İsrail binlerce kez ihlal etti! Bibi’den bir ateşkes oyunu daha

Hala, “Lübnan’da ateşkes başladı” diye haberler yapılmıyor mu, insan ne diyeceğini bilemiyor gerçekten. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Perşembe günü “İsrail ile Lübnan’ın 10 günlük bir ateşkes konusunda anlaştıkları” açıklaması bizim medyamızda da büyük bir başarı ya da aşamaymış gibi duyuruldu.

İsrail tarafından ihlal edile edile “değersizleştirilmiş” bu uygulamanın hala haber değeri taşıması gerçekten tuhaf. Nitekim ateşkes anlaşmasından (!) birkaç saat sonra Lübnan ordusu, gece boyunca Güney Lübnan'da “birkaç İsrail saldırısı” ile “bir dizi köyü hedef alan aralıklı top ateşleri” kaydedildiğini açıkladı bile.

İsrail’in “ateşkes ihlalleri tarihi”ne değineceğim ama öncelikle belirtmeliyim ki ortada “ateşkes” gerektirecek bir İsrail-Lübnan savaşı yok. İsrail Lübnan ordusuyla değil, Hizbullah’la savaşıyor çünkü. İsrail, her zaman olduğu gibi Hizbulllah’ı bahane ederek bir kez daha Lübnan’a saldırdı. Olan budur.

İsrail’in son saldırısının asıl amacı Lübnan’ın güneyinde işgal ettiği geniş bölgeyi, - ülke toprağının yüzde 10’unu oluşturuyor- sınırın 20 mil kuzeyindeki Litani Nehri'ne kadar uzanan bir “güvenlik bölgesi”ne çevirmek. Bu gerekçeyle işgali kalıcılaştırmış olacak. Bunu gerçekleştirmesini engellemek için karşısında Lübnan ordusu değil, Hizbullah vardı. Yani ateşkes oyununu hiç savaşmadığı Lübnan'la anlaşmış gibi göstererek sürdürüyor, dünyayı kandırmaya devam ediyor İsrail.

Ateşkes ihlallerine gelelim: 1948’den beri bölgenin başına bela olan terör devleti İsrail, aynı zamanda dünyanın en yalancı devletidir. Büyük “insanlık ailesinin” gözleri önünde verdiği sözlerin hiçbirini tutmuş değildir çünkü. Dolayısıyla kabul ettiği ateşkesleri ihlal etmede de üstüne yoktur. Lübnan’da sonuncusunu Trump’ın duyurduğu ateşkeslerden biri geçen yılın Kasım ayında İsrail ile Hizbullah arasında da imzalanmıştı. İsrail, hava saldırılarıyla, sınır ihlalleriyle, altyapı tahribatı yoluyla bu ateşkesi 4 bin 600'den fazla kez ihlal etti. Sonuçta sözde “ateşkes” sürerken onlarca kişi öldü, binlerce kişi yerinden yurdundan oldu.

Epstein dosyasında adı geçtiği için sempatimi(zi) yitirmiş bulunan ünlü dilbilimci Noam Chomsky, İsrail’in barış süreçlerine bağlı olduğu yönündeki efsaneyi çürüten uzun bir analiz yazmıştı. (2014 tarihli “Ceasefires in Which Violations Never Cease - İhlallerin Hiç Durmadığı Ateşkesler” başlıklı analiz için lütfen Ceasefires in Which Violations Never Cease – What’s Next for Israel, Hamas, and Gaza? | Noam Chomsky’ye bir göz atın). Chomsky bu analizini BM raporlarından, gizliliği kaldırılmış belgelerden yararlanarak hazırlamıştı. Bir devletin nasıl iki yüzlü, nasıl yalancı olabildiğini ortaya koyan esaslı bir analizdir.

“Ateşkes ihalleri tarihi”nden kısa örnekler vereyim. Zaman aralıklarının genişliğine lütfen dikkat edin. Yıl 1949, BM'nin arabuluculuğunda İsrail ile komşuları arasında imzalanan Ateşkes Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinin hemen ardından, yeni kurulan İsrail devletinin silahlı kuvvetleri, belirlenen askerden arındırılmış bölgelere saldırarak çok sayıda sivili öldürmüştü. Yıl, 1956, İngiltere ile Fransa’nın desteğiyle Mısır’ı işgal eden İsrail, 1949 Anlaşması’nı bir kez daha ihlal etmişti. Aynı anlaşmayı 1967’de de ihlal ederek Mısır ile Suriye’ye bir saldırı başlatan İsrail’in gerekçesi Mısır’ın kendisine saldıracağına inanmasıydı. Oysa 1968’de o dönem İsrail Genelkurmay Başkanı olan Yitzak Rabin ile sonraki yılların Başbakanlarından Menahem Begin, Mısır’ın İsrail’e saldırı niyetinde olmadığını bildiklerini itiraf edeceklerdi.

Hepsinden söz etmeye sayfalar yetmez. Bazılarını atlayarak nispeten yakın sayılan tarihlerdeki ihlallerden örnekler vereyim. Yıl 1973, Yom Kippur Savaşı'nı sona erdirmek üzere ABD ile Sovyetler Birliği tarafından düzenlenen ateşkes anlaşmasının ardından İsrail, ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'ın verdiği destekle anlaşmayı ihlal eder. Yıl 1981, İsrail, Lübnan’da Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile BM’nin arabuluculuğunda imzalanan ateşkesi defalarca ihlal eder. Yıl 1982, Haziran ayında İsrail’in Lübnan’ı işgalinin ardından, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) savaşçıları ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkes şartları uyarınca Beyrut’tan ayrılır. Bunun hemen ardından İsrail anlaşma şartlarını ihlal ederek silahlı kuvvetlerini Sabra ile Şatila Filistin mülteci kamplarının bulunduğu şehrin batı kesimine sokar. Sharon’un göz yummasıyla İsrail yanlısı Lübnanlı Falanjistler kamplarda 3500 Filistinli kadını, çocuğu öldürür. Yıl 1988, Nisan ayında, Başkan Ronald Reagan yönetimi İsrailliler ile Filistinliler arasında barışı sağlamak amacıyla uluslararası bir konferans düzenlemeye çalışırken, İsrail Tunus’ta üst düzey Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Halil el-Vezir’in canına kıyar.

Yıl 2012, 9 Mart'ta İsrail, Mısır'ın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesi ihlal ederek Gazze merkezli Halk Direniş Komiteleri'nin liderini suikastla öldürür. Aynı yıl 14 Kasım'da, Gazze'de ilan edilen bir başka ateşkesin üzerinden iki gün geçtikten sonra, İsrail, Hamas'ın askeri kanadının lideri Ahmed Jabari'yi suikastla ortadan kaldırır.

Bitecek gibi değil. İşte Lübnan’la ateşkes (!) imzaladığı duyurulan İsrail budur. Kim, nasıl, neden ciddiye alır bu ateşkes ilanlarını, anlamak zordur benim için.

Gideon Levy, İsrail’in en cesur gazetecilerinden biri sayılır. Mart 2025’te Frontline’a verdiği röportajda, İsrail’in ateşkes konusundaki ikiyüzlülüğünü örnekleriyle uzun uzun anlatmıştı. Tekrarlanan ihlallerin iki devletli çözümü çoktan öldürdüğünü de söylemişti. Levy, Netanyahu hükümetinin ateşkesi barışı “sabote etmek” için nasıl kullandığını da detaylıca anlatıyordu.

Ufak ufak ihlaller başladı ama bakalım İsrail’in son “ateşkes” oyunu ne kadar sürecek.

Belki de bu yazı okunurken bozulmuştur bile.