Hürmüz Boğazı nda gemiler sıra sıra bekliyor

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı trafiğe kapatmasıyla birlikte bölgede dünya petrol ticaretini sarsan bir kriz patlak verdi.

HÜRMÜZ'DE UZUN KUYRUKLAR OLUŞTU

Bölgeden geçen bir uçaktan kaydedilen görüntülerde, geçiş için izin bekleyen onlarca dev petrol tankerinin denizde uzun kuyruklar oluşturduğu görüldü. Dünyanın en önemli su yollarından biri olan boğazdaki bu tıkanıklık, küresel enerji sevkiyatını tamamen durma noktasına getirdi.

ENERJİ PİYASALARI ALARM VERİYOR

ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin ardından gelen bu hamle, dünya genelinde petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. Uzmanlar, boğazın kapalı kaldığı her saatin küresel tedarik zinciri üzerinde telafi edilemez hasarlar bırakabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Şu an için belirsizliğini koruyan gemi trafiğinin ne zaman normale döneceği ise bölgedeki diplomatik ve askeri gelişmelere bağlı görünüyor.

BİRÇOK ÜLKE PETROL ÜRETİMİNİ DURDU

Dünyadaki günlük petrol talebinin yüzde 20'sinin (yaklaşık 20 milyon varil) taşındığı Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilerin büyük bir kısmına fiilen kapalı olması nedeniyle, sevkiyatlarını gerçekleştirmeyen ve depoları dolan birçok ülke petrol üretimini kısmak veya durdurmak durumunda kaldı.

PETROL PİYASASINDAKİ KAYIP 500 MİLYON VARİL

İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa Başekonomisti David Wech'in hesaplamasına göre, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle bugün itibarıyla petrol piyasasındaki kayıp 500 milyon varile ulaştı. Bu miktarın yaklaşık 190 milyon varili Körfez'de mahsur kalan tankerlerde bulunuyor.

Orta Doğu'dan ham petrol ve petrol ürünleri yüklemelerindeki kayıp ise, 2025'teki günlük ortalama yüklemeler dikkate alındığında, 310 milyon varil olarak hesaplandı. Bu miktar, halihazırda günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünü kapsıyor.

İran'ın ihracatı hariç tutulduğunda, bu durum Orta Doğu'dan Asya'ya deniz yoluyla giden ham petrol/kondensat miktarını mevsimsel olarak rekor düşük seviyeye çekti.

KÖRFEZ ÜLKELERİ ALARM VERİYOR

AA muhabirinin Vortexa'dan edindiği verilere göre, söz konusu 500 milyon varillik kaybın 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varili Irak ve 64 milyon varili Kuveyt kaynaklı. Katar'ın bu kapsamdaki kaybının 46 milyon, İran'ın 15 milyon ve diğer ülkelerin toplamda 14 milyon varil olduğu hesaplanıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üye ülkeleri 11 Mart'ta 400 milyon varille kurumun tarihindeki en yüksek miktarda stratejik petrol rezerv miktarını piyasaya sürme kararı almıştı. Petrol piyasasındaki kayıp, IEA ülkelerinin kullanıma açacağı rezerv miktarının üzerinde bulunuyor. Wech'e göre, bu varillerin piyasaya verilme hızı, günlük 17 milyon varillik kaybın oldukça gerisinde kalacak.