İmkansız bir hızda dönen göktaşı keşfedildi

Gökbilim dünyası, evrenin işleyişine dair bildiklerimizi temelinden sarsacak kadar sıra dışı bir keşfe tanıklık ediyor. Vera C. Rubin Gözlemevi, henüz asıl görevine tam kapasiteyle başlamadan aylar önce, asteroidlerin doğası hakkında on yıllardır süregelen kabulleri altüst etmeyi başardı. Mars ve Jüpiter arasındaki Ana Kuşak'ta tespit edilen "2025 MN45" adlı dev göktaşı, bilim insanlarını şaşkına çeviren bir hızla dönüyor.

Yaklaşık 710 metre genişliğindeki bu dev kütle, kendi ekseni etrafındaki bir tam turu sadece 1.88 dakika gibi akılalmaz bir sürede tamamlıyor. Bu durumun neden bu kadar sarsıcı olduğunu anlamak için göktaşlarının yapılarına bakmak gerekiyor. Astronomlar uzun süredir büyük asteroidlerin çoğunun, kütleçekimiyle bir arada duran toz ve kaya yığınlarından ibaret "moloz yığınları" olduğunu düşünüyordu. Fizik yasalarına göre, 150 metreden büyük bir göktaşının 2.2 saatten daha hızlı dönmesi, merkezkaç kuvvetinin kütleçekimine galip gelerek taşı bir toz bulutu gibi dağıtması anlamına geliyordu. Ancak 2025 MN45, bu teorik sınırı adeta paramparça ederek fizik kurallarına meydan okuyor.

Araştırmayı yürüten Sarah Greenstreet ve ekibi, sadece bu rekor kırıcıyı değil, aynı zamanda "imkansız" hızlarda dönen 18 farklı göktaşını daha gün yüzüne çıkardı. Bu bulgular, sandığımızın aksine asteroidlerin sadece gevşek birer moloz yığını olmadığını, aksine bazılarının kaya kadar sert ve inanılmaz derecede dayanıklı bir yapıya sahip olduğunu kanıtlıyor. Bu denli yüksek bir dayanıklılık, bu gizemli göktaşlarının Güneş Sistemi’nin henüz oluşum aşamasındaki o kaotik ve şiddetli çarpışmalarından sağ çıkan, antik ve sapasağlam birer kaya bloğu olduklarına işaret ediyor.

Bu keşif, evrenin erken dönemlerine dair saklı kalan bir günlüğü okumak gibi. Rubin Gözlemevi’nin topladığı bu zengin veri seti, sadece göktaşlarının nasıl oluştuğunu değil, aynı zamanda Güneş Sistemi’nin şiddet dolu geçmişini nasıl hayatta kalarak bugüne taşıdıklarını da yeniden düşünmemizi sağlıyor. Görünen o ki, uzayın derinliklerinde hala keşfedilmeyi bekleyen ve tüm ezberlerimizi bozacak çok daha fazla "hızlı ve öfkeli" yolcu bulunuyor.