İran saldırısına Hac rötarı... Suudiler uyardı Washington vazgeçti

ABD ile İran arasında 8 Nisan’da varılan ateşkesin karşılıklı tekliflere rağmen barış anlaşmasına evrilememesi sebebiyle savaşın yeniden başlayacağına dair endişeler artarken Middle East Eye, ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın enerji altyapısına yönelik geniş çaplı saldırıyı, Hac ibadetini gerçekleştiren milyonlarca Müslümanın güvenliğine dair Suudi Arabistan’dan gelen ciddi uyarılar üzerine son anda ertelediğini iddia etti. Haberde Washington’un Tahran’a kapsamlı bir hava harekâtının eşiğinde olduğu ancak Riyad yönetiminin doğrudan Beyaz Saray ile iletişime geçerek bunu engellediği aktarıldı.

İLERİ BİR TARİHE ERTELEDİ

Suudi yetkililerin, Mekke’de dünyanın dört bir yanından gelen milyonlarca hacı adayı varken düzenlenecek bir operasyonun, İran’ın misilleme saldırılarını tetikleyebileceği ve kutsal toprakları açık hedef haline getirerek küresel bir felakete yol açabileceği uyarısında bulunduğu belirtildi. Bu diplomatik baskının ardından Trump’ın, askeri kanattan gelen planları askıya alarak operasyonu ileri bir tarihe erteleme kararı aldığı ifade edildi.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Katar Emiri Temim bin Hamed El Sani, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid El Nahyan’ın saldırının durdurulmasını istediğini ifade etmiş, bu çerçevede 19 Mayıs’ta yapılması planlanan saldırının ertelenmesi talimatını verdiğini açıklamıştı.

‘UZLAŞTILAR’ İDDİASI

Taraflar arasındaki diplomatik temaslar ise perde arkasında devam ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, kendilerine ulaştırılan son Amerikan önerisine ilişkin, “Amerikan tarafının görüş ve değerlendirmelerini teslim aldık, şu anda bunları titizlikle inceliyoruz” ifadelerini kullanırken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, İran’la müzakerelerde olumlu sinyaller olduğunu belirtti.

Diğer yandan El Arabiya, ABD ve İran’ın üzerinde uzlaştıklarını iddia ettiği 9 maddelik bir belge yayımladı. Belge, derhal ve kapsamlı bir ateşkes, Hürmüz Boğazı’nda seyir özgürlüğü, egemenliğe saygı, altyapılara saldırı yapılmaması ve İran’ın uyumu karşılığında yaptırımların kademeli kaldırılmasını içeriyor.

HAMANEY’DEN URANYUM TALİMATI

Öte yandan İran Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in ülkedeki zenginleştirilmiş uranyum stokunun kesinlikle yurt dışına gönderilmemesi yönünde resmi bir talimat verdiği iddia edildi. Uranyumun gönderilmesi halinde ülkenin olası saldırılara karşı savunmasız kalacağına inanan İran yönetiminin bu tavrına karşılık, diplomatik tıkanıklığı aşmak adına stokların Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde İran içinde “seyreltilmesi” gibi alternatif formüllerin de tartışılabileceği ifade ediliyor.

HÜRMÜZ’DE ‘GEÇTİM GEÇİRMEDİM’ İNADI

TAHRAN ve Washington’dan Hürmüz Boğazı etrafında çelişkili açıklamalar gelmeye devam ediyor. İran ve ABD’nin karşılıklı abluka uyguladığı su yoluna ilişkin İran Devrim Muhafızları Ordusu, “geçişleri koordine ediyoruz” diyerek trafiği sağladıklarını iddia ederken, ABD ordusu ise “İran gemilerini geri çeviriyoruz” açıklamasını yaptı. DMO’nun İran’a bağlı ISNA haber ajansına dün yaptığı açıklamada son 24 saatte 26 geminin Boğaz’dan geçtiği belirtilerek, “Trafik, DMO Donanması’nın izni ve koordinasyonuyla yürütülüyor” dendi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise bölgedeki İran gemilerine ablukanın sürdüğünü ve şu ana kadar 91 ticari geminin rotasının değiştirildiğini açıkladı. İran yönetimi ayrıca Boğaz’daki geçişleri düzenlemek amacıyla kurduğu “Fars Körfezi Su Yolu İdaresi”, boğazda denetim altına aldığı sınırları açıkladı. Denetim sahası, Hürmüz’ün doğusunda, İran’daki Mübarek Dağı bölgesi ile BAE’de bulunan Güney Fuceyra hattı arasında kalan alan, batıda ise İran’daki Keşm Adası ile BAE’deki Ummu’l-Kayveyn arasındaki hat olarak belirlendi.