İsrailli analistlere göre, Netanyahu Trump görüşmesinden güçlenerek çıktı Dış Haberler

Netanyahu ile Trump arasında pazartesi akşamı Florida’da gerçekleşen görüşme üzerine İsrail basınında konuyla ilgili analizler yer aldı.

Trump’ın Netanyahu’ya yönelik art arda dile getirdiği övgüleri ‘siyasi sahiplenme’ olarak nitelendiren uzmanlar, bunun İsrail’in 2026’da seçimlere hazırlandığı bir dönemde öne çıkmasna da dikkati çekti.

Mevcut parlamentonun görev süresi normal şartlarda gelecek yıl ekim ayında dolacak. Buna karşın İsrail’de yorumcular, seçimlerin öne çekilerek Haziran 2026’da yapılacağı ihtimalini dillendiriyor.

Trump, Netanyahu ile yaptığı basın toplantısında, İran nükleer kapasitesini geliştirmeyi sürdürür ve bir anlaşmaya yanaşmazsa ‘hızlı bir saldırıyı’ destekleyeceğini ifade etti.

Gazze meselesine ilişkin konuşan Trump, barış anlaşmasının hızlı bir şekilde ilerlediğini, Hamas’ı silahsızlandırmakta kararlı olduklarını vurguladı.

Gazze’nin yeniden inşasının ‘yakında başlayacağını’ ifade eden Trump, bunun için net bir tarih vermedi ancak konuyu Netanyahu ile görüşeceğini belirtti.

Maariv gazetesinin siyasi yorumcusu Mati Tuchfeld Trump-Netanyahu görüşmesine ilişkin kaleme aldığı yazıda, "Trump sadece İsrail'i desteklemekle kalmadı, aynı zamanda Netanyahu'yu tercih ettiği lider olarak benimsedi, Gazze ve İran politikalarına katıldı ve İsrail seçimlerini etkili bir şekilde etkiledi." ifadelerini kullandı.

‘Muhalefeti felç edecek kucaklaşma: Netanyahu vaat edilen kazanımlarla döndü’ başlıklı analizinde Tuchfeld’e göre, Trump’ın sert ve açık mesajları, "Netanyahu’nun seçim zaferinin Trump için İsrail’in güvenliğiyle aynı ağırlıkta bir mesele olduğunu" gözler önüne seriyor.

Trump’ın Netanyahu’ya sergilediği bu yakınlığın, Likud’un bir sonraki seçim kampanyası boyunca süreceğini vurgulayan Tuchfeld, Netanyahu’nun bunu seçim stratejisinin parçası haline getirmeye çalışacağını ifade etti.

Tuchfeld ayrıca, Netanyahu’nun benzer bir mesajı, bir yıldan kısa süre içinde sandığa gidecek İsrail kamuoyuna vermeye çalışacağını belirterek, Netanyahu’nun, görevinin sürmesinin sadece kendi çıkarına ya da Likud ve sağ koalisyonun yararına değil, ‘ulusal çıkarın gereği’ olduğunu anlatmaya çalışacağını dile getirdi.

İsrailli analist, "İsrail’deki seçimlerin ardından Trump’ın Beyaz Saray’da iki yıldan fazla bir süresi olacak. Likud’un seçim kampanyasında sorulacak soru şu olacak: Dünyanın en güçlü ülkesinin lideriyle kim birlikte çalışabilir? Netanyahu bunun üzerinden baskı unsuru yaratmak için tüm gücünü ortaya koyacaktır. Trump ise kendi rolünü şimdiden yerine getirdi." değerlendirmesinde bulundu.

Yedioth Ahronoth analisti Itamar Eichner ise Trump'ın Netanyahu'ya İran'a saldırması için yeşil ışık yaktığını savunarak, Netanyahu hakkındaki yolsuzluk suçlamalarından affedilmesi çağrısında bulunduğunu hatırlattı.

Eichner analizinde, "ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik bir saldırıya yeşil ışık yaktı." ifadesini kullandı.

İsrailli analist Eichner, Gazze dosyasına ilişkin değerlendirmesinde, Trump’ın İsrail’in savaşın sona erdirilmesine yönelik ikinci aşamaya geçiş şartını, Gazze’de tutulan son İsrailli esirin naaşının teslim edilmesini birbiriyle bağlantılı görmediğini söyledi.

Buna karşılık Tel Aviv yönetimi, Trump’ın planına dayanan ve 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçilebilmesi için, bu naaşın iadesini ön koşul olarak savunmaya devam ediyor.

Öte yandan Hamas, söz konusu naaşın bulunmasının iki yıllık saldırıların bıraktığı ağır yıkım nedeniyle zaman gerektirdiğini belirtiyor.

"Trump, Gazze’de tutulan son esirin (Ran) ailesiyle de görüştü ve onlara bu naaşı geri getireceğine dair söz verdi. Ancak Trump, bu konuyu ateşkese dair anlaşmada ikinci aşamaya geçişle doğrudan ilişkilendirmiyor; yani son esirin dönüşü, ilerleme için bir şart olarak ele alınmıyor." ifadesini kullanan Eichner, Trump’ın Hamas’ın silahsızlandırılması meselesine de değindiğini, ancak bu konuda bir takvim veya zaman çizelgesi belirtmediğini aktardı.

Israel Hayom gazetesi yazarı Dan Zaken ise değerlendirmesinde, Trump’ın Hamas’ın silahlarının derhal bırakılması gerektiği yönündeki görüşünü yinelediğini belirterek bunun "önemli bir açıklama" olduğunu kaydetti.

Ancak aynı bağlamda, Trump’ın "Gazze’nin yeniden inşasının çok yakında başlayacağı" yönünde konuştuğunu, fakat herhangi bir takvim veya tarih belirtmediğini hatırlattı.

Netanyahu ve diğer İsrailli yetkililerin daha önce Gazze’nin yeniden inşasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ve siyasi sahneden çekilmesine bağlandığını anımsatan Dan Zaken, Trump–Netanyahu görüşmesinin bir yıl içinde gerçekleşen altıncı buluşma olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Trump, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik planın ikinci aşamasına geçişi hızlandırmak istediğini söylüyor. Netanyahu ise görüşmede ağırlıklı olarak İran’ın füze kapasitesini yeniden inşa etme çabalarına odaklanıyor. Trump, İran konusunda net ve kararlı bir duruş sergiledi. Gazze konusunda ise ABD'liler, sahada buldozerlerin çalıştığını görmek istiyor, yani fiili olarak yeniden inşanın başlamasını."

SİYASİ HESAPLAR

"Walla" internet sitesinin yazarı Barak Seri ise Trump'ın Netanyahu’ya gösterdiği destek ve övgünün, genel olarak savaşları sona erdirme arzusuyla özellikle de Gazze'deki anlaşmanın ikinci aşamasıyla bağlantılı siyasi hesaplar kapsamında olduğunu ifade etti.

İsrailli analist, Trump'ın "Gazze'deki anlaşmanın ikinci aşamasında ilerlemek ve bölgenin yüzlerce milyar şekele mal olacak yeniden inşasını gerçekleştirmek" için Netanyahu'ya ihtiyaç duyduğunu savundu.

Seri, "Trump barış, bölgesel istikrar, savaşların sona ermesi ve yüklü miktarda para istiyor. Bu nedenle büyük övgüler sunmaya hazır. Netanyahu, dünyanın en güçlü kişisinden büyük iltifatlar aldı. Peki bu iltifatların kaçı birkaç hafta boyunca devam edecek? (Netanyahu) 7 Ekim'deki korkunç katliam ve büyük başarısızlık sonrasında onu terk eden seçmenleri ne kadar ikna edecek? Bunu zaman gösterecek." yorumunu yaptı.

İsrailli analist, Netanyahu'nun kendisini takip eden "7 Ekim’deki başarısızlığa" rağmen toplantıdan Trump'ın övgüsü nedeniyle "mutluluk içinde parlayarak" çıktığı değerlendirmesinde bulundu.