İki yaşındaki çocuk ölümden döndü: Bocavirüs! ‘Bu mevsimde ağır enfeksiyonla karşılaşıyoruz’ BU BELİRTİLERE DİKKAT!

Kış geldi, virüsler harekete geçti. Yaz aylarının sonunda hızla artan koronavirüs vakaları, aralık ayı itibarıyla yerini mutasyonlu grip türü olarak adlandırılan ‘H3N2’ye bıraktı. Şu sıralar acil servislerde en çok bu vaka bildiriliyor. Ancak geçtiğimiz günlerde Anadolu Ajansı’nda yer alan bir haberde, başka bir virüs de gündeme geldi: Bocavirüs.
ÖKSÜRÜK VE YÜKSEK ATEŞLE BAŞLADI
Erzincan’da yaşayan G.B ve T.B çiftinin tek çocuğu olan iki yaşındaki A.E., öksürük ve yüksek ateş şikayetiyle hastaneye götürüldü. İlk kontrollerin ardından ilaç verilerek eve gönderilen küçük çocuğun durumu kısa sürede ağırlaştı.
Grip benzeri üst solunum yolu enfeksiyonuna yol açan bocavirüse yakalanan A.E., nefes darlığı ve hırıltı şikayetlerinin artması üzerine yeniden hastaneye kaldırıldı. Burada iki kez kalbi duran çocuk entübe edildi. Ambulans uçakla Erzurum’a sevk edilen çocuk, ardından karaciğer nakli için İstanbul’a nakledildi. Tedavi altına alınan çocuğun organ fonksiyonları, uygulanan diyaliz ve destek tedavileri sayesinde normale döndü.

BOCAVİRÜS NEDİR, NE ZAMANDIR BİLİNİYOR?
Konuyu Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sedat Öktem’e danıştığımda bocavirüsün bilim dünyasında ‘Human Bocavirus’ olarak adlandırılan bir virüs olduğunu söyledi. Prof. Dr. Öktem, “İlk kez 2005 yılında, solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle hastaneye başvuran çocukların üst solunum yolu örneklerinde tanımlandı. Ancak bu durum virüsün o tarihte ortaya çıktığı anlamına gelmiyor. Bocavirüs, büyük olasılıkla yıllardır dolaşımda, ancak gelişmiş moleküler testlerin yaygınlaşmasıyla fark edilmeye başladı” dedi.
Bugüne kadar dört farklı bocavirüs tipi tanımlandığına dikkat çeken uzman isim, “Bunlar; HBoV-1, HBoV-2, HBoV-3 ve HBoV-4. En sık görülen ve solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilen tip HBoV-1. Diğer tipler ise daha çok sindirim sistemiyle ilişkili bulunuyor. Ağır solunum yolu enfeksiyonları genellikle HBoV-1 ile bağlantılı” ifadelerini kullandı.
‘NADİR’ GÖRÜLEN BİR HASTALIK OLARAK BİLİNİYOR, BU NE KADAR DOĞRU?
Bu soruma “Aslında bocavirüs çocuklarda çok nadir görülen bir virüs değil” cevabını veren Prof. Dr. Sedat Öktem, şöyle devam etti:
“Özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda, grip benzeri solunum yolu enfeksiyonlarında saptanabiliyor. ‘Nadir’ denmesinin nedeni, virüsün çok ağır seyretmesi ve birden fazla organı etkilemesinin oldukça ender görülmesi. Aslında çoğu çocuk hastalığı hafif belirtilerle atlatabiliyor. Ayrıca virüs yetişkinlerde de görülebiliyor. Benzer bir tablo izleyebiliyor."


KALP, AKCİĞER VE KARACİĞERİ AYNI ANDA NASIL ETKİLEYEBİLİYOR?
Bocavirüsün genellikle solunum yollarını tutan bir virüs olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sedat Öktem, bazen sorunun daha büyük olabileceğine dikkat çekti:
“Çok nadir durumlarda vücutta şiddetli bir iltihabi yanıtı tetikleyebiliyor. Bu durum akciğerlerin yanı sıra kalp ve karaciğer gibi hayati organların da etkilenmesine yol açabiliyor. Aslında bu tür ağır tabloların istisna olduğunu ve genellikle altta yatan başka risk faktörleri bulunan çocuklarda görüldüğünü söyleyebiliriz.” 
‘YÜZDE 2 İLA 10 ORANINDA SAPTANIYOR’

“Yapılan çalışmalarda bocavirüs, çocuklarda solunum yolu enfeksiyonları sırasında yapılan testlerde yaklaşık yüzde 2 ila 10 oranında saptanabiliyor. Yetişkinler için ise net bir oran vermek zor” diyen uzman isim, “Türkiye’de de benzer oranlar bildiriliyor. Pek bir değişiklik yok. Ancak Erzincan’daki vaka gibi çoklu organ yetmezliğiyle seyreden ağır tablolar çok fazla yaşanmıyor” dedi.

BELİRTİLERİ NELER?

Bocavirüsün belirtilerinin griple neredeyse birebir örtüştüğünü söyleyen Prof. Dr. Sedat Öktem, “Ateş, burun akıntısı, öksürük, hırıltı, nefes darlığı ve halsizlik en sık görülen şikâyetler arasında. Bu nedenle çoğu zaman ‘basit bir grip’ gibi değerlendirilip ayakta atlatılabiliyor. Ancak bazı çocuklarda tablo ağırlaşabiliyor ve alt solunum yolları tutulabiliyor” ifadelerini kullandı.

BOCAVİRÜS ÖLÜMCÜL BİR VİRÜS MÜ?

Bocavirüsün genel olarak doğrudan ölümcül bir virüs olarak kabul edilmediğini vurgulayan Prof. Dr. Sedat Öktem, “Çoğu çocukta hafif veya orta şiddette seyrediyor. Ancak çok küçük çocuklarda, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda veya başka enfeksiyonlarla birlikte görüldüğünde hayatı tehdit eden tablolara yol açabileceği biliniyor” uyarısında bulundu.
TEDAVİSİ NEDİR VE AİLELER NELERE DİKKAT ETMELİ?
Bocavirüse özgü bir ilaç ya da aşının bulunmadığını söyleyen Prof. Dr. Sedat Öktem, şu bilgileri paylaştı:

-- Tedavi, hastanın durumuna göre destekleyici şekilde uygulanıyor. Ateş düşürücüler, sıvı tedavisi, oksijen desteği ve gerekirse yoğun bakım tedavileri uygulanabiliyor. Ben ve diğer meslektaşlarım da her yıl bu mevsimde ağır bocavirüs enfeksiyonu ile karşılaşıyoruz. Yoğun bakımda, solunum ve destek tedavileri ile bu ciddi durumları atlatıyoruz. Ancak bu tedavilerin ve desteklerin erken başlanması hayati riski azaltabilir.
-- Bu nedenle, özellikle küçük çocuklarda nefes darlığı, hırıltının artması, beslenme güçlüğü ve halsizlik gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.