İran ateşkesine İsrail ‘karanlığı’ çöktü

ABD ve İran arasında varılan 15 günlük ateşkes anlaşmasının ardından dünya kamuoyu yarın Pakistan’da başlaması planlanan müzakere sürecini beklerken İsrail, önceki gün Lübnan’da başlattığı ‘Sonsuz Karanlık Operasyonu’ ile iki günde en az 300 sivili öldürdü, barış umudunu da hedef aldı. İran’da müzakere heyetinin lideri Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ateşkesin ihlal edildiğini vurgulayıp bu şartlarda müzakerelerin mümkün ve anlamlı olmadığını ifade ederken görüşmelerin akıbeti belirsizleşti. ABD tarafında ise Başkan Donald Trump ve müzakere heyetinin başında bulunan Başkan Yardımcısı JD Vance geri adım atmadı. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili ise ABD’nin gelecek hafta İsrail-Lübnan ateşkes görüşmelerine ev sahipliği yapacağını bildirdi.

‘BU APTALLIK OLUR’

ABD Başkanı Trump, İran’a yönelik sert bir uyarıda bulunarak, anlaşmanın uygulanmaması halinde daha önce görülmemiş ölçekte askeri güç kullanılacağı tehdidinde bulundu. Trump, sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, ABD’nin İran ve çevresindeki askeri varlığını sürdüreceğini belirterek anlaşmaya uyulmaması durumunda ateşin başlayacağını ve bunun daha büyük ve daha güçlü olacağı uyarısında bulundu. Trump ayrıca, anlaşmanın nükleer silahların engellenmesini ve Hürmüz Boğazı’nın açık ve güvenli kalmasını içerdiğini de vurguladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de “Eğer İran, kendilerini hiç ilgilendirmeyen Lübnan meselesi yüzünden darbe yedikleri bir çatışma ortamında bu müzakerelerin çökmesine izin verirse bizce bu aptallık olur ama bu onların kendi tercihi” diye konuştu. Vance ayrıca İsrailli yetkililerin ABD ve İran arasındaki müzakereler devam ettiği sürece Lübnan’a yönelik saldırılar konusunda dozu düşürmeyi önerdiklerini söyledi.

TAHRAN’IN LÜBNAN ISRARI

İran heyetinin ise İslamabad’daki görüşmelere yalnızca İsrail Lübnan’a yönelik saldırılarını durdurursa katılacağı belirtiliyor. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ITV News’e, herhangi bir bölgesel barışın Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini ve ABD’nin İsrail’e saldırıları durdurma çağrısı yapmasının ardından İran’ın misillemeden kaçındığını ifade etti.

İSRAİL NEDEN ŞİMDİ VURDU

Tam da ateşkese varılmış ve müzakereler için hazırlıklar başlamışken İsrail’in Lübnan’ı, daha önce hiç olmadığı kadar ağır bir şekilde vurması dikkati çeken en önemli nokta oldu. İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesine göre, Tel Aviv yönetimi İran’a saldırılar başlarken ilan ettiği “uranyumu ele geçirmek, rejimi devirmek, balistik füzeleri yok etmek ve vekil örgütlere sağlanan finansmanı durdurmak” gibi hedeflerin hiçbirine ulaşamadı. Buna rağmen İsrail yönetimi içinde ABD ve İran arasında yapılacak  muhtemel bir anlaşmanın, İsrail’in gelecekte İran’a saldırmasını da engelleyebileceğinin ve bu yeni durumun Tel Aviv için güvenlik endişesi kaynağı olduğu öne sürüldü.

Önceki gün başkent Beyrut’u yoğun saldırılarla hedef alan İsrail ordusu dün de Lübnan’daki birçok noktaya saldırı düzenledi.

LÜBNAN’DA YAS VARDI

 İSRAİL’in önceki gün düzenlediği yoğun hava saldırılarının ardından dün Lübnan’da yas vardı. En az 300 kişinin öldüğü ve 1000’den fazla kişinin yaralandığı saldırıların ardından Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, öldürülen siviller için bir günlük yas ilan etmişti. Kamu kurumları kapatıldı, ülkede bayraklar yarıya indirildi. Beyrut’ta yoğun yerleşim alanlarının hedef alınmasıyla birlikte apartmanlar enkaza dönüşmüştü.

İsrail’in Lübnan’a saldırılarını başlattığı 2 Mart’tan bu yana 1888 kişi hayatını kaybetti.

ERDOĞAN PEZEŞKİYAN İLE TELEFONDA GÖRÜŞTÜ

CUMHURBAŞKANI Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile dün bir telefon görüşmesi yaptı. İletişim Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre görüşmede, ateşkes ve bölgedeki güvenlik durumu ele alındı. Erdoğan görüşmede, ateşkese giden süreçte Türkiye’nin ilgili ülkelerle birlikte yoğun çaba sarf ettiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, önümüzdeki günlerde başlayacak müzakerelerden kalıcı barış ve istikrar için azami derecede istifade edilmesi gerektiğini, süreci baltalamak isteyenlere fırsat verilmemesinin önem arz ettiğini, Türkiye’nin yeni süreçte de dost ülkelerle birlikte her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğunu vurguladı. İran halkının kayıpları için taziye ve üzüntülerini yineleyen Erdoğan, Türkiye’nin hedefinin, bölgedeki yeni bir sağduyu ve diyalog ikliminin tesisi olduğunu belirtti. (ANKARA)

ŞARTLARI YANLIŞ MI ANLADILAR… ATEŞKES ANLAŞMASI ‘SÖZLÜ’ SAĞLANMIŞ

ABD ve İran, ateşkes anlaşmasına Lübnan’daki çatışmaların durdurulmasının dahil olup olmadığıyla ilgili taban tabana zıt açıklamalar yaparken, ateşkes sürecinde “yazılı herhangi bir belge olmadığı” ve “sözlü mutabakat” sağlandığı ortaya çıktı. İsrailli muhalif Haaretz gazetesine göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında telefon görüşmeleri yürütüldü. Haaretz’e konuşan diplomat, görüşmeler sırasında Pakistan ve İranlı yetkililerin, Lübnan’ın da anlaşmaya “dahil edildiği izlenimi” edindiğini aktardı.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ MESAJI… TANKERLERDEN ÜCRET ALMAYIN

ABD, İsrail ve İran arasında sağlanan ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nın açılacağı konusunda mutabakat sağlandığı açıklamalarına rağmen, Hürmüz’de anlamlı bir hareketlilik hâlâ gözlenmiyor. Diğer yandan İran’ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin yeni bir aşamaya taşınacağını duyururken, ABD Başkanı Trump, İran’ın tankerlerden ücret aldığı yönündeki haberlere ilişkin, “Öyle olmasa iyi olur, ancak eğer ücret alıyorlarsa buna hemen son verseler iyi olur” çağrısında bulundu.

KIRILGAN ZEMİNDE MÜZAKERE HAZIRLIĞI

İSRAİL’in saldırıları sonrası ateşkesin ve savaşın akıbetine dair soru işaretleri artarken, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da hazırlıklar sürüyor. Görüşmelerin yapılacağı Serena Oteli’nin boşaltıldığı ve etrafında 3 kilometrelik bir güvenlik hattı oluşturulduğu bildirildi. Hem ABD hem de İran heyetlerinin otelde konaklamasının beklendiği aktarıldı. Pakistanlı yetkilikere göre yarın sabah saatlerinde başlaması öngörülen müzakereler öncesi bugün taraflar arasında ön görüşmeler yapılabilir. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in arabuluculuk yapacağı görüşmelerde Washington heyetine ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran heyetine de Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf liderlik edecek. Müzakere sürecinde tarafların ayrı odalarda olacağı ve Pakistan’ın mesajları ileteceği bildirildi. İlk duyuru tarafların doğrudan yüz yüze görüşeceği yönündeydi.