İşte rakamlarla asrın inşa seferberliği! İzlanda büyüklüğünde bir alanı yeniden inşa ettik

'Asrın felaketi' olarak nitelendirilen ve 50 bini aşkın vatandaşımızın hayatını kaybettiği Kahramanmaraş merkezli deprem felaketinin üzerinden 3 yıl geçti. 6 Şubat günü gerçekleşen 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde iki deprem ile 11 ilimizde binlerce konut yıkılırken ağır hasar alan on binlerce konut ve iş yeri de kullanılamaz hale geldi. Ancak arama kurtarma çalışmalarının tamamlanmasının ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bölgeyi yeniden ayağa kaldırmak için çalışmalara hızla başladı.

HASAR TESPİT ÇALIŞMALARI SÜRATLE TAMAMLANDI

Öncelikle hasar tespit çalışmalarını tamamlayan Bakanlık, deprem bölgesinde 2 milyon 381 bin 888 bina ve 6 milyon 612 bin 685 bağımsız bölümde hasar tespitinde bulundu. Acil, ağır, yıkık, orta hasarlı 311 bin 440 bina ve 810 bin 902 bağımsız bölüm tespit edildi. Acil yıkılacak ve yıkık 60 bin 763 binanın enkazı 68 günde tamamen kaldırıldı. Yıkımı yapılacak ağır hasarlı bina sayısı ise 200 bin 167 olarak tespit edildi.

EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR SEFERBERLİK BAŞLATILDI 

Süratle yeniden inşa için yer tespitleri yapan Bakanlık, 14 milyon vatandaşımız doğrudan etkileyen depremin yaralarını sarmak için eşi benzer görülmemiş bir seferberlik başlattı. 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sitesinden derlenen bilgilere göre depremden etkilenen 11 ilde 174 ayrı alandaki 3 bin 481 şantiyede, 200 bin mimar, mühendis ve işçi asrın inşa seferberliği için harekete geçti. Zamanla yarışılan bu süre içerisinde dünya tarihinde görülmemiş bir hızda saatte 23, günde 550 konutun inşası tamamlandı.

3 YILDA 455 BİN 357 BAĞIMSIZ BÖLÜM İNŞA EDİLDİ

Bakanlığın koordinasyonu ile TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve İller Bankası işbirliğinde deprem bölgesinde 2025 sonuna kadar 367 bin 995'i konut, 65 bin 672'si köy evi, 21 bin 690'ı iş yeri olmak üzere 455 bin 357 bağımsız bölüm inşa edilerek hak sahipleri ile kavuşturuldu.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sitesinde yer alan bilgilere göre inşa edilen konutların illere dağılımı ise şu şekilde:

Hatay’da 153 bin 755, Malatya’da 79 bin 660, Kahramanmaraş’ta 73 bin 956, Adıyaman’da 43 bin 366, Gaziantep’te 31 bin 53, Diyarbakır’da 17 bin 206, Elazığ’da 14 bin 894, Şanlıurfa’da 13 bin 429, Osmaniye’de 12 bin 557, Adana’da 12 bin 73, Kilis 2 bin 569, Tunceli’de 298, Kayseri’de 288, Sivas 164, Bingöl’de 89. 

YERİNDE KENTSEL DÖNÜŞÜME DESTEK

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TOKİ tarafından inşa edilen konutların yanında deprem bölgesinde 'yerinde kentsel dönüşüm' kapsamında da inşa faaliyetleri sürdü. Bakanlığın sitesinden elde edilen biliye göre deprem bölgesinde kentsel dönüşüm desteğiyle yerinde dönüşümle de 121 bin bağımsız bölümün 41 bini tamamlandı.

'150 MİLYAR DOLARLIK MADDİ KAYIPTAN SÖZ EDİYORUZ'

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Kahramanmaraş'ta gazetecilere son 3 yılda deprem bölgesinde yapılan seferberlikle ilgili açıklamalarda bulundu. Depremde 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini, milyonlarca insanın evinin yıkıldığını hatırlatan Kurum, "Bu büyük felaketin faturası ülkemiz için gerçekten çok ağır oldu. Doğrudan 104 milyar dolar, dolaylı olarak da 150 milyar doları bulan bir maddi kayıptan söz ediyoruz. Sadece konutlarımız değil, enerji hatlarımızdan havalimanlarımıza, köprülerimizden su ve kanalizasyon altyapısına kadar çok sayıda tesisimiz ağır hasar gördü. Bu depremler sebebiyle yaklaşık 2,5 milyon vatandaşımız başka illere göç etmek zorunda kaldı." diye konuştu.

Bu yıkıcı sarsıntının ardından deprem bölgesinin en önemli gündemleri haline geldiğini vurgulayan Kurum, sözlerini "Depremden 15 gün sonra ilk temellerimizi attık. 45'inci günde ilk evlerimizin teslimini vatandaşımıza büyük bir gururla, mutlulukla yapmış olduk. Bu süreçte milletimizin en büyük dayanağı, her şartta sorumluluk üstlenen devletimiz oldu. Bizim insanımız devletine 'devlet baba' der. Zira bizim devletimiz bir baba misali merhametiyle sarıp sarmalayan, kudretiyle güven veren ve evlatlarını asla sahipsiz bırakmayan bir iradeyi temsil etmektedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde tüm gücümüzü ilgili tüm bakanlıklarımızla birlikte buraya kanalize ederek bölgede büyük bir seferberlik ilan ettik. Hem maddi hem manevi tüm kaynaklarımızı buraya aktardık. Valilerimizle, milletvekillerimizle, belediye başkanlarımızla vatandaşımızı dinlemek, sorunlarını bir bir çözmek suretiyle bir mücadele ortaya koyduk. Hükümet olarak belediyeler ve sivil toplumla birlikte koordinasyon içerisinde hareket ederek bir dayanışma örneğini de burada ortaya koyduk." şeklinde sürdürdü.

'İZLANDA BÜYÜKLÜĞÜNDE BİR BÖLGEYİ KISA ZAMANDA İNŞA ETTİK'

Bakan Kurum, bölgenin demografik yapısına, iklim şartlarına ve ihtiyaçlarına göre planlama ortaya koyduklarını, 11 ilde, 4 bin 333 köyde 174 ayrı alanda 3 bin 481 şantiye kurduklarını söyledi.

Şantiyelerde 200 bin mimar, mühendis, işçiyle gece gündüz demeden insanüstü gayretle çalıştıklarını dile getiren Kurum, "Saatte 23, günde 550 konut inşa ettik. Milletimizin de desteğiyle emsalsiz bir yeniden inşa sürecine hep birlikte imza attık. Bu kadar kısa bir zamanda 455 bin konutu milletimize teslim ettik." dedi.

Nüfus bakımından Litvanya, yüz ölçümü bakımından Bulgaristan ve İzlanda kadar yani bir Avrupa ülkesi büyüklüğünde alanı inşa ettiklerine dikkati çeken Kurum, sadece konut üretmekle kalmadıklarını, yaşamın tüm unsurlarını kapsayan bütüncül bir yeniden inşa anlayışını benimsediklerini belirtti.

Kurum, depremden etkilenen illerin tamamında gerçekleştirilen inşa ve restorasyon çalışmalarını, tarihi ve kültürel mirasın korunması doğrultusunda titizlikle yürüttüklerini söyleyerek, "Meydanlar şehirlerin kimliğidir dedik ve her şehrimize meydanlar inşa ettik. Annelerimiz huzurla otursun, çocuklarımız güvenle oynasın istedik ve her projenin içinde parklarıyla, bahçeleriyle bu huzurlu yaşam alanlarını milletimize armağan ettik." diye konuştu.

'TÜRKİYE OLARAK ZORU BAŞARDIK'

Bugün dünyanın tüm ülkelerinin doğal afetler sonrasında yapılan yeniden inşa sürecini tartıştığına değinen Kurum, afet sonrası toparlanma sürecinin çok geniş ve kapsamlı olduğunu söyledi.

"Bu yönüyle de gerçekten zordur. Altyapıdan konut üretimine, sosyal çöküşün toparlanmasından afet bölgesindeki ekonominin iyileşmesine kadar çok boyutlu bir süreçten bahsediyoruz." diyen Kurum, şöyle devam etti:

"Büyük bir gururla söyleyebiliriz ki biz Türkiye olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu zoru başardık. Bu yönüyle hükümet olarak, belediyeler ve sivil toplumla olağanüstü bir koordinasyon örneği gösterdik. Ayrıca deprem bölgesinde yalnızca hasarlı binaların yerine yenilerini yapmadık, zemin etütlerine dayalı olarak detaylı planlamalar yaptık. Binalarımızı riskli zeminden uzaklaştırdık ve çağın en güzel şehircilik modellerini sahada uyguladık. Saatte 23, günde 550 konut yaptık. Hızlı olduk ama kaliteden asla ödün vermedik. Türkiye sadece afet sonrasındaki inşaat hızıyla değil, hız ve kalite arasındaki o dengeyle de örnektir. Biz bu hızlı, kaliteli ve yüksek sayıda konut üretimini tüm dünyayla paylaşmaya hazırız."