Hükümlü ve Tutuklu Alt Komisyonu Başkanı Alkayış: Komisyonumuza 12 bin 264 başvuru yapıldı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu, AK Parti Adıyaman Milletvekili Mustafa Alkayış'ın başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışında konuşan Alkayış, alt komisyonun 28'inci yasama döneminde Diyarbakır, Mardin, Erzurum, Erzincan, Düzce, Bolu, Kırşehir, Niğde, İzmir, Eskişehir, Sincan ve Midyat cezaevlerinde inceleme ziyaretinde bulunduklarını belirtti. Komisyona yapılan başvuruları aktaran Alkayış, "Vatandaşlarımız tarafından Komisyonumuza 28'inci Yasama Dönemi'nde 9 Haziran 2026 tarihi itibarıyla toplam 12 bin 264 başvuru yapılmıştır. Komisyonumuz bu başvurulardan 11 bin 685 adedine işlem yapmıştır. Bu başvuruların yaklaşık dörtte 3'ünü ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu ve hükümlülerin dilek, şikayet ve talepleri oluşturmaktadır. Hükümlü ve Tutuklu Hakları İnceleme Alt Komisyonu'muzun gerçekleştirdiği toplantılar, sahada yapılan inceleme ziyaretleri ve Komisyonumuza ulaşan başvurular, hükümlü ve tutuklu haklarının insan hakları boyutuyla çok yönlü ve bütüncül şekilde ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu hususta, hükümlü ve tutukluların infaz sürecini yalnızca barındırma ve güvenlik ekseninde değil; üretim, meslek edinme ve topluma uyum perspektifiyle ele almaya özen göstermekteyiz" ifadelerini kullandı.

'ADLİ SUÇLULARIN KALDIĞI KOĞUŞLARDA ÇOK CİDDİ KALABALIKLAŞMA VAR'

Alkayış, komisyonun Niğde, İzmir ve Eskişehir cezaevleri ziyaretleri sırasında kurum kapasitesi, fiziksel koşullar, muayene, tedavi, hastane sevkleri, aramalar, infaz koruma memurlarının davranış biçimleri gibi birçok başlığı içeren raporların ayrı ayrı görüşülmesi için oylama açtı. Oylama sonucunda raporların ayrı ayrı görüşülmesi kabul edildi. Ardından milletvekilleri söz aldı. CHP İstanbul Milletvekili Kadri Enis Berberoğlu, İzmir Şakran Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda Tuğçenur Özbay isimli mahkumun mahkum kartı uygulaması nedeniyle açlık grevine başladığını belirtti ve yaşananların üzücü olduğunu ekledi. MHP Ordu Milletvekili Naci Şanlıtürk ise adli suçluların kaldığı koğuşlar ile ilgili, "Bu koğuşlarda çok ciddi bir kalabalıklaşma var. 14 kişilik koğuşlarda yaklaşık 28 kişi, 30 kişi, 45 kişi kalıyor. Yine, 27 kişilik koğuşlarda 63 kişi olan koğuşlar var. Yüksek güvenlikli cezaevlerimizde çok fazla bir sıkıntı yok" diye konuştu.

'KAPASİTE YETERLİYSE MAHKUM BAŞKA BİR İLE NAKLEDİLMEMELİ'

AK Parti Kilis Milletvekili Ahmet Salih Dal ise mahkumların nakil süreçleri ile ilgili şikayetlerin olduğunu vurgulayarak, "Bu nakiller konusunda hiçbir suç ayrımı yapmadan, kapasitesi yeterliyse o mahkumun o cezaevinde kalması daha uygun olur. Çünkü uzak şehirlere gidip gelmede aileler mağduriyet yaşıyor. Bunlarla beraber iş yurtlarının yaygınlaştırılması gerekiyor. Hakikaten orada o insanların topluma geri kazandırılmasıyla ilgili çok güzel çalışmalar var ve hepsi de memnundu, bunları müşahede ettik. Yine bu hükümlülerimizin topluma kazandırılmasıyla ilgili eğitim anlamında çok ciddi bir çalışmanın başlatılması gerekir. Yani yoksa sadece cezaevinde almış olduğu mahkumiyet süresini yatıp eğer topluma kazandırma adına hiçbir şey veremiyorsak burada da bir eksiklik olduğu görülür. Bu anlamda, gerek psikologların gerekse de öğretmenlerin, hatta doktorların çok ciddi bir program çerçevesinde eğitim verilmesi gerektiğini düşünüyorum" dedi.

'FİZİKİ ÖMRÜNÜ TAMAMLAYAN 410 CEZA İNFAZ KURUMU KAPATILDI'

Ardından Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Çelebi Yılmaz, söz aldı. Türk ceza infaz sisteminin son 20 yılı aşkın süredir reform evresinin içerisinde olduğunu ve insan onurunu merkeze alan bir infaz anlayışını güçlendirmeyi amaçlandığını dile getiren Yılmaz, "Bu kapsamda 2002 yılından bugüne kadar eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinin yürütülmesinde elverişli olmayan, fiziki ömrünü tamamlamış, 45 bin 249 kişi kapasiteli 410 ceza infaz kurumu kapatılmış, bunların yerine daha modern, daha uygun 246 bin 666 kapasiteli 314 yeni ceza infaz kurumu kurulmuştur. Halen ülkemizde 402 ceza infaz kurumu bulunmaktadır. Reform sürecinin ikinci önemli ayağını ise insan kaynağı oluşturmaktadır. Ceza infaz hizmetleri, büyük ölçüde insan teması üzerine kurulu hizmetlerdir. Bu süreçte insan kaynağı altyapısı hem nicelik hem de nitelik bakımından güçlendirilmiştir. Ülkemiz genelinde bugün itibarıyla 86 bin 99 personelimiz bulunmakta olup ülkemizin farklı bölgelerinde de 5 eğitim merkezimiz bulunmakta ve bunlar vasıtasıyla personelimize eğitim vermekteyiz. Üçüncü ayağı ise dijital dönüşüm oluşturmaktadır. Özellikle e-doktor uygulaması sayesinde bugüne kadar 31 bin 852 muayene çevrim içi olarak gerçekleştirilmiş, sağlık hizmetlerine erişim önemli ölçüde hızlandırılmıştır" değerlendirmesinde bulundu. Çelebi ayrıca 2026 yılı içerisinde 21 bin 529 mahkumun başka cezaevlerine nakil isteğinin karşılandığını ve kurum tabipliklerinde 4 milyon 538 bin mahkumun tedavi gördüğünü sözlerine ekledi.

NİĞDE, İZMİR VE ESKİŞEHİR CEZA İNFAZ KURUMLARI RAPORLARI KABUL EDİLDİ

Kurum dışı hastane sevkinin 1 milyon 817 bin 394 olduğu bilgisini paylaşan Çelebi, arama uygulamaları, bazı personel davranışları ve kötü muamele iddialarının titizlikle incelendiğini ifade etti ve halihazırda 423 bin kişinin cezaevlerinde olduğunu aktardı. Ardından komisyonda; Niğde E Tipi Ceza İnfaz ve Niğde Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurdu İnceleme Raporları, İzmir Ceza İnfaz Kurumları Raporu ve Eskişehir Ceza İnfaz Kurumları Raporu'nu oylama sonucunda kabul edildi.