İran da protestolar sürüyor: Ölü sayısı 538 e yükseldi; İranlı yetkililer emniyet mensuplarının IŞİD yöntemlerini kullanan “şehirli teröristler” tarafından öldürüldüğünü iddia etti

İran’da yoksulluk karşı başlayan protestolarda, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre ölü sayısı, 538'e yükseldi. Protestolara katılanların “Tanrı'ya düşman” sayılacağını ve bunun idam cezası gerektirdiğini açıklayan yetkiler henüz eylemlerde ölenlerin sayısı açıklamadı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in, İranlı yetkililere, ülkede devam eden protestolarda protestoculara karşı "gereksiz ve orantısız güç kullanımından kaçınma" çağrısında bulunduğu bildirildi.

BM tarafından Guterres'e atfen yapılan yazılı açıklamada, "Genel Sekreter (Guterres), İran İslam Cumhuriyeti'nin birçok yerinde İran yetkilileri tarafından protestoculara karşı uygulanan şiddet ve aşırı güç kullanımıyla ilgili raporlardan şok olmuştur. Bu olaylar sonucunda son günlerde çok sayıda kişi hayatını kaybetmiş ve daha birçok kişi yaralanmıştır." denildi.

Açıklamada, İran halkının şikayetlerini “barışçıl şekilde ve korkusuzca” ifade edebilmesi gerektiği belirtilerek, uluslararası hukukta yer alan ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü ve barışçıl toplanma özgürlüğü haklarına “tam olarak saygı duyulması ve bu hakların korunması” gereği vurgulandı.

“Genel Sekreter, İran yetkililerini azami itidal göstermeye ve gereksiz veya orantısız güç kullanımından kaçınmaya çağırmaktadır.” ifadesine yer verilen açıklamada, ayrıca Guterres’in, iletişim hatlarının yeniden kurulması da dahil olmak üzere ülkede bilgiye erişimi sağlayacak adımlar atılması yönündeki talebini dile getirdiği aktarıldı.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran'da devam eden protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 538'e çıktığını bildirirken, İranlı yetkililerden rakamlara ilişkin resmi açıklama yapılmadı.

İran’da, ABD ve İsrail’e karşı “ulusal direnişte hayatını kaybedenler” anısına üç günlük ulusal yas ilan edildi.

İran Devlet Televizyonu’na göre, Bakanlar Kurulu “ulusal direnişte hayatını kaybedenler” anısına ülkede üç günlük ulusal genel yas ilan ettiğini duyurdu.

Ulusal yas kararıyla birlikte İran halkı pazartesi günü düzenlenecek olan “ulusal direniş yürüyüşüne” davet edildi.

Bakanlar Kurulu, protestolar sırasında çok sayıda emniyet mensubunun, IŞİD yöntemlerini kullanan “şehirli teröristler” tarafından öldürüldüğüne vurgu yaptı.

İran yönetimi, karşı gösteri düzenlemek üzere halkı yarın yerel saatle 14.00’te sokaklara çağırmıştı.

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

protestolarda ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 10 Ocak'ta (gösterilerin 14. gününde) yayımladığı raporda, 37'si emniyet görevlisi ve 4'ü sağlık çalışanı olmak üzere 116 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 bin 600'ü aşkın kişinin yaralandığını, 2 bin 638 kişinin de gözaltına alındığını belirtmişti.

(AA)