle nükleer program ve Lübnan konularında ilerleme sağlanmasını beklediğini söyledi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ TANSİYONU YÜKSELTİYOR

Görüşmeler öncesindeki en büyük gerilim başlığı ise Hürmüz Boğazı oldu. İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakın Fars Haber Ajansı, askeri kaynaklara dayandırdığı haberinde Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam edeceğini ve İran Devrim Muhafızları Donanması'nın yeni bir emre kadar gemilerin geçişine izin vermeyeceğini duyurdu.

Bu açıklama küresel enerji piyasalarında endişe yaratırken, ABD cephesinden farklı açıklamalar geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), son 24 saat içinde 55 ticaret gemisinin boğazdan geçtiğini ve dünya piyasalarına 17 milyon varilden fazla petrol taşındığını açıkladı.

Tarafların birbirini yalanlayan açıklamaları, Hürmüz Boğazı'nın müzakerelerdeki en hassas başlıklardan biri olacağını gösteriyor.

GÖRÜŞMELERİN SONUCU ORTA DOĞU'NUN GELECEĞİNİ ETKİLEYEBİLİR

Uluslararası basın, Burgenstock'taki temasları son yılların en kritik ABD-İran görüşmeleri olarak değerlendiriyor.

Masada nükleer program, bölgesel güvenlik, yaptırımlar, enerji koridorları, Lübnan'daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın geleceği bulunuyor.

Diplomatik çevreler, İsviçre'den çıkacak sonuçların yalnızca Washington ve Tahran arasındaki ilişkileri değil, küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu'daki güç dengelerini de doğrudan etkileyebileceğini belirtiyor.