Ya savaş ya taviz! Suudiler Yemen’de sıkıştı

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

İran destekli Husilerin Yemen’deki hızlı ilerleyişi ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, Riyad’ı karşılık verme konusunda sıkıştırıyor. Husilerin Kızıldeniz’in girişindeki stratejik Perim Adası ve Muha Limanı’nı ele geçirerek Babu’l Mendeb Boğazı’nın kontrolünü tehdit etmesi, Riyad üzerindeki baskıyı artırırken Husilere verilecek olası yanıtların Suudiler açısından ağır maliyetler taşıdığı değerlendiriliyor. Uzmanlara göre Riyad topyekûn bir savaş istemese de Husilerin giderek cesaretlenen tutumu, Körfez ülkesini daha geniş bir çatışmanın içine sürükleyebilir.

İKİ CEPHEDEN BASKI

İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının ardından Suudi Arabistan, petrol ihracatında Basra Körfezi’ne alternatif oluşturan Doğu-Batı boru hattına yönelmişti ama Yemen’deki gelişmeler sonrası Riyad, enerji ihracatı açısından iki stratejik cephede baskı altına girdi. Bir tarafta Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, diğer tarafta Husilerin ilerlediği Babülmendep bulunuyor. Günlük yaklaşık 5 milyon varil petrolün alternatif güzergâhlara yönlendirilmesine imkân sağlayan hat, Husilerin dışında onlarla koordinasyon halinde hareket eden Iraklı milislerin saldırılarının da sık sık hedefi oluyor. Ülkenin Kızıldeniz limanlarından ham petrol ihracatı temmuzda günlük 4.6 milyon varilken ağustosta yaklaşık 2.5 milyon varile geriledi. Yemen krizinin bu rakamı daha da düşürmesi bekleniyor.

KOLAY LOKMA DEĞİLLER

Operasyon seçeneğinin Suudi Arabistan açısından ciddi sonuçları bulunuyor. Riyad, 2015 yılında Husilere karşı geniş çaplı bir askeri operasyon başlatmış fakat yıllarca süren hava saldırılarına rağmen örgütü ortadan kaldıramamıştı. Uzmanlar ayrıca Husilerin, zaman içinde küçümsenen bir milis gücünden çok daha farklı bir yapıya kavuştuğunu, balistik füze, İHA ve gelişmiş saldırı taktikleriyle hem bölgedeki askeri hedefleri hem de Kızıldeniz’deki deniz trafiğini tehdit edebilecek kapasiteye ulaştığını vurguluyor.

RİYAD-TAHRAN GERİLEBİLİR

CNN’e konuşan Avrupa Dış İlişkiler Konseyi uzmanı Cinzia Bianco’ya göre Riyad’ın seçenekleri oldukça sınırlı. Suudi Arabistan’ın Husilere karşı “ya hep ya hiç” yaklaşımıyla kapsamlı bir askeri operasyon başlatması halinde çatışmanın yeniden uzun süreli bir savaşa dönüşebileceğini belirten Bianco, bunun yalnızca Yemen’le sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulundu. Husilere karşı kapsamlı bir Suudi operasyonu, İran’ın da çatışmaya dahil olma ihtimalini artırabilir.

ABD DAHİL OLMAK İSTEMİYOR

Riyad’ın en önemli açmazlarından biri olarak ise ABD’nin tutumu gösteriliyor. CNN’e konuşan bir kaynağa göre Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump’la iki kez görüştü ve Husilerin Kızıldeniz’e doğru ilerleyişine karşı Washington’ın hava saldırısı düzenlemesini istedi ancak Trump bu talebi reddetti. Washington’ın yeni bir cepheye doğrudan müdahil olmaktan kaçındığı, Suudi Arabistan’a istihbarat desteği amacıyla yaklaşık 100 askeri danışman gönderdiği bildirildi. Öte yandan İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Husilerin saldırılarına karşı Suudi Arabistan’a yardım edip etmemeyi değerlendirdiği öğrenildi. Konuya yakın kaynaklara göre Başbakan, Suudi Arabistan’dan çeşitli diplomatik ve askeri destek talepleri aldı.

RİYAD’IN STRATEJİK SABRI TÜKENDİ

Riyad’ın önündeki ikinci seçenek Husilerle siyasi anlaşmaya varmak. Ancak uzmanlara göre bu ihtimal giderek zayıflıyor. Suudi Arabistan son aylarda “stratejik sabır” politikası izleyerek Husileri ve İran’ı defalarca uyarmasına rağmen istediği sonucu alamadı. Doğu-Batı petrol boru hattına yönelik son saldırının ardından da Riyad doğrudan misilleme yapmak yerine Irak hükümetinin soruşturma çabalarını destekledi. Uzman Cinzia Bianco ise Suudi Arabistan’ın artık “siyasi çözüm seçeneklerini tükettiği” görüşünde. Husilerle bir anlaşmaya varılması halinde ise bunun Riyad açısından ağır tavizler anlamına gelebileceği belirtiliyor.