İki dev banka tarih verdi: Ya çözülecek ya piyasalar yanacak!

Küresel piyasalar güne Ortadoğu'dan gelen "anlaşmazlık" haberiyle sarsılarak başladı. Geçtiğimiz hafta barış umutlarıyla bir miktar nefes alan ve motorin fiyatlarına sembolik bir indirim olarak yansıyan tablo, ABD'nin İran'ın teklifini reddetmesiyle tersine döndü.

Küresel piyasalarda Brent türü ham petrolün varil fiyatı, yeni haftanın ilk saatlerinde 105 dolar seviyesinden işlem görmeye başladı. Geçen haftanın kapanış verileriyle kıyaslandığında yüzde 5’i bulan bu sert tırmanış, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) kanadından gelen açıklamalarla tetiklendi. ABD yönetimi, İran tarafından sunulan son çözüm önerisinin “kabul edilemez” olduğunu duyurdu. Bu gelişme, petrol fiyatları üzerindeki gerilimi yeniden zirveye taşıdı.

Morgan Stanley tarafından hazırlanan güncel analizde, Hürmüz Boğazı üzerindeki kısıtlamaların süresine dikkat çekildi. Banka analistlerine göre, Boğaz’ın kapalı kalma halinin Haziran ayını geçmesi durumunda, küresel piyasaları fiyat patlamalarından koruyan 9,3 milyon varillik stratejik "kalkan" etkisini kaybedebilir.

Trump konuştu, altın çakıldı petrol uçtu!

Martijn Rats liderliğindeki ekip, İran’daki savaş hali nedeniyle yaklaşık 1 milyar varillik bir petrol kaybı yaşanmasına rağmen fiyatların 2022 yılındaki rekor seviyeleri henüz aşmamasını "geçici bir denge" olarak tanımladı. Ancak bu dengenin bozulmak üzere olduğu vurgulanarak, ablukanın sürmesi halinde Brent petrolün 150 dolar seviyesine kadar çıkabileceği uyarısı yapıldı.

Analizde, şimdiye kadar dünyayı büyük bir arz krizinden koruyan iki temel etkene işaret edildi:

ABD İhracatı: Amerika Birleşik Devletleri (ABD), günlük dış satımını 3,8 milyon varil artırarak piyasadaki açığı kapattı.

Çin Talebi: Çin Halk Cumhuriyeti, günlük ithalatını 5,5 milyon varil düşürerek küresel talebi soğuttu.

Bu iki unsur toplamda 9,3 milyon varillik bir rahatlama sağlayarak savaşın yarattığı fiziksel şoku emmeyi başardı. Ancak Morgan Stanley, ABD'nin bu yüksek ihracat kapasitesinin sınırlarına dayandığını ve Çin'in stok tamamlama sürecine girmesiyle piyasada ani bir talep baskısı oluşabileceğini bildirdi.

Bankanın temel öngörüsü, Hürmüz Boğazı’nın Haziran ayında yeniden trafiğe açılacağı yönünde. Fakat tıkanıklığın Temmuz ayına sarkması durumunda, spot fiyat tarafında yukarı yönlü çok şiddetli bir düzeltme yaşanması kaçınılmaz görülüyor

Edinilen bilgilere göre İran, sunduğu son anlaşma paketinde şu şartları öne sürdü:

Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın kaldırılması,

Savaş tazminatı ödenmesi ve Boğaz üzerindeki egemenliğinin tanınması,

Saldırı yapılmayacağına dair garanti verilmesi,

Uygulanan yaptırımların ve petrol satış yasağının kaldırılması.

Bir diğer dev finans kuruluşu Citi ise yayımladığı raporda, gerginliğin sürmesi durumunda fiyatların daha da yükseleceğini belirtti.

ABD merkezli banka temel senaryosunun, Hürmüz Boğazı'ndaki karışıklığın mayıs sonuna kadar hafifleyeceği yönünde olduğunu; ancak anlaşmaya varılmadaki zorluğun kısa vadeli riskleri artırdığını belirtti.

Citi, Çin'in Nisan ve Mayıs aylarındaki petrol alımının 2025 ortalamasına göre günlük 2,4 milyon varil azaldığını hesapladı. Banka, üç aylık Brent petrol tahmini varil başına 120 dolar olarak korurken; yılın ikinci çeyreğinde 110 dolar, üçüncü çeyreğinde 95 dolar ve son çeyreğinde 80 dolar ortalaması beklediğini açıkladı.