İstanbul depremi tartışması... Hangi profesöre inanalım? Kaçalım mı, duralım mı? Sözcü Gazetesi

New York Times'ın, "yakın tarihin en kötü insani felaketlerinden birinin gerçekleşebileceği" uyarısında bulunduğu ve Science'ta yayımlanan araştırmaya gönderme yaptığı haber endişeye yol açtı.

Analizde, Nisan 2025’te İstanbul’da hissedilen 6.2 büyüklüğündeki depremin bu zincirin son halkası olduğu hatırlatıldı. University College London’dan sismolog Stephen Hicks, NYT’ye yaptığı açıklamada, “İstanbul adeta nişan alınmış durumda” ifadelerini kullandı.

Science dergisinde yer alan çalışmaya göre, son yıllarda gerçekleşen sarsıntılar, fayın 15–21 kilometrelik “kilitli” bir bölümüne doğru düzenli bir şekilde ilerliyor olabilir. Bu bölümde gerçekleşecek bir kırılmanın, İstanbul’da 7 ve üzeri büyüklükte yıkıcı bir deprem yaratma potansiyeli bulunduğu vurgulanıyor. Ancak zamanlamanın ve kırılmanın yönünün belirsizliğini koruduğu belirtiliyor.

Söz konusu haber deprem bilimcileri de bir kez daha ikiye böldü.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür; Marmara Denizi'nde tarihten önceki dönem, Bizans dönemi ve Osmanlı döneminde meydana gelen depremleri anımsatarak "Cumhuriyet döneminde de er geç olacak" dedi.

Konuya ilişkin, Habertürk'te konuşan deprem bilimci Prof. Dr. Okan Tüysüz ise, "Silivri açıklarında olan 6,2 büyüklüğündeki deprem ve onun artçıları izlendi. Bütün bunlar, Marmara Denizi içindeki tehlikenin azalmadığını aksine arttığını ortaya koyuyor. Bilimsel yayınların bize gösterdiği şey bu. Dolayısıyla, İstanbul'un bir deprem tehlikesi altında olduğu gerçeğini, bir iki bilimsel yayın daha tekrarlamış oldu" dedi.

Emekli Jeolog Prof. Dr. Osman Bektaş ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Science'ta yer alan makaleye atıfta bulunarak, "M6,2 Silivri depreminin düşük sismisiteli Avcılar Segmentinde niçin durduğunu açıklayamamıştır. Uchida, di. 2019'a göre Ana Marnara Fayı Avcılar da creep/ tam akma özelliği gösterir. Sonuç: Merkezi Marmara Fayı kısmen sürünen faydır ( creep ) " paylaşımında bulundu.

Bektaş makalede İstanbul'daki deprem tehlikesinin tartışıldığına dikkat çekerek, makalede özetle şu yorumun öne çıktığını söyledi:

Almanların 11 Aralık 2025 tarihinde SCIENCE Dergisinde yayınladıkları İstanbul deprem tehlikesi adlı makale aşağıdaki tartışmaları esas alır: Alman ekolüne göre "creep" ' i belirten tekrarlayıcı depremlerin batı-orta Marmaradan İstanbul'a doğru kaybolması Avcılar Segmentinin kilitli olduğunu ( deprem gerilme birikimi var ) belirtebilir. Oysa, Dünyaca ünlü creep uzmanı Japon Uchida 2019 makalesinde Ana Marmara Fayının Tekirdağdan İstanbul'a doğru Kilitli, Kısmi Kilitli ( gerilme birikimi az) ve Tam Akma (gerilme birikimi çok az) gösterdiğini belirtir. Almanlara göre, Adalar Segmenti olası kilitli, yaklaşık M7 deprem üretebilir."

Bektaş, 6.2 büyüklüğündeki depremin fayın boydan boya kırılacağı 'efsanesini' yıktığını belirterek şu yorumu yaptı:

"Doğudan batıya göç eden depremsellik. Yıllardır Marmara da batıdan doğuya deprem göçünü savunuruz.

Ana Marmara Fayı bütünüyle kilitli olup 7 den büyük deprem üretecek. Yıllardır sürünerek (creep) deprem enerjisi harcayan fayların 7 den küçük deprem üreteceğini savunuruz.

2025 M6,2 depremi Kumburgaz'da beklenen tarihsel 1766 büyük İstanbul depreminin tekrarı efsanesini yıkmıştır. M6,2 depreminin doğuya doğru Avcılar önünde durması "Ana Marmara Fayı aşırı deprem enerjisi biriktirmiş olup, boydan boya kırılacak* efsanesini yıkmıştır. Marmara'nın ürettiği 1935,1963, 2025 M6,2-6,3 depremleri ve Ana Marmara Fayının batıdan doğuya olan 2011,2012,2019 M5-5,9 depremleri fayların gerçek deprem yükünü yansıtır.

Sonuç: Enerji harcayan ( creep ) Ana Marmara Fayı 7 den küçük deprem üretir."