İran a beklenen saldırı önce İsrail den geldi

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelere ilişkin CBS News kanalına açıklamalarda bulundu. Müzakerelerde bir "barış anlaşmasına" doğru kritik bir eşiğin aşıldığını kaydeden Busaidi, tarafların zenginleştirilmiş uranyum konusunda "sıfır stoklama" prensibi üzerinde durduğunu belirtti. Bakan Busaidi, bu sürecin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından tam ve kapsamlı şekilde doğrulanacağını, zenginleştirilmiş maddenin stoklanamaması durumunda nükleer silah üretiminin teknik olarak mümkün olmayacağını ifade etti.

İran ile ABD arasındaki diplomatik temasların Cenevre ve Maskat hattında yoğunlaştığı bir dönemde gelen açıklamalar, müzakere sürecinin nihai bir sonuca yaklaştığına işaret etti. Busaidi, diplomasinin tek çözüm yolu olduğunu vurgularken, varılacak anlaşmanın İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engelleyecek kalıcı bir mekanizma içereceğini kaydetti. Süreç dahilinde İran'ın hangi şartlarda mutabık kaldığına dair detay veren Busaidi, zenginleştirme tartışmalarının stoklama yasağıyla birlikte ikincil plana düştüğünü ve uluslararası denetimin temel unsur haline geldiğini bildirdi.

Müzakere süreci, Haziran 2025'te yaşanan askeri gerilimlerin ardından Türkiye ve Umman'ın arabuluculuk girişimleriyle yeniden canlanmıştı. Taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da gerçekleştirdikleri dolaylı görüşmelerin ardından 17 ve 26 Şubat tarihlerinde Cenevre'de bir araya gelerek temaslarını sürdürdü. İran, nükleer programına getirilecek sınırlamalar karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ederken; ABD tarafı, Tahran'ın elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılması ve üretim faaliyetlerinin durdurulması şartını masada tutuyor.

Cenevre'de devam eden görüşmelerde tarafların teknik detaylar üzerinde uzlaşı aradığı ve dün gerçekleştirilen oturumlarda 3 saatlik bir toplantı trafiği yaşandığı aktarıldı. Busaidi, müzakerelerin temel hedefinin İran'ın nükleer kapasitesini silah üretimine dönüştüremeyecek bir seviyede tutmak olduğunu ve mevcut ilerlemenin bu hedefi karşıladığını ifade etti. Anlaşma taslağının, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya almaktan ziyade, elde edilen maddenin depolanmasını imkansız kılan bir denetim ağını öngördüğü belirtildi.

Anlaşmanın uygulanabilirliği noktasında en kritik görevin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na verileceği kaydedildi. Busaidi, ajans tarafından yapılacak tam doğrulamanın güven tesisi için zorunlu olduğunu ve İran'ın bu denetimlere açık bir tutum sergilediğini bildirdi. Bölgesel istikrar için hayati önem taşıyan bu adımın, Ortadoğu'daki nükleer gerilimi düşürmesi hedefleniyor. ABD ve İran heyetlerinin önümüzdeki günlerde teknik heyetler düzeyinde yeni bir oturum gerçekleştirmesi planlanıyor.