Hiçbir kara parçasına kıyısı olmayan deniz: Dünyada ilk ve tek Sözcü Gazetesi

Kuzey Atlantik’te, Florida’nın yaklaşık 900 kilometre doğusunda konumlanan Sargasso Denizi, alışılagelmiş deniz tanımlarını altüst ediyor. Etrafı devasa okyanus akıntılarıyla çevrili olan bu özel bölge, fiziksel bir kıyı yerine "akıntı duvarları" ile sınırlandırılmış durumda. Dışarıdaki okyanus suları hızla hareket ederken, Sargasso'nun merkezi şaşırtıcı bir sakinliğe ve pürüzsüz bir yüzeye sahip olmasıyla dikkat çekiyor.

ADINI ALTIN KAHVERENGİ YOSUNLARDAN ALIYOR

Sargasso Denizi'ni eşsiz kılan temel unsurların başında, adını aldığı "sargassum" yosunları geliyor. Su yüzeyinde devasa örtüler oluşturan bu altın kahverengi yosunlar, küçük gaz kesecikleri sayesinde batmadan yüzebiliyor. Bilim insanlarının "habitat adaları" olarak adlandırdığı bu yosun yığınları; karideslerden nadir balık türlerine, yengeçlerden yüzlerce omurgasız canlıya kadar devasa bir ekosisteme ev sahipliği yapıyor.

YILAN BALIKLARININ SIRRI BU SULARDA GİZLİ

Bu gizemli deniz, dünya genelindeki yılan balığı popülasyonu için hayati bir üreme merkezi konumunda. Hem Avrupa hem de Amerika yılan balıkları, yaşam döngülerini başlatmak için binlerce kilometrelik yolu kat ederek buraya geliyor. Şeffaf larvalar olarak Sargasso'da dünyaya gelen balıkların, yıllar süren yolculukların ardından kıtaların tatlı sularına ulaşıp, ömürlerinin sonunda yumurtlamak için tekrar bu noktaya dönmeleri bilim dünyasında hâlâ tam olarak çözülememiş bir doğa mucizesi kabul ediliyor.

KÜRESEL İKLİM DÖNGÜSÜNÜN KRİTİK MERKEZİ

Sargasso Denizi sadece biyolojik bir çeşitlilik merkezi değil, aynı zamanda dünyanın devasa bir "karbon yutağı" olarak görev yapıyor. Bölgedeki planktonlar atmosferdeki karbondioksiti emerek iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir rol üstleniyor. Ayrıca yaz ve kış aylarındaki sıcaklık değişimleri, Atlantik üzerindeki nem ve ısı taşınımını dengeleyerek hava akımlarının istikrarlı seyretmesine yardımcı oluyor.

GEZEGENİN DENGESİ İÇİN KORUMA ÇAĞRISI

Uzmanlar, Sargasso Denizi’ndeki dengelerin bozulmasının küresel ölçekte felaketlere yol açabileceği konusunda uyarıyor. Okyanus ısınması ve plastik kirliliği, bu hassas ekosistemi tehdit eden en büyük unsurlar arasında yer alıyor. Uluslararası kuruluşlar, yılan balıklarının neslinin devamı ve balina göç yollarının korunması için bölgenin "özel koruma alanı" statüsünde tutulması ve gemi rotalarının bu yosun habitatlarından uzaklaştırılması gerektiğini vurguluyor.